• Przegląd Telekomunikacyjny

    Obejmuje zagadnienia naukowo-techniczne i techniczne dotyczące: elektroniki, teletransmisji, komutacji, radiokomunikacji, radiofonii i telewizji, technik multimedialnych, miernictwa.

2018-12

zeszyt-5714-przeglad-telekomunikacyjny-2018-12.html

 
W numerze m.in.:
Wydajność i funkcjonalność programowalnej ścieżki danych w platformie NFV DOI:10.15199/59.2018.12.2
(Radosław Czaja)

1. INTRODUCTION Shortly after the NFV architecture introduction there were a few technologies proposed that allowed to solve the problem of performance and scalability of software based datapaths. Standard approach of using Linux based bridge connections became insufficient as binding multiple interfaces using bridge was not stable enough to provide proper Quality of Service (QoS) [11]. Multiple vendors faced the same challenge of requirement for high performance software datapath. The first approach proposed as a remedy was software switching. The biggest disadvantage of it was lack of guaranteed performance, as software switching for multiple high speed small sized frame connections became problematic when given little hardware resource [13]. While software switching is easy to adapt and still great approach for non QoS dependent solutions, there was a niche in the area of high-performance software datapath solutions. Over the next years technologies of Data Plane Development Kit (DPDK) and Single Root I/O Virtualization (SR-IOV) were introduced, with both being software-based solutions working at the hardware level. Both ideas are based on excluding Network Interface Card (NIC) from the system (unbinding from kernel) and either do software processing of the packet before kernel (DPDK) or spliting unbinded physical interface into multiple virtual private ones (SR-IOV). Both of these technologies improved the performance significantly in terms of latency and throughput. After DPDK was released a concept of DPDK modified Open vSwitch (OVS) arrived, where OVS would work on interfaces unbound from the operating system and the packet processing on physical interfaces was handled by software instead of kernel. Throughout this paper the concept of software datapath in carrier grade enviroment will be introduced. Reader will have the opportunity to explore common datapath solutions in OVS, SR-IOV with addition of PCI Passthrough i... więcej»

Wirtualizacja SD-WAN: praktyczna implementacja NFV DOI:10.15199/59.2018.12.3
(Radosław Czaja, Zbigniew Gawron, Paweł Kaczmarek)

1. INTRODUCTION The telecommunication industry is experiencing pressure to match rapidly changing customer requirements and to reduce costs at the same time. Innovative operators are moving away from legacy network hardware towards datacenter micro-services to reduce both OPEX and CAPEX, and to decrease the service delivery time by making the process fully automatic [10]. Thanks to NFV (Network Functions Virtualization) [1], it is possible to get automated network deployment and administration as well as reduce the related cost. NFV offers a different approach to network operations, allowing various types of Virtual Network Functions (VNFs) to run on standard servers. Each virtual component can be a standalone function or a part of full-scale network, depending on the virtual service design. In order to minimize the amount of manual activities during network service creation and device enabling, the Zero Touch Provisioning (ZTP) concept was introduced which provides the ability to perform service turn-up without site-specific pre-configuration or manual intervention, over any kind of access network even wireless one e.g. Long Term Evolution (LTE). This document describes the use of NFV with one of the typical VNF applications: Software-Defined Wide Area Networks (SD-WAN) [3]. The document is organized as follows. Chapter 2 presents reference architecture according to ETSI and revises a few examples of virtual network functions [5]. Next discusses sample application based on a real business NFV use case. The chapter is also partially focused on the technical implementation of automatic configuration and management of network services. Fourth chapter focuses on SD-WAN network function deployment, and analysis of various aspects of service creation and VNF automation. Chapter 5 allows reader to go through a quick discussion that highlights main aspects of the topic. Last chapter provides a set of final conclusions. 2. REFERENC... więcej»

Komunikacja ze stacjami elektroenergetycznymi w świetle normy IEC 61850 DOI:10.15199/59.2018.12.1

W powszechnej świadomości istnieje pogląd, że norma komunikacyjna IEC 61850 (PN-EN 61850) [1], [2] dotyczy wewnętrznych rozwiązań teleinformatycznych w stacjach elektroenergetycznych, a także na obszarze innych obiektów energetyki, jakim są na przykład elektrownie wodne [3] czy rozproszone źródła energii [4]. Ta ugruntowana już przez blisko dwadzieścia lat norma sukcesywnie się rozwija. W efekcie doprowadziło to do tego, że zalecane w niej rozwiązania komunikacyjne przekroczyły granice wymienionych obiektów energetyki, w szczególności granice stacji elektroenergetycznych. Stało się to możliwe dzięki wydanym w latach 2010-2016 raportom technicznym (Technical Reports - TR) obejmującym: - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi (IEC TR 61850-90-1 [5]); - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi a systemami nadrzędnymi, takimi jak systemy dyspozytorskie czy systemy nadzoru (IEC TR 61850-90-2 [6]); - wytyczne do budowy rozległych sieci teleinformatycznych na potrzeby systemów elektroenergetycznych (IEC TR 61850- 90-12 [7]). Wymienione dokumenty stanowią uzupełnienie raportu IEC TR 61850-90-4 [8], zawierającego wytyczne do budowy lokalnych sieci teleinformatycznych w obiektach energetyki, w szczególności w stacjach elektroenergetycznych. Artykuł zawiera wprowadzenie w zagadnienia budowy sieci LAN we współczesnych stacjach elektroenergetycznych na kanwie zaleceń normy IEC 61850 i wydanego raportu technicznego IEC TR 61850-90-4 [8]. Omówiono w nim także ogólne zasady komunikacji pomiędzy urządzeniami z wykorzystaniem koncepcji ich modeli komunikacyjnych. Następnie, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850-90-2 [6], przedstawiono zasady komunikacji systemów nadrzędnych z urządzeniami automatyki stacji. Z kolei, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850- 90-1 [5], omówiono zasady komunikacji pomiędzy stacjami na przykładzie transmisji danych pomiędzy urządzeniami automatyki stacyjnej, ... więcej»

2018-11

zeszyt-5686-przeglad-telekomunikacyjny-2018-11.html

 
W numerze m.in.:
Tworzenie bazy wiedzy w formule cyklicznej inwentaryzacji zasobów DOI:10.15199/59.2018.11.5
(Wojciech MICHALSKI)

Systemy informacyjne, które powstały jako produkty projektu System Informacyjny o Infrastrukturze Szerokopasmowej i portal Polska Szerokopasmowa (SIPS) nie są szerzej znane, chociaż odegrały ważną rolę w procesie monitorowania realizacji projektów budowy sieci szerokopasmowych w Polsce w latach 2009 - 2016. Dobrze znają je przedstawiciele centralnej administracji państwowej, sprawujący kontrolę nad przebiegiem realizacji projektów współfinansowanych ze środków publicznych oraz podmioty przekazujące dane inwentaryzacyjne dotyczące inwestycji infrastrukturalnych prowadzonych w telekomunikacji (przedsiębiorcy telekomunikacyjni i jednostki samorządu terytorialnego). Chociaż były budowane w poprzedniej perspektywie finansowej jako wsparcie techniczne dla instytucji rządowych odpowiedzialnych za wydatkowanie środków publicznych w programie POIG i w regionalnych programach operacyjnych (RPO), są nadal użyteczne jako narzędzia służące do monitorowania istniejących zasobów infrastrukturalnych oraz wspierające proces decyzyjny dotyczący ich dalszego rozwoju. Projekt SIPS był realizowany w 7. osi POIG w ramach partnerstwa utworzonego przez Instytut Łączności - Państwowy Instytut Badawczy, Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Ministerstwo Infrastruktury i zaowocował utworzeniem infrastruktury teleinformatycznej o zasięgu ogólnokrajowym. Powstała infrastruktura tworzy zaplecze dla elektronicznych usług publicznych świadczonych dla obywateli oraz przedsiębiorców i wspiera administrację rządową w zarządzaniu projektami budowy sieci szerokopasmowych na obszarach wymagających interwencji państwa. Infrastruktura SIPS wspomaga także przedsiębiorców telekomunikacyjnych, szczególnie z sektora MŚP, w projektowaniu i budowie optymalnych rozwiązań dla sieci dostępowych, systemów transmisyjnych i w tworzeniu właściwych e-usług. Projekt SIPS dodatkowo przyczynia się do promocji usług społeczeń- stwa informacyjnego wśród obywateli na obszarach zagrożo... więcej»

Sieci radiowe następnych generacji i nowe technologie dla przyszłych systemów komunikacyjnych DOI:10.15199/59.2018.11.1
(Józef MODELSKI)

Ostatnie lata z pewnością przejdą do historii jako okres rewolucji cyfrowej i łączności bezprzewodowej, głównie w wyniku spektakularnego rozwoju systemów telefonii komórkowej, telewizji cyfrowej oraz bezprzewodowych sieci transmisji danych. Systemy komunikacji bezprzewodowej stają się główną dźwignią wzrostu i rozwoju w sektorze telekomunikacyjnym. Techniki radiowe umożliwiają budowę sieci, zastępujących przewodowe połączenia między różnymi urządzeniami, również w zakresie sprzętu powszechnego użytku i ułatwiają bezpośrednią komunikację chociażby między takimi urządzeniami, jak komputery przenośne, stacje robocze, akcesoria komputerowe, telefony czy sprzęt RTV. Wielousługowe sieci radiowe mają szansę stać się punktem węzłowym w drodze do tworzenia globalnego społeczeństwa informacyjnego. W nowoczesnych sieciach telekomunikacyjnych współgrają ze sobą techniki przewodowe, jak i bezprzewodowe, tworząc zintegrowane, elastyczne systemy dostępowe umożliwiające tworzenie sieci konwergentnych. Współczesne systemy multimedialne wkraczają w coraz większym stopniu we wszystkie dziedziny życia. Wraz z rozwojem nowoczesnych technik komputerowych i telekomunikacyjnych znacznie ułatwione staje się dostarczanie użytkownikom różnego typu danych multimedialnych, w tym także zapewnienie transmisji sygnału wizyjnego. Dla abonentów korzystających z wielu istniejących na rynku systemów i sieci dostępowych ważne jest nie tylko uzyskanie dostępu do Internetu i zasobów sieciowych (jak to było jeszcze kilka lat temu), ale także zapewnienie możliwości korzystania z coraz szerszego zakresu usług, w szczególności multimedialnych. Na rynku pojawiają się coraz lepiej wyposażone telefony, stające się powoli małymi terminalami abonenckimi, integrującymi różnego typu usługi telekomunikacyjne, transmisji danych i wreszcie szeroko rozumianej rozrywki. Dzięki temu TELE-RADIO-ELEKTRONIKA-INFORMATYKA ROK ZAŁOŻENIA 1928  ROCZNIK XCI  ISSN 1230-3496 ... więcej»

Filozofia sieci 5G - radioinformatyka i wirtualizacja Część 1. Radioinformatyczny system 5G DOI:10.15199/59.2018.11.2
(Sławomir Gajewski, Małgorzata Gajewska)

Ewolucyjny rozwój sieci radiokomunikacyjnych, przede wszystkim komórkowych, zmierza do tworzenia wielu rozwiązań technicznych, które zapewnią bardzo duże szybkości transmisji danych, docelowo nawet do 1 Gbit/s w przypadku wartości szczytowych i szybkość dostępną powszechnie dla każdego użytkownika nie mniejszą niż 100 Mbit/s. Jednocześnie transmisja ma charakteryzować się małymi opóźnieniami, dużą niezawodnością i doskonałą jakością. Odnosi się to zarówno do usług realizowanych przez pojedynczych użytkowników, jak również usług w masowej komunikacji maszynowej M2M (Machine-to-Machine) w ramach Internetu rzeczy IoT (Internet of Things) czy też transmisji V2X (Vehicle-to-Everything) między pojazdami a pojazdami lub infrastrukturą drogową itp. Szczególnie ta druga grupa usług całkowicie zrewolucjonizuje sposób poruszania się pojazdami na drogach i zmieni reguły ruchu drogowego, jak również wpłynie na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Co ważne, w sieci nowej generacji bardzo ważnym aspektem oceny jest nie tylko jakość mierzona obiektywnie [1], czyli przez pomiar parametrów jakościowych QoS (Quality of Service), ale również postrzegana subiektywnie przez użytkowników, czyli QoE (Quality of Experience). Realizacja takich celów, przy obecnym stanie wiedzy, wymaga skrócenia odległości między nadajnikami a odbiornikami. Oznacza to zmniejszenie wielkości komórek i tym samym budowę heterogenicznych sieci komórkowych o bardzo dużej gęstości ich występowania na jednostkę powierzchni, czyli tzw. sieci UDN (Ultra Dense Networks). Nie jest to jednak jedyny kierunek rozwoju przyszłych sieci. Równie ważny aspekt stanowi tutaj rozwój technik sieciowych w zakresie oprogramowania i jego wirtualizacji. Przekłada się to na przenoszenie wielu funkcji sprzętowych współczesnych sieci w dziedzinę oprogramowania i to na skalę niespotykaną dotychczas w radiokomunikacji. Jest to ogromne wyzwanie technologiczne zmieniające całą filozofię działania s... więcej»

Komunikacja M2M i kooperacyjny inteligentny system transportowy DOI:10.15199/59.2018.11.4
(Małgorzata Gajewska, Sławomir Gajewski)

Obecnie znajdujemy się na przedprożu wdrażania systemów radiokomunikacyjnych 5G. W związku z tym otwierają się nowe możliwości, wyzwania, ale również zagrożenia. Perspektywa rozwoju sieci z komunikacją typu M2M (Machine to Machine), dzięki którym jest możliwa automatyczna wymiana informacji pomiędzy różnymi urządzeniami, często bez udziału człowieka, w połączeniu z nowymi funkcjami, które zapewni sieć 5G, może przyczynić się do zwiększenia naszego bezpieczeństwa, ale jednocześnie budzić niepokój [1, 2, 3]. Najbliższa przyszłość to czas, w którym transmisja danych będzie się odbywała w zasadniczej części nie tylko bez naszego udziału, ale niejednokrotnie również poza naszą świadomością. Urządzenia, które znajdują się w naszym najbliższym otoczeniu, będą pełniły funkcję bloków nadawczo- -odbiorczych, a my staniemy się częścią składową rozmaitych systemów. Jednocześnie otwierają się nowe możliwości, które będą chroniły nasze życie i zdrowie. Jednym z takich rozwiązań jest system kooperacyjnego inteligentnego systemu transportowego C-ITS (Cooperative Intelligent Transport Systems) [4], który będzie wdrażany na obszarze Europy. W marcu 2018 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję [5] w tej sprawie. System ten to nic innego jak praktyczna realizacja komunikacji typu V2X (Vehicle to Everything), dzięki której będzie możliwa wymiana danych w czasie rzeczywistym pomiędzy pojazdami oraz pojazdami i różnymi elementami infrastruktury drogowej [6, 7, 8, 9]. Ma to doprowadzić do zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a w szczególności zmniejszyć liczbę śmiertelnych ofiar wypadków. Opublikowanie tej rezolucji [5] to efekt wieloletnich prac komisji [4]. Przygotowywały one zalecenia dla takiego systemu, m.in. dla Parlamentu Europejskiego, na podstawie wyników różnorodnych prac badawczo-rozwojowych, co stanowi olbrzymi krok naprzód. Proponowane rozwiązania C-ITS przewidują wykorzystanie w przyszłości systemów 5G, które jeszcze efekty... więcej»

Uroczysty koncert ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego i Jego żołnierzy (Janusz M. Kowalski)
Wprzygotowanym przez środowiska techniczne sfederowane w NOT bogatym programie obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości, dominuje przypomnienie i duma z wkładu polskich inżynierów i techników w budowę polskiej państwowości. Takie dokonania jak budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego, portu i miasta Gdyni, magistrali węglowej, przemysłu chemicznego i lotniczego do dziś budzą podziw. Postacie wybitnych inżynierów, a zarazem działaczy państwowych, aby wymienić tylko Gabriela Narutowicza, Ignacego Mościckiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego czy Tadeusza Wendę, zapisały się złotymi zgłoskami w najnowszej historii naszej Ojczyzny. Ale nie samym życiem zawodowym inżynierowie żyją ... więcej»

2018-10

zeszyt-5647-przeglad-telekomunikacyjny-2018-10.html

 
W numerze m.in.:
Techniki mobilne w telekomunikacji Stan rozwoju i perspektywy DOI:10.15199/59.2018.10.1
(Remigiusz PROKOPIAK)

W Ericsson Mobility Report z czerwca 2018 r. [2] podaje się prognozę wzrostu mobilnego ruchu danych na corocznym poziome 39%. Dla operatorów borykających się z problemem coraz większego zapotrzebowania na pojemność sieci, jedynym pocieszeniem może być przewidywana, malejąca tendencja rocznych przyrostów ruchu danych. Na przykład w latach 2015 i 2016 w Ericsson Mobility Report przywidywano coroczne wzrosty tego ruchu na poziomie 45% lub 40% odpowiednio w latach: 2015-2021 i 2016-2022. Nasuwa się pytanie, czy na poczynania operatorów telekomunikacyjnych będą wpływały tylko wymagania dotyczące wzrostu pojemności. Okazuje się, że nie tylko. Usługi telekomunikacji ruchomej powinny być także szybsze (mniejsze opóźnienia, większe gwarantowane i maksymalne przepływności), powinny obsługiwać duże liczby urządzeń przypadających na km2, zapewniać duże prędkości poruszania się urządzeń końcowych, zapewniać bezpieczeństwo oraz być niezawodne. Poza tym rozwiązania techniczne powinny być tanie. W celu wprowadzenia tak wielu, często przeciwstawnych, wymagań, ciała standaryzacyjne zarysowują obszary zastosowań (use cases) oraz rozwiązania techniczne, które powinny realizować potrzeby danego obszaru zastosowań. Artykuł poniższy jest próbą krótkiego podsumowania aktualnego status quo. W pierwszej części przedstawiono punkty widzenia różnych interesariuszy mobilnego rynku telekomunikacyjnego (operator, klient, ciało standaryzacyjne) na kierunki rozwoju technik mobilnych, w drugiej części opisano niektóre rozwiązania techniczne wspierające potrzeby wymienione w części pierwszej. Punkty widzenia interesariuszy na rozwój radiokomunikacyjnych technik mobilnych Perspektywa Klienta Rynku Telekomunikacyjnego Każdy operator telekomunikacyjny chce wiedzieć, co jest ważne dla jego klienta. Niestety, zazwyczaj taka informacja, jako kluczowa dla podejmowania decyzji biznesowych, rzadko objęta TELE-RADIO-ELEKTRONIKA -INFORMATYK A ROK ZAŁOŻENIA 1928 &#6154... więcej»

Porównanie wybranych funkcji standardów LTE /LTE -A i TETRA w obszarach dostępu do sieci, priorytetyzacji i wywłaszczania pod względem odporności usług na przeciążenia sieci DOI:10.15199/59.2018.10.2
(Tomasz WOJTOWICZ)

1. Introduction Wireless mission-critical communication standards have significantly evolved over the last 20 years. Rooted in legacy, analogue and conventional systems, based on years of use and experience, two dominating narrow-band mission-critical standards have emerged, Tetra and P25 (Project 25), which are trunking and digital, with most implementations being IP based. Over the time, based on end-user inputs, many mechanisms were introduced in the area of access control (including radio link access), prioritisation, quality of service and preemption, which proven to be critical in congested network scenarios. In such systems, an emergency call must always go through, no matter how loaded is the network, but on the other hand, it should also be capable to effectively serve hundreds or even thousands of first responders operating in a relatively small (few cells) geographical area. As there is a common agreement across standard organisations, user community, governments and regulators [18, 5, 4, 3], that the next generation of these networks will be LTE based, it is valuable to assess how capable is this 4G standard comparing to the narrow-band LMR ones. This paper is structured as follows. - In Section 2 we outline the most significant differences between LMR systems, which were often owned and operated by the Public Safety Agency (PSA ) and LTE based solutions that may be private, but may also be on top of the commercial carrier network, or allow a roaming into such a network. We also provide a short overview of where the congestion may occur in LTE networks. - In Section 3 we shortly describe a selection of typical incident types (scenarios), from the perspective of first responder communication needs that may often lead to network congestion. From these scenarios, we derive a set of features that would be required by PPDR users to deal with congestion. - In Section 4 network access control mechanisms are covered for ... więcej»

Cyberbezpieczeństwo - problem globalny DOI:10.15199/59.2018.10.3
(Andrzej ZIELIŃSKI)

Pojęcie i obszar cyberbezpieczeństwa najogólniej zdefiniowano w Wikipedii [1]: Cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo komputerowe lub bezpieczeństwo IT to ochrona systemów komputerowych przed kradzieżą i uszkodzeniem ich sprzętu, oprogramowania lub informacji, a także przed zakłóceniem lub błędnym kierowaniem świadczonych przez nie usług. Cyberbezpieczeństwo obejmuje kontrolowanie fizycznego dostępu do sprzętu, a także ochronę przed szkodami, które mogą pochodzić z dostępu do sieci, wprowadzania danych i kodu. Ze względu na globalny charakter Internetu oraz coraz większe jego znaczenie gospodarcze, społeczne i polityczne, zapewnienie bezpiecznego użytkowania sieci internetu stało się strategicznym problemem dla wszystkich współczesnych społeczeństw i jest centralnym problemem szeroko określonego, jak podano, cyberbezpieczeństwa. Niestety, zachowanie należytego bezpieczeństwa w Internecie wiąże się z koniecznością walki z nasilającą się przestępczością, która polega zasadniczo na rozpowszechnianiu się złośliwego, szkodliwego oprogramowania, tzw. malware (określenie zbudowane z połączenia słów malicious software). Przeciwdziałanie malware ma rozmaite oblicza, począwszy od walki z wieloma wirusami komputerowymi, które były pierwszym objawem naruszania bezpieczeństwa w sieci, aż po realizację współczesnych wyzwań związanych z poważnymi zagrożeniami ekonomicznymi i przestępstwami gospodarczymi. Do takich należą włamania bankowe i/lub wręcz rujnowanie gospodarek firm, a także naruszanie tajemnic państwowych (włącznie ze szpiegostwem), a ostatnio - jak się okazało - wpływanie na procesy polityczne (wybory i inne ważne decyzje) o wielkim znaczeniu państwowym, a jedną z metod w tym względzie stało się szerokie produkowanie i rozpowszechnianie tzw. fake newsów. Zjawisko fake newsów, polegające na produkowaniu i rozpowszechnianiu w Internecie nieprawdziwych lub wręcz kłamliwych i szkalujących informacji, wykracza poza ramy definicji cybe... więcej»

2018-8-9

zeszyt-5602-przeglad-telekomunikacyjny-2018-8-9.html

 
W numerze m.in.:
MECHANIZM BYPASS DLA DYNAMICZNEGO RUCHU PRZESYŁANEGO POMIĘDZY CENTRAMI DANYCH W SIECIACH IP/EON DOI:10.15199/59.2018.8-9.46
(Edyta Biernacka, Jerzy Domżał, Piotr Boryło)

1. WSTĘP Wraz z popularnością usług świadczonych przez centra danych DC (Data Center), wzrasta nie tyko ruch wewnątrz DC i do użytkowników końcowych, ale również obserwowany jest przyrost ruchu generowanego pomiędzy centrami danych. Szacowana wartość ruchu pomiędzy DC dla lat 2016-2021 może osiągnąć nawet 1,381 EB [1]. Przesłanie tak dużej ilości danych pomiędzy DC w warstwie IP (Internet Protocol) wzdłuż jednościeżkowych tras wyznaczonych przez protokół rutingu, np. OSPF (Open Shortest Path First) może doprowadzić do przeciążenia niektórych łączy oraz zwiększenia liczby odrzuconych zgłoszeń. Zasoby warstwy IP mogą okazać się niewystarczające. W związku z rosnącym zapotrzebowaniem na przepustowość poszukiwane są mechanizmy, które w sposób tani dostarczą dodatkowe zasoby w chwili natłoku. Jednym z proponowanych rozwiązań jest mechanizm bypass. Koncepcja mechanizmu zakłada, że część zasobów jest dostępnych dla warstwy IP, natomiast pozostała część (niewidoczna dla IP) jest alokowana w chwili natłoku. Nadmiarowy ruch zostaje obsłużony dzięki przekierowaniu i przesłaniu nowymi ścieżkami. Mechanizm bypass jest dobrze znanym rozwiązaniem w sieciach optycznych z warstwą IP, szczególnie w sieciach IP/WDM (Wavelength Division Multiplexing). Przykładowo w pracach [2], [3] autorzy analizują mechanizm bypass w sieciach sterowanych programowo IP/WDM. Rozważając nowoczesną elastyczną sieć optyczną EON (Elastic Optical Network), w której są wykorzystywane zaawansowane techniki optycznej modulacji OFDM (Orthogonal Frequency-Division Multiplexing) [4], [5] oraz drobnoziarnisty podział zasobów [6] należy poświęcić więcej uwagi mechanizmowi bypass w sieciach IP/EON. Niniejszy referat przedstawia analizę użyteczności mechanizmu bypass dla ruchu pomiędzy centrami danych w sieciach IP/EON. Dodatkowo rozbudowano model IP/EON o aspekt wielkości udostępnionego widma, który w [7] został uproszczony. Podobnie jak w pracach [2], [3], [7] do zarz... więcej»

WPŁYW ŹRÓDŁA ZAKŁÓCAJĄCEGO Z ANTENĄ KIERUNKOWĄ NA ŁĄCZE RADIOWE W WARUNKACH BRAKU BEZPOŚREDNIEJ WIDOCZNOŚCI DOI:10.15199/59.2018.8-9.33
(Jan M. Kelner, Cezary Ziółkowski, Leszek Nowosielski)

1. WSTĘP Artykuł koncentruje się na ocenie wpływu źródeł sygnału zakłócającego wyposażonych w anteny kierunkowe na łącza radiowe w obszarach miejskich. W tym środowisku występuje duża gęstość urządzeń emitujących fale elektromagnetyczne. Nadajniki działające w tych samych zakresach częstotliwości mają znaczący wpływ na łącza radiowe. Skuteczność emitowanej mocy zależy w dużej mierze od charakterystyk promieniowania anten i ich orientacji względem odbiorników. W związku z tym, stosowane są różne metody zapewniające kompatybilność działania różnych systemów. W metodach tych uwzględniono dywersyfikację częstotliwości i przestrzenne rozdzielenie poszczególnych urządzeń. Ze względu na ograniczone zasoby częstotliwości, wykorzystanie pierwszej metody jest jednak ograniczone, ale jest podstawowym kryterium przy planowaniu współistniejących sieci radiowych. Druga metoda wymaga użycia anten kierunkowych i technik kształtowania wiązki, w tym techniki MIMO (multiple-input-multiple-output) [8] oraz massive-MIMO [5,9]. Techniki te zostaną wykorzystane w nadchodzących systemach łączności [7,10] oraz w przyszłych mobilnych sieciach ad-hoc [6]. Obecnie takie podejście jest coraz częściej stosowane. Dlatego analiza zakłóceń łącza radiowego spowodowanych przez inne źródło sygnału wyposażone w antenę kierunkową jest aktualnym i ważnym problemem. W literaturze można spotkać opis metod analizy i oceny współistnienia różnych systemów, np. [4]. Jednakże, metody te zazwyczaj odnoszą się one do warunków bezpośredniej widoczności, czyli tzw. warunków LOS (line-of-sight). W przypadku warunków NLOS (non-LOS), czyli braku bezpośredniej widoczności pomiędzy anteną nadawczą i odbiorczą, występuje propagacja wielodrogowa charakterystyczna dla obszarów miejskich. W tym przypadku, istotne jest uwzględnienie dyspersji w dziedzinie czasu i kąta odbioru sygnału. Zjawiska te są często pomijane w takich analizach. Analiza wpływu interferencji spowodowanych ... więcej»

PRAWNE, TECHNICZNE I EKONOMICZNE ASPEKTY PROCEDUR ŚRODOWISKOWYCH W ODNIESIENIU DO STACJI BAZOWYCH RADIOKOMUNIKACJI RUCHOMEJ SYSTEMU TETRA DOI:10.15199/59.2018.8-9.57
(Waldemar Karcz)

1. WSTĘP Istniejący stan prawny dotyczący obowiązku zgłaszania instalacji emitujących pola elektromagnetyczne wymaga dokładnego oszacowania poziomu gęstości mocy emitowanej przez anteny stacji bazowych TEREA. Znajomość rozkładu gęstości mocy emitowanej przez te stacje jest niezbędna w aspekcie oceny oddziaływania na środowisko w miejscach dostępnych dla ludności. Na podstawie art.122a ustawy Prawo Ochrony Środowiska [7] prowadzący instalację oraz użytkownik urządzenia, w tym przypadku stacji bazowej TETRA, emitującej pole elektromagnetyczne, którego równoważna moc promieniowana wynosi nie mniej niż 15 W, są zobowiązani do zgłoszenia instalacji według zasad określonych w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. Do zgłoszenia należy dołączyć wyniki pomiarów PEM lub analizę na podstawie art. 3 ust. 21 Prawa Ochrony Środowiska. Dokonując zgłoszenia instalacji stacji bazowej TETRA do organu ochrony środowiska należy dołączyć dokument kwalifikacja przedsięwzięcia oraz wyniki pomiarów pól elektromagnetycznych. 2. PARAMETRY TECHNICZNE SB TETRA 2.1. Podstawowe parametry systemu TETRA Parametry stacji bazowych istotne do ustalenia zgodności poziomu gęstości mocy z obowiązującymi limitami przedstawia poniższa tabela.[1] Tab.1.Moce EIRP i zakresy systemu TETRA Parametr Wartość Jednostka Pasmo 1 380-470 [MHz] Pasmo 2 870-888 [MHz] Moc st. Bazowej EIRP 40 [W] Moc st. Mobilnej 10 [W] 2.2. Dopuszczalny poziom pól w środowisku Dopuszczalny poziom pól w miejscach dostępnych dla ludności został określony w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 30 października2003r. Dla zakresu częstotliwości 0,3 - 300 GHz dopuszczalny poziom gęstości mocy wynosi 0,1 W/m2. 3. STAN PRAWNY I FAKTYCZNY 3.1. Kwalifikacja przedsięwzięcia Rodzaje instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia zostały określone w Rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r.[5] Dla instalacji radiokomunikacyjnych ujętych w § 2 ust.2 pkt... więcej»

ANALIZA MOŻLIWOŚCI ZASTOSOWANIA TECHNOLOGII BLOCKCHAIN DLA CELÓW ZAPEWNIENIA BEZPIECZEŃSTWA INFORMACJI (Marcin Święty)
1. INTRODUCTION First introduction of chain of cryptographically chained blocks was given more than 25 years ago by Stuart Haber and W. Scott Stornetta when idea of timestamping of digital documents [2] was presented. Authors presented the concept to provide authenticity for given data structure, i.e. set of digital documents. Further work of similar concept was presented to public as bitcoin, a truly digital and decentralized currency, where Satoshi Nakamoto introduced design [5] and then implementation [6] of public ledger that is used to this day. Number of other applications of the same or modified concept was presented to public, including those related to information security assurance services. This paper is aimed at assessing other applications of blockchain concept towards provision of information security services or novel information security mechanisms. Work presented will explain security principles along with impact on security usefulness and debate on whether blockchain concept can or already does provide benefit to use in these settings. Blockchain is a concept that describes structure of blocks of data that are linked (chained) together by cryptographic means. In most implementations the chaining mechanisms is implemented through use of hashing algorithm, meaning consecutive blocks contain hash value of the previous block. Other than the hash value, each block is supplied with a timestamp and additional data related to specifics of where and for what purpose the blockchain is being used. That chunk of data is most commonly referred as transactional data. A diagram of most general chaining is given in Fig. 1. Fig. 1. Block chaining with hashing algorithm Blocks are being linked so that the following (1) is true 𝐻𝑎𝑠ℎ 𝑣𝑎𝑙𝑢𝑒*:= 𝐻(𝐵𝑙𝑜𝑐𝑘*23) (1) where 𝐻(∙) is cryptographic hash fun... więcej»

RESOURCE ALLOCATION IN LTE-UNLICENSED FEMTOCELL NETWORKS (Jerzy Martyna)
As it has been noted, the global traff c is more than doubling each year and the mobile industry needs to prepare for 1000 times as much traff c by 2000 [1]. To meet such big demands, both industry and academia are looking for enormous network capacities that have met such huge f ow increases. Among others, it was proposed carrier aggregation (CA) technology [2], which is standarized in Long Term Evolution (LTE) Release 10-12, aggregates multiple small band segments into maximum 100 MHz virtual bandwidth to achieve a higher data rate. For cellular networks carrier aggregation can be used to combine the huge amount of WiFi spectrum with cellular LTE band, so that it signif cantly increases the bitrate of users [3]. This concept, called LTE-U, allows to improve the throughput of cellular users by providing them higher bandwidth, but it deteriorates the performance of existing WiFi users. This is due, among other things, the fact that CSMA/CA mechanism delays the transmission of WiFi users resulted from the increased competition for channel access from cellular users. In the paper by W. J. Hillery et al. [4] a network performance study of LTE in unlicensed spectrum has been studied. The authors of the paper [5] have shown that the performance of WiFi is more vulnerable to LTE interference while the performance of LTE users is degraded. Listen-Before-Talk (LBT) protocol as an essential mechanism that allows WiFi and LTE systems to share the unlicensed band while maintaining the performance of each individual system has been proposed by Chung K. Kim et al. [6]. Recently, a Q-reinforcement learning method was presented by C. Dhahri et al. [7] for a non-stationary femtocell network. The same method was presented for licensed-assisted access of LTE in the unlicensed spectrum to achieve satisfactionary throughput in both LTE and WiFi was proposed by N. Rupasinghe [8]. In turn, the performance of various network architectures suc... więcej»

2018-7

zeszyt-5584-przeglad-telekomunikacyjny-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Media lokalne: społeczne, narodowe, obywatelskie? DOI:10.15199/59.2018.7.5
(Witold GRABOŚ)

Oligopol Na polskim rynku telewizyjnym od lat panuje oligopol. Telewizja publiczna, grupa Polsat i grupa TVN zdominowały rynek, co stwierdza KRRiT niezależnie od jej kadencji i składu osobowego. Polskie prawo medialne nie zabrania łączenia działalności nadawczej z brokerską. Największe komercyjne grupy telewizyjne mają własne domy mediowe. Dysponują także sieciami nadawczymi. To stwarza sytuację, w której mali nadawcy albo godzą się na uzależniającą współpracę, albo zmuszeni są do sprzedania programu. W polskim prawie medialnym nie ma przepisów kontrolujących kumulację kapitału medialnego, a przepisy dotyczące pozycji znaczącej nadawcy są nieefektywne. Jednym ze skutków afery Rywina była liberalizacja obrotu rynkowego koncesjonowanymi programami. Koncesja - dobro niezbywalne może zmienić właściciela za zgodą KRRiT. Krajowa Rada nie ma żadnych kompetencji kontrolno-regulacyjnych, jeśli polską stację kupuje podmiot unijny. Nawet wtedy, gdy jego właścicielem jest kapitał spoza Unii. Pomimo politycznych haseł repolonizacji mediów, obcy kapitał medialny raczej umacnia swą pozycję. Za sumę 14,6 milliarda dolarów USA Discovery Communications przejął od Scripps Networks Interactive grupę TVN. Podmiot ten kupił też od Agory większość udziałów kanału tematycznego na multipleksie ósmym. Tendencje kumulacyjne potwierdza także sprzedaż przez grupę ZPR pakietu telewizyjnych kanałów cyfrowych Polsatowi. Na rynku radiowym dominują cztery grupy: RMF, Eurozet, Time i Agora. Proces tzw. sieciowania, a de facto przejmowania małych stacji i uniformizacji programowej już się dokonał. Do rzadkości należą nadawcy, którzy ocalili własną niezależność właścicielską i programową. Zubożony obraz Mało spolaryzowany rynek medialny kreuje uproszczony i zubożony obraz rzeczywistości, wpływa na świadomość społeczną i jakość demokracji. Media korporacyjne z natury wspierają zachowawczą polityk... więcej»

Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) DOI:10.15199/59.2018.7.1
(Stanisław PIĄTEK)

Charakterystyka usług o podwyższonej opłacie Przedsiębiorcy telekomunikacyjni - poza usługami o charakterze transmisyjnym - dostarczają również takie usługi, których podstawowym składnikiem jest dodatkowe świadczenie znacznie podnoszące ich cenę. Dostawcą dodatkowego świadczenia (np. informacyjnego, rozrywkowego, rozliczeniowego) jest z reguły odrębny podmiot współpracujący z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. Usługi te są określane w praktyce i w literaturze zagranicznej jako Premium Rate Services (PRS), Special Rate Services (SRS) [1], natomiast w polskim prawie jako usługi o podwyższonej opłacie lub usługi telekomunikacyjne z dodatkowym świadczeniem. Wzbudzają one zainteresowanie regulatora i ustawodawcy głównie z powodu powtarzających się naruszeń praw i interesów abonentów, korzystających z tych usług. Mimo tego, że rzeczywista skala naruszeń jest niewielka w porównaniu z wartością całego rynku wymienionych usług, to medialny oddźwięk spraw tego rodzaju wywołuje co pewien czas gwałtowną reakcję władz państwowych. Polega ona na modyfikowaniu warunków prawnych świadczenia usług. Usługi o podwyższonej opłacie są fragmentarycznie regulowane przepisami prawa Unii Europejskiej [2]. Wymagania dotyczące tych usług są głównie inicjatywą krajowego ustawodawcy. W dniu 12 grudnia 2018 r. wejdzie w życie kolejna nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne [3]. Wprowadza ona bardzo rygorystyczne warunki świadczenia omawianych usług. Dotychczasowe warunki zostały określone ustawą nowelizującą Prawo telekomunikacyjne z 16 września 2011 r. [4]. Część z nich weszła w życie w grudniu 2011 r., natomiast powinności TELE-RADIO-ELEKTRONIKA-INFORMATYKA ROK ZAŁOŻENIA 1928  ROCZNIK XCI  ISSN 1230-3496 7/2018 * Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, e-mail: spiatek@wz.uw.edu.pl Stanisław PIĄTEK* Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) New conditions concerning the provi... więcej»

Zastosowanie filtrów cyfrowych w procesie "wybielania" szumu kolorowego DOI:10.15199/59.2018.7.3
(Andrzej JAKUBIAK)

Sygnały użyteczne, wygenerowane w urządzeniu nadawczym systemu telekomunikacyjnego, zanim dotrą do odbiornika, przebywają pewną drogę w przestrzeni nazywanej kanałem transmisyjnym lub obszarem propagacji. W tej przestrzeni pojawiają się dodatkowe sygnały, które mogą utrudnić lub nawet uniemożliwić prawidłowy odbiór informacji. Sygnały te, nazywane ogólnie zakłóceniami, mogą być pochodzenia naturalnego (szum termiczny, odbicia od powierzchni ziemi, odbicia od zjawisk atmosferycznych itp.) lub wytwarzane celowo (man-made), a dodatkowym źródłem zakłóceń mogą być same urządzenia nadawcze i odbiorcze. Zakłócenia, ze względu na mechanizm ich powstawania, mają charakter wektorów losowych modelowanych procesem stochastycznym o odpowiednich właściwościach probabilistycznych. Jednym z ważniejszych modeli probabilistycznych zakłóceń jest tzw. szum biały. Jeżeli dodatkowo wektor takiego zakłócenia zawiera znaczną liczbę elementów składowych, to na mocy centralnego twierdzenia granicznego wartości chwilowe jego amplitudy mają gaussowski rozkład prawdopodobieństwa i mamy wówczas do czynienia z szumem białym gaussowskim. Jest to model umożliwiający projektowanie optymalnych (odpornych na zakłócenia) systemów telekomunikacyjnych zarówno metodami analitycznymi, jak i symulacyjnymi, ale w większości przypadków odbiegający od rzeczywistości. Realne zakłócenia na ogół nie mają cech szumu białego (najczęściej jest to tzw. szum kolorowy), co znacznie komplikuje, a nawet uniemożliwia prowadzenie obliczeń projektowych. W takim przypadku efektywną metodą jest zastosowanie procedur "wybielających", czyli takiego przetworzenia szumu kolorowego, żeby jego właściwości były bliskie właściwościom szumu białego. Wybrane metody wybielania szumu kolorowego stanowią zasadniczy temat niniejszego artykułu. SZUM B IAŁY I SZUM KOLOROWY Szum biały jest szczególnym procesem stochastycznym, którego widmo gęstości mocy SN(w) ma pewną stałą wartość N0 w całym zakres... więcej»

Sterowanie optycznymi sieciami transportowymi za pomocą programowalnego interfejsu opartego na języku modelowania YANG DOI:10.15199/59.2018.7.2
(Arkadiusz Potrykus, Rafał Szwedowski, Paweł Kaczmarek, Sylwester Kaczmarek)

Over a decade many standardization initiatives as well as research activities were focused on bringing SDN concepts into transport world. Majority of them is focused on the interface between orchestrator or client SDN controller and transport network controller as the component, which is most fragile from the interoperability perspective. This paper aims on presenting the results of an industrial research on two practical realizations. Main objective is to provide a deeper technical insight to both. Regardless of many different directions within standardization bodies since a few past years we can observe a strong paradigm shift towards model-based interfaces. This led to dominant role of interfaces derived from YANG [1] modeling language, exposed over RESTCONF [2] or NETCONF [3] protocols. They naturally move center of gravity of interface definition from complex and very often binary protocol structures towards much simpler textbased models separated from common transport mechanism. Moreover, models can be classified into two major groups device scope also known as disaggregated or direct models and networks scope also referred as abstracted or aggregated [4][5]. This paper focuses on the second group and is organized into four major parts. Chapter two provides theoretical introduction into the world of two selected IETF TEAS TE models. Chapter three gives a deeper dive into the used controller - ONOS. From the theoretical point of view experiment was agnostic to software platform, however interpretation of the results always requires existing reference implementation. In the following chapter four and five the authors concentrate on presenting practical results of the conducted proof of concept. TEAS TE MODELS Traffic Engineering Architecture and Signaling (TEAS) Working Group is well known for defining Multiprotocol Label Switching (MPLS) and Generalized-MPLS (GMPLS) traffic engineering architecture along with standardiz... więcej»

Uziemianie obiektów telekomunikacyjnych DOI:10.15199/59.2018.7.4
(Karol ANISEROWICZ)

Spełnienie zasad kompatybilności elektromagnetycznej w obiektach telekomunikacyjnych jest istotne z powodu funkcji przez nie pełnionych. Jednym z ważnych aspektów kompatybilności elektromagnetycznej jest ochrona odgromowa, szczególnie wówczas, gdy obiekty zawierają konstrukcje o dużej wysokości (maszty antenowe, wieże) lub są podłączone do rozległych sieci przewodzących. Ochrona przed oddziaływaniem piorunowych impulsów elektromagnetycznych dotyczy zarówno aparatury elektronicznej, jak i bezpieczeństwa ludzi. Jednym z podstawowych środków ochrony odgromowej jest uziemianie. Mimo dość dużej liczby publikacji na ten temat, ogólny stan wiedzy o uziomach jest mały, a przeciętny elektronik często wręcz lekceważy to zagadnienie. Może to być związane m.in. z brakiem tych zagadnień w programach studiów dla inżynierów elektroników. Ponadto poziom artykułów publikowanych w pismach branżowych, prac prezentowanych na konferencjach, a szczególnie w Internecie, jest nierówny. Nierzadkie są publikacje, których autorzy opierają się bardziej na swoich wyobrażeniach niż na lekturze norm lub książek [1-12]. Niestety, jakość tłumaczenia norm pozostawia wiele do życzenia. Panuje przy tym spore zamieszanie pojęciowe, związane z kilkoma funkcjami pełnionymi przez uziomy oraz z myleniem uziemień z połączeniami wyrównawczymi (ekwipotencjalizacją). Stąd wynikła potrzeba napisania niniejszego artykułu. Uziemienia pełnią następujące główne funkcje: - ochronną, - odgromową, - roboczą. Funkcja ochronna uziemienia - jako jednego ze środków ochrony przeciwporażeniowej - polega na zapewnieniu, że różnica potencjałów pomiędzy dowolnym przewodzącym przedmiotem a powierzchnią ziemi nie przekracza wartości uznawanej za bezpieczną przy dotknięciu (napięcie dotykowe). Dotyczy ona również zapewnienia bezpiecznej wartości różnicy potencjałów między stopami (napięcie krokowe). Analogiczną funkcję pełnią połączenia wyrównawcze, jednak powierzchnią odniesienia dla ... więcej»

2018-6

zeszyt-5532-przeglad-telekomunikacyjny-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
Potrzeby kształcenia w zakresie bezpieczeństwa informacji i systemów teleinformatycznych DOI:10.15199/59.2018.6.4
(Marian Kowalewski)

Informacja to zasób biznesowy i strategiczny każdej organizacji oraz dobro współczesnego i dynamicznie rozwijającego się społeczeństwa. Niestety, powodując określone zagrożenia, informacja nie tylko sprzyja temu rozwojowi, ale także szkodzi. Z prowadzonych analiz oraz badań wynika, że obecnie i w bliższej perspektywie zagrożenia bezpieczeństwa informacji narastają i będą nadal narastać1) [1]÷[6]. Taki stan rzeczy wymaga zdecydowanego przeciwdziałania i ochrony informacji. Stosowane przedsięwzięcia organizacyjne, fizyczne i techniczne [2] [4] [5] nie rozwiązują w pełni oczekiwań w tym zakresie. Ważną rolę odgrywają także dzialania edukacyjne oraz rozpowszechniana w społeczeństwie informacyjnym na ten temat wiedza. Stosowanie tego typu rozwiązań w sposób równoległy stwarza warunki skutecznego zwalczania wymienionych zagrożeń. UWARUNKOWANIA KSZTAŁCENIA I SZKOLEŃ Społeczeństwo informacyjne powinno rozumieć znaczenie informacji, a jednocześnie odczuwać potrzebę zapewnienia jej bezpieczeństwa. Im większa wiedza o informacji i zasobach, w których jest ona przetwarzana, przesyłana i przechowywana, im większa wiedza o zagrożeniach w cyberprzestrzeni i metodach ochrony przed tymi zagrożeniami, tym bezpieczniejsze funkcjonowanie użytkowników systemów teleinformatycznych, organizacji czy społeczeństwa informacyjnego. Współcześnie, w obliczu występujących zagrożeń w cyberprzestrzeni, powstaje wiele pytań dotyczących stanu bezpieczeństwa informacji w Polsce, a wśród nich przede wszystkim:- czy informacja w cyberprzestrzeni Rzeczypospolitej Polskiej jest bezpieczna? - czy infrastruktura, za pomocą której informacja jest przetwarzana, przesyłana i przechowywana, jest bezpieczna i uodporniona na zagrożenia w cyberprzestrzeni? - czy my - zwykli użytkownicy - jesteśmy bezpieczni przetwarzając codziennie informacje? Pytań tego typu powstaje wiele. Już obecnie, uwzględniając zagrożenia informacji i jej skutki, coroczne raporty CERT2) o stanie ... więcej»

ANALIZA WPŁYWU BŁĘDÓW MAP REFERENCYJNYCH NA DOKŁADNOŚĆ LOKALIZOWANIA TERMINALA Z WYKORZYSTANIEM RSSI I ALGORYTMU FILTRACJI CZĄSTECZKOWEJ DOI:10.15199/59.2018.6.22
(Robert Kawecki, Piotr Korbel Sławomir, Hausman)

1. WSTĘP W ostatnich latach można zaobserwować duże zainteresowanie rozwojem różnorodnych systemów lokalizacyjnych wykorzystujących punkty dostępowe lokalnych sieci bezprzewodowych (WLAN), bądź nadajniki małej mocy, tzw. znaczniki radiowe (ang. beacon), zgodne ze standardem BLE (ang. Bluetooth Low Energy) [2][3][6][8]. Rozwiązanie problemu lokalizowania terminala mobilnego we wnętrzach budynków, w których zwykle nie jest dostępny dostatecznej jakości sygnał pochodzący z nadajników systemów satelitarnych, pozwoliło na opracowanie różnorodnych aplikacji wymagających do poprawnego działania informacji o położeniu terminala użytkownika (LBS, z ang. Location Based Services). Można do nich zaliczyć np. całą gamę systemów umożliwiających dostarczanie kontekstowych treści reklamowych klientom centrów handlowo-usługowych. Większość współczesnych wewnątrzbudynkowych systemów lokalizacyjnych implementuje metody wykorzystujące pomiary poziomu mocy odebranej (RSS, ang. Received Signal Strength). Wskaźnik mocy odebranej RSSI (ang. Received Signal Strength Indicator) jest dostępny w większości dostępnych na rynku układów radiowych. Rozwiązania wykorzystujące pomiar czasu propagacji sygnału, np. systemy ultraszerokopasmowe (UWB), oferują znacznie lepszą dokładność niż te wykorzystujące RSS, ale są one znacznie droższe i wymagają dedykowanej infrastruktury [2][3][8], niekompatybilnej z interfejsami współczesnych terminali mobilnych (np. smartfonów). Do najczęściej stosowanych w wewnątrzbudynkowych systemach lokalizacyjnych wykorzystujących znaczniki BLE oraz odczyty RSSI, należą metody korelacyjne. Podstawowa zasada działania takich systemów zakłada ocenę podobieństwa parametrów sygnałów rejestrowanych przez terminal użytkownika z wzorcowymi wartościami przechowywanymi w referencyjnej bazie danych. Znając rozkład przestrzenny parametrów sygnałów nadawanych przez poszczególne nadajniki systemu lokalizacyjnego w obszarze, po którym porus... więcej»

WYKORZYSTANIE GŁĘBOKICH SIECI NEURONOWYCH W AUTOMATYCZNEJ KOLORYZACJI SEKWENCJI WIZYJNYCH DOI:10.15199/59.2018.6.54
(Rafał Protasiuk)

Kolorowanie klasycznych czarno-białych filmów jest tematem wielu kontrowersji [2], ze względu na ingerencję w wizję artystyczną autora, co częściowo wyjaśnia fakt, że do tej pory niewiele z tych filmów zostało pokolorowanych. Jednak wciąż istnieje ogromna liczba archiwalnych, czarno-białych filmów oraz programów telewizyjnych, które ze względu na potencjalnie wysokie zyski finansowe można poddać koloryzacji, a kontrowersje artystyczne stracą na znaczeniu. Poważna trudność związana z koloryzacją sekwencji wizyjnych polega jednak na tym, że jest to kosztowny i czasochłonny proces. Na przykład w celu koloryzacji jednego nieruchomego obrazu artysta zazwyczaj rozpoczyna pracę od segmentowania obrazu na regiony, a następnie przechodzi do przypisywania koloru do każdego regionu. Niestety, standardowe algorytmy automatycznej segmentacji często nie potrafią w sposób idealny prawidłowo zidentyfikować rozmytych lub złożonych granic regionu np. takich jak granica między włosami a twarzą. W ten sposób artysta często ma również za zadanie ręcznego wyznaczania tych granic. Kolorowanie sekwencji wizyjnych wymaga dodatkowo śledzenia w czasie wyznaczonych regionów w kadrze danego ujęcia. Standardowe algorytmy śledzenia obiektów zazwyczaj nie potrafią dobrze śledzić niesztywnych regionów, co dodatkowo wymaga znaczącej interwencji użytkownika w całym procesie koloryzacji danej sekwencji wizyjnej. Główną rolą koloru w obrazie jest przenoszenie emocji (poprzez odpowiednie motywy kolorystyczne), tymczasem nawet idealna koloryzacja z wykorzystaniem niepożądanego koloru czasami jest mniej przydatna niż jej brak, nawet jeśli jest poprawna semantycznie. Dlatego automatyczna koloryzacja uwzględniająca zarówno semantykę, jak i emocje jest niewątpliwie wyzwaniem, któremu trudno było sprostać dotychczasowym "klasycznym" rozwiązaniom. Z roku na rok znacząco rośnie liczba doniesień naukowych o kolejnych sukcesach technik głębokich sieci neuronowych w ... więcej»

TRANSMISJA KOOPERACYJNA W SIECIACH 4G I 5G DOI:10.15199/59.2018.6.15
(Andrzej Marczak)

1. WSTĘP Transmisja kooperacyjna umożliwia efektywne wykorzystanie zasobów komunikacyjnych, pozwalając węzłom lub terminalom w sieci komunikacyjnej współpracować ze sobą w czasie transmisji informacji. Jest to obiecująca technika dla obecnych i przyszłych systemów komunikacji. Transmisja kooperacyjna umożliwia terminalom w sieci wspomaganie wzajemnej transmisji informacji, wykorzystując charakter transmisji bezprzewodowej. Może być stosowana do poprawy jakości połączeń zwiększenia mocy i wydajności widmowej oraz poprawy niezawodności komunikacji. Co więcej, w porównaniu do innych nowych technik, które mogłyby osiągnąć podobne korzyści w zakresie wydajności, takie jak technika MIMO (ang. multiple input multiple output), komunikacja kooperacyjna zapewnia lepszą elastyczność podczas wdrażania i uruchamiania na urządzeniach [3]. Idea kooperacyjnej komunikacji wywodzi się z lat siedemdziesiątych. Począwszy od wczesnych lat 2000, szybki rozwój komunikacji bezprzewodowej, spowodował że techniki komunikacji kooperacyjnej przyciągnęły szerokie zainteresowanie zarówno badaniami naukowymi, jak i zastosowaniami przemysłowymi. Opracowano różne metody współpracy w celu poprawy wydajności sieci bezprzewodowych. W wersji dziesiątej standardu LTE (ang. Long Term Evolution Release 10) zastosowano komunikację kooperacyjną, która ma się stać jedną z kluczowych technologii komercyjnych systemów komunikacji bezprzewodowej. Możliwe sposoby realizacji współpracy obejmują wykorzystanie dodatkowych węzłów przekaźnikowych RN (ang. Relay Nodes) w celu ułatwienia komunikacji pomiędzy źródłami sygnału i węzłami docelowymi i/lub umożliwienie węzłom komunikacyjnym w sieci wzajemnej pomocy w komunikowaniu się z odpowiednimi węzłami docelowymi. Przedstawiona w literaturze wizja przyszłych sieci piątej generacji uznaje, że transmisja kooperacyjna w przyszłych mobilnych sieciach bezprzewodowych 5G nie będzie ograniczona tylko do wspomagania transmisji inf... więcej»

ANALIZA PROPAGACYJNA DLA KOMUNIKACJI TYPU V2X DOI:10.15199/59.2018.6.12
(Małgorzata Gajewska)

1. WSTĘP W obecnych czasach ogromnego tempa rozwoju nabierają systemy V2X (ang. Vehicle-to-Everything) czyli tzw. automobilowej komunikacji pojazdu z dowolnym elementem infrastruktury. Do roku 2024 [4] są planowane do wdrożenia różne typy tego rodzaju komunikacji radiowej, w tym szczególnie komunikacja typu V2V (ang. Vehicleto- Vehicle) oraz V2I (ang. Vehicle-to-Infrastructure). Przy czym komunikacja V2V oznacza radiową wymianę informacji bezpośrednio między pojazdami, a V2I to wykorzystanie możliwości wymiany informacji między przemieszczającymi się samochodami a otaczającą je infrastrukturą. Na progu procedury wdrażania systemów 5G już wiadomo, że w tych systemach niezwykle istotna będzie m. in. bezpośrednia transmisja danych między urządzeniami M2M (ang. Machine to Machine), której klasycznym przykładem jest właśnie komunikacja typu V2X. Generalnie dąży się do wdrażania systemów sterowania pojazdów (wyposażonych w szereg różnych czujników i systemów sterujących) w taki sposób, aby zminimalizować ryzyko kolizji/wypadku i poprawić bezpieczeństwo ruchu. Proces wdrażania tego typu rozwiązań na pewno wymaga wykonania wielu badań, a później pomiarów i testów, gdyż od prawidłowości ich działania może zależeć życie ludzkie. W [2] zdefiniowano przykłady aplikacji, które mają być uruchamiane wraz z rozwojem systemów V2X. Kategorie tych aplikacji wraz z zakładanymi maksymalnymi dopuszczalnymi opóźnieniami, przedstawiono w tab. 1. Tab. 1. Kategorie aplikacji: przykłady i wymagania [2] Kategoria aplikacji Dopuszczalne opóźnienie Aplikacje związane z bezpieczeństwem drogowym (wyłącznie zasięg lokalny) - max. 50 ms przy transmisji sygnałów w przypadku wysyłania komunikatu o przedwypadkowym wykryciu ryzyka - 100 ms w przypadku wysyłania komunikatu z ostrzeżeniem o potencjalnym ryzyku kolizji Aplikacje pozwalające zwiększyć efektywność ruchu - max. 500 ms - tzn. informacje o natężeniu ruchu lub zalecanej trasie mogą być wysyłan... więcej»

2018-5

zeszyt-5503-przeglad-telekomunikacyjny-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Synteza generatorów indeksów metodami dekompozycji liniowej i funkcjonalnej DOI:10.15199/59.2018.5.3
(Tadeusz ŁUBA, Tomasz MAZURKIEWICZ)

Metody projektowania funkcji generowania indeksów, ze względu na ważne zastosowania (dystrybucja adresów IP, skanowanie wirusów, wykrywanie niepożądanych danych), są ostatnio przedmiotem intensywnych badań naukowych. Celem tych badań jest metodyka syntezy logicznej układów cyfrowych, umożliwiających wyodrębnianie właściwych danych z ogromnej masy danych niepotrzebnych. Dane te są wprowadzane do układu w postaci binarnych wektorów reprezentujących silnie nieokreślone funkcje boolowskie o dużej liczbie argumentów. Synteza takich funkcji jest wyzwaniem dla twórców algorytmów redukcji i kompresji argumentów, któremu nie potrafią sprostać nawet najlepsze zespoły na świecie. Na przykład cytowana w [8] funkcja boolowska (10 wektorów, 40 argumentów), obliczona przez Sasao [18], jest redukowana do 5 zmiennych. Program Lightning, opracowany przez dyplomanta Ośrodka Kształcenia na Odległość Politechniki Warszawskiej, oblicza dla tej funkcji 2261 reduktów 4-argumentowych. Warto podkreślić, że wspomniany program może wygenerować tablicę prawdy tej funkcji dla każdego reduktu. Badania omawiane w artykule dotyczą zarówno standardowych metod syntezy logicznej, jak też metod heurystycznych, wykorzystujących zaawansowane miary złożoności obliczeniowej. W pierwszym przypadku rozwijane są przede wszystkim modele zależności funkcjonalnych funkcji boolowskich, takie jak redukcja argumentów oraz dekompozycja funkcjonalna, a w drugim poszukiwane są metody z zakresu teorii ciał skończonych, a w szczególności metody dekonwolucji [1]. W związku z różnorodnością tych metod, przy jednoczesnym coraz powszechniejszym i ważniejszym ich zastosowaniu, głównym celem artykułu jest przegląd tych metod, umożliwiający czytelnikowi odpowiedni wybór. Z tych powodów omawiane są zarówno metody i algorytmy dekompozycji liniowej, jak też dekompozycji funkcjonalnej, stwarzającej szanse opracowania uniwersalnych metod syntezy generatorów indeksów. Pełne wykorzystanie t... więcej»

Wykorzystywanie sztucznej inteligencji dla pożytku społecznego (Piotr Szymczak, Andrzej M. Wilk)
Pod koniec lutego 1865 roku, na zaproszenie cesarza Napoleona III, przybyli do Paryża reprezentanci dwudziestu państw, aby wziąć udział w pierwszej międzynarodowej konferencji telegraficznej, która rozpoczęła się 1 marca tegoż roku. Konferencja ta musiała być bardzo dobrze przygotowana, skoro już 17 maja 1865 r., w Salonie Zegarowym, jednej z najwspanialszych sal Quai d'Orsay, doszło do uroczystego podpisania międzynarodowego porozumienia o utworzeniu pierwszej na świecie, nowoczesnej organizacji międzynarodowej, która przyjęła nazwę Międzynarodowego Związku Telegraficznego. Po upływie 153 lat jego następca - Międzyn... więcej»

Sztuczna inteligencja - wyzwaniem XXI wieku DOI:10.15199/59.2018.5.1
(Andrzej M. WILK)

Sztuczna Inteligencja - cudowne dziecko czy golem XXI wieku ? Sztuczna inteligencja, znana częściej pod angielskim akronimem AI (Artificial Intelligence)1), stanowi przedmiot badań i prac prowadzonych od ponad pół wieku w stale rosnącej liczbie laboratoriów, centrów i instytutów, zarówno uczelnianych, jak i przemysłowych. Stopniowo coraz więcej rozwiązań osiąga dojrzałość techniczną i jest wdrażanych w praktyce. Jako decydujący moment dla uświadomienia problemu badawczego AI uznaje się podanie w 1950 r. przez Alana Turinga propozycji testu. Określa się w nim wymagania, umożliwiające uznanie, że maszyna "myśli", a właściwie, że w procesie komunikacji może skutecznie udawać człowieka. Samo pojęcie sztucznej inteligencji zaproponował dopiero w 1956 r. John McCarthy podczas pierwszej specjalistycznej konferencji w Dartmouth, która zainicjowała szeroko zakrojone prace poświęcone tej nowej tematyce. W pierwszej fazie fascynacji AI, już w 1959 r., w Massachusetts Institute of Technology (USA) powstało AI Laboratory, które w wyniku przekształceń połączyło się w 2003 r. z utworzonym w 1963 r. Laboratory for Computer Science, tworząc Computer - Science and Artificial Intelligence Laboratory. Z kolei na Uniwersytecie Stanford odpowiednie laboratorium - The Stanford Artificial Intelligence Laboratory (SAIL) - powstało w 1962 r. Stanowi ono obecnie znaczące centrum doskonałości w dziedzinie badań, nauczania, teorii i praktyki w zakresie sztucznej inteligencji. Oczywiście, intensywność badań prowadzonych nad AI i ich szczegółowe ukierunkowanie były zależne od możliwości dostępnej techniki komputerowej i stanu rozwoju innych dyscyplin naukowych, istotnych dla rozumienia procesów postrzegania zmysłowego, myślenia i podejmowania decyzji. W poszczególnych latach, od końca lat pięćdziesiątych XX wieku do chwili obecnej, były okresy intensywnego finansowania i dynamicznego rozwoju oraz okresy "posuchy". Lata prowadzonych szerokim frontem prac ... więcej»

Głębokie sieci neuronowe i ich zastosowania w eksploracji danych DOI:10.15199/59.2018.5.2
(Stanisław OSOWSKI)

W ostatnich latach ogromny postęp w eksploracji danych dokonał się za pośrednictwem tak zwanego głębokiego uczenia. Głębokie uczenie dotyczy wielowarstwowych sieci neuronowych, które pełnią jednocześnie funkcję generatora cech diagnostycznych dla analizowanego procesu oraz finalną funkcję klasyfikatora bądź układu regresyjnego. Uzyskuje się w ten sposób doskonałe narzędzie zastępujące człowieka przede wszystkim w trudnej dziedzinie opisu procesu za pomocą specjalizowanych deskryptorów, których stworzenie wymaga dużych zdolności eksperckich. Okazuje się przy tym, że takie podejście do bezinterwencyjnej metody generacji cech jest o wiele skuteczniejsze od stosowanych tradycyjnie metod generacji deskryptorów. Umożliwia przy tym poprawę dokładności działania systemu. Z tego powodu technologia sieci głębokich stała się ostatnio bardzo szybko jednym z najbardziej popularnych obszarów w dziedzinie nauk komputerowych. Za protoplastę tych sieci można uznać zdefiniowany na początku lat dziewięćdziesiątych wielowarstwowy neocognitron Fukushimy [1]. Prawdziwy rozwój tych sieci zawdzięcza się jednak profesorowi LeCun [2], który zdefiniował podstawową strukturę i algorytm uczący specjalizowanej sieci wielowarstwowej, zwanej Convolutional Neural Network (CNN). Obecnie CNN stanowi podstawową strukturę stosowaną na szeroką skalę w przetwarzaniu obrazów. Tymczasem powstało wiele odmian sieci, będących modyfikacją struktury podstawowej CNN (np. UNN), jak również sieci różniących się zasadniczo od CNN. Przykładem mogą być autoenkoder (AE), jako wielowarstwowe, nieliniowe uogólnienie liniowej sieci PCA [3], sieci rekurencyjne typu LSTM (Long Short- -Term Memory) [4], stanowiące skuteczne rozwiązanie problemu propagacji wstecznej w czasie lub ograniczona (wielowarstwowa) maszyna Boltzmanna RBM (Restricted Boltzmann Machine) używana w sieciach głębokiej wiarygodności DBN (Deep Belief Network) [5]. Cechą wspólną tych rozwiązań, zwłaszcza w przypadk... więcej»

Głowica o napędzie pneumatycznym do zaciągania dodatkowego kabla światłowodowego - wdrożenie DOI:10.15199/59.2018.5.5
(Dariusz CIERPIŃSKI)

Pojęcie Polska Cyfrowa staje się rzeczywistością dzięki dużym inwestycjom w zakresie szerokopasmowej infrastruktury dostępowej wspieranym przez rządowy program POPC - Program Operacyjny Polska Cyfrowa. Ma on ostatecznie wymazać z mapy Polski obszary pozbawione dostępu do usług szerokopasmowych. Usługi te stają się motorem napędowym gospodarki, rozwijając ją o 1,3 procenta przypadającego na każde przyłączone kolejne 10 procent gospodarstw domowych [1]. Dostęp do usług szerokopasmowych to szansa na rozwój telepracy dla ludzi z obszarów wiejskich lub ludzi niepełnosprawnych, co pozytywnie wpływa na wyrównywanie szans społecznych. Poza rozwojem sieci dostępowych FTTH (Fiber to the Home - światłowód do domu) do bram cywilizacji zbliża się technologia 5G, która zapewni użytkownikom dostęp do usług szerokopasmowych w sposób mobilny z przepływnościami, przekraczającymi obecnie nasze możliwości wykorzystania. Zwiększenie przepływności łączy dostępowych wraz z ich wzrostem liczbowym pogłębi presję na stały dynamiczny wzrost wymagań transmisyjnych w obrębie sieci szkieletowej, która będzie musiała zapewnić klientom szerokopasmowym dostęp do źródeł danych w centrach rozsianych po całej Polsce i na całym świecie. Rozwiązanie to może pochodzić z dwóch kierunków: od inwestycji sprzętowych - instalacji urządzeń o najwyższych przepływnościach 100 lub 400 Gbit/s oraz ... więcej»

2018-4

zeszyt-5485-przeglad-telekomunikacyjny-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
Metryki oceny jakości klasyfikacji DOI:10.15199/59.2018.4.3
(Cezary Jankowski )

Od powstania pierwszej strony WWW [18] w grudniu 1990 roku nie upłynęło jeszcze nawet 30 lat, a Internet od tamtego czasu zmienił się diametralnie. Przestał być domeną wybranych naukowców i wojskowych. Stał się powszechny i wszechobecny. Obecnie można obserwować rozwój dostępu mobilnego, związanego z rosnącą wciąż popularnością smartfonów. Ich sprzętowe możliwości obliczeniowe są porównywalne z komputerami sprzed kilku lat. Wiele rodzjów aktywności przenosi się do Internetu. Ogłoszenia drobne opuszczają zajmowane przez lata łamy gazet. Serwisy społecznościowe mają coraz większe znaczenie w relacjach międzyludzkich. Sklepy internetowe oferują atrakcyjne ceny, oszczędzając na braku stacjonarnych punktów sprzedaży. Również reklamodawcy przechodzą z tradycyjnych mediów do sieci. Zachęca ich między innymi wizja profilowania użytkowników, a zatem przedstawiania im spersonalizowanych treści. Rezultatem tych zmian jest ciągle rosnąca ilość danych, gromadzonych przez organizacje oraz firmy. Gromadzenie tych danych nie jest jednak celem samym w sobie. Znaczenie ma dopiero informacja. Istotna jest możliwość uogólnienia, znalezienia pewnych wzorców oraz reguł. Istnieje potrzeba odkrywania wiedzy z baz danych (Knowledge Discovery in Databases) [16]. Pewne zagadnienia implikują istnienie wyróżnionego atrybutu - decyzji. Przykładem może być zagadnienie budowy filtru antyspamowego. Klasą decyzyjną będzie w tym przypadku etykieta spam lub poprawna wiadomość. Inne zagadnienie może dotyczyć prognozowania odsetka rozwiązanych umów z operatorem telekomunikacyjnym [7, 14]. Problemy, mające wyróżnioną zmienną, są określane mianem nauczania nadzorowanego (supervised learning). W zależności od zbioru wartości atrybutu decyzyjnego można wyróżnić klasyfikację - dyskretny, skończony zbiór wartości (jak w przypadku wspomnianego filtru antyspamowego) oraz regresję - ciągły zbiór wartości (jak w przypadku prognozy odsetka rozwiązanych umów). Istnieje tak... więcej»

Porównanie algorytmów mnożenia funkcji boolowskich DOI:10.15199/59.2018.4.4
(Marcin Dawiec)

Wstęp Niech Vn będzie n-wymiarową przestrzenią wektorową nad ciałem dwuelementowym F2. Każdą funkcję boolowską n-zmiennych f: Vn  {0,1} można przedstawić w postaci: f(x) = S faxa = S f a1 , ..., an x1 a1 ... xn an (1) aÎVn a = (a1, ..., an)ÎVn gdzie fa = fa1 , ..., an Î{0,1}, zaś symbol sumy dotyczy dodawania modulo 2. Przedstawioną powyżej postać nazywa się algebraiczną postacią normalną funkcji f - ANF (Algebraic Normal Form). Z punktu widzenia struktury algebraicznej funkcje boolowskie tworzą pierścień z operacjami dodawania i mnożenia, które cechuje nierówna złożoność obliczeniowa. Dodawanie funkcji boolowskich jest operacją prostą, natomiast mnożenie w ogólnym przypadku operacją bardzo złożoną, która decyduje o efektywności algorytmów wykorzystujących działania arytmetyczne na funkcjach boolowskich. Funkcje boolowskie znajdują szerokie zastosowanie w inżynierii, m.in. obecnie stosowane cyfrowe układy elektroniczne realizują swoje funkcje na podstawie funkcji boolowskich. Arytmetyka funkcji boolowskich, a dokładnie jej złożoność obliczeniowa, ma istotne znaczenie w procesie projektowania układów cyfrowych, matematyce oraz w szczególności w kryptologii. Tam jest nadzwyczaj ważna, gdyż im szybsze metody mnożenia, tym większe możliwości badania własności funkcji kryptograficznych (np. algorytmów blokowych i strumieniowych). Jedną z gałęzi kryptologii, w której szczególne znaczenie ma złożoność arytmetyki funkcji boolowskich, jest kryptoanaliza algebraiczna. Przykładem, gdzie szybkie mnożenie funkcji boolowskich odgrywa ważną rolę, może być wyznaczanie baz Gröbnera z wykorzystaniem algorytmu Buchbergera [1, 2] oraz algorytmów F4 i F5 [3, 4], gdzie występuje mnożenie wielomianów boolowskich w postaci ANF. Istotnym zastosowaniem mnożenia funkcji boolowskich jest znajdowanie ich odporności algebraicznej, która z kolei jest ważna dla bezpieczeństwa szyfrów blokowych i strumieniowych. Zgodnie z definicją, odporno... więcej»

Synteza wysokiego poziomu dla układów FPGA z wykorzystaniem metody partycjonowania grafów DOI:10.15199/59.2018.4.1
(Radosław CIESZEWSKI, Krzysztof POŹNIAK, Ryszard Romaniuk)

Synteza wysokiego poziomu HLS (High-Level Synthesis) jest nazywana także syntezą algorytmiczną lub syntezą behawioralną. To zautomatyzowany proces projektowania, interpretujący opis algorytmiczny przedstawiony w postaci języka wysokiego poziomu. Zadaniem procesu HLS jest implementacja algorytmu w zadanym sprzęcie - najczęściej w układzie FPGA (Field-Programmable Gate ArrayI) lub ASIC (Application-Specific Integrated Circuit). Synteza wysokiego poziomu stanowi przedmiot intensywnych badań od późnych lat siedemdziesiątych [1]. Pierwsze narzędzia HLS były tworzone dla wielu różnych języków umożliwiających opis algorytmiczny, jak np. Occam. Najnowsze, otwarte i komercyjne narzędzia zbudowane są na bazie języków wysokiego poziomu (High Level Description Language), takich jak ANSI C / C ++ / SystemC / System Verilog/ Java / Python [2,11-23]. Większość narzędzi analizuje kod wejściowy i konwertuje go do języka opisu sprzętu HDL (Hardware Description Language) na poziomie abstrakcji RTL (Register Transfer Level). Powszechnie używanymi językami opisu sprzętu są VHDL, Verilog i SystemVerilog. Kod wyjściowy jest następnie syntetyzowany do poziomu bramek za pomocą narzędzia do syntezy logicznej. Celem syntezy wysokiego poziomu jest umożliwienie projektantowi sprawnego zaprojektowania złożonego układu. Projektant tworzy algorytm na wysokim poziomie abstrakcji, podaje parametry wejściowe, a następnie narzędzie HLS automatycznie dokonuje implementacji. Kontrolę nad optymalizacją architektury sprzętowej zapewniają wewnętrzne algorytmy narzędzia HLS. architektura układów FPGA, która umożliwia realizację równoległych operacji logicznych i arytmetycznych, dla określonego rodzaju algorytmów umożliwia osiąganie lepszych wydajności niż w przypadku standardowych mikroprocesorów, gdzie co najwyżej kilka bloków logiczno-arytmetycznych wykonuje swoje zadania sekwencyjnie. Dlatego układy FPGA stanowią optymalne rozwiązanie dla algorytmów równoległych ... więcej»

Modelowanie i implementacja układu sekwencera sygnałów ładunkowych z detektora GEM dla szybkiego systemu diagnostyki gorącej plazmy tokamakowej DOI:10.15199/59.2018.4.2
(Piotr KOLASIŃSKI, Krzysztof POŹNIAK, TOMASZ CZARSKI, Maryna CHERNYSHOVA, Michał GĄSKA, Paweł LINCZUK, Grzegorz KASPROWICZ, Rafał KRAWCZYK, Andrzej WOJEŃSKI, Wojciech ZABOŁOTNY)

Rolą współczesnych systemów diagnostycznych gorącej plazmy tokamakowej jest nie tylko zapewnienie szybkiego, wydajnego monitoringu zjawisk zachodzących w plazmie (m.in. prędkości rotacji, temperatury jonowej, koncentracji domieszek itp.), ale także niskolatencyjnego procesu sterowania uwięzieniem plazmy w polu magnetycznym (tj. pracy systemu w trybie sprzężenia zwrotnego). Zadania te wymagają zastosowania szybkich detektorów, umożliwiających wykrycie promieniowania plazmy z bardzo dużą częstością oraz użycia wielokanałowych, wydajnych obliczeniowo i niskolatencyjnych elektronicznych systemów pomiarowych pracujących w trybie czasu rzeczywistego. Wymagania te wynikają z potrzeby długotrwałego oraz powtarzalnego utrzymania procesu kontrolowanej syntezy termojądrowej następującej w gorącej plazmie tokamakowej w celu pozyskania nowego, bezpiecznego i bardzo wydajnego źródła energii. Dotychczasowe rozwiązania obrazowania zanieczyszczeń w plazmie zapewniały akwizycję danych pomiarowych w trakcie procesu wytwarzania i utrzymania plazmy, natomiast udostępnienie i analiza danych odbywały się w tzw. trybie off-line, tzn. już po zakończeniu eksperymentu. W artykule, tytułem wprowadzenia, omówiono zasadę działania systemu diagnostyki zanieczyszczeń pierwszej generacji zrealizowanego dla tokamaka JET. Wykorzystanie układów FPGA (Field-Programmable Gate Array) umożliwiło implementację szybkich procesów numerycznego przetwarzania sygnałów oraz procesu histogramowania wykonywanego równolegle dla wszystkich 256 kanałów pomiarowych detektora GEM (Gas Electron Multiplier), pracujących w zakresie miękkiego promieniowania X. Dzięki temu osiągnięto rozdzielczość czasową 10 ms dla serii kilku tysięcy kolejno wykonywanych rozkładów widmowych [1]. Konieczność dalszego zwiększenia rozdzielczości czasowej obrazowania do 1 ms (lub mniejszej), wraz z realizacją analizy spektralnej w czasie rzeczywistym (w tzw. trybie on-line), leży u podstaw budowy syst... więcej»

XXIV PLEBISCYT O TYTUŁ ZŁOTEGO INŻYNIERA
Dnia 28 lutego 2018 r. w Warszawskim Domu Technika NOT na uroczystej Gali ogłoszono wyniki XXIV Plebiscytu Złoty Inżynier. Diamentowym Inżynierem tegorocznej edycji plebiscytu został Antoni Greń, członek Zarządu FCA Poland, dyrektor Zakładu w Tychach. Złoty Inżynier to nagroda przyznawana wybitnym inżynierom, twórcom techniki, wynalazcom i organizatorom życia gospodarczego kraju, która popularyzuje ich osiągnięcia. Nagroda promuje dokonania polskich inżynierów i zwraca uwagę na ich rolę w budowaniu innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki. Tytuły przyznawane są w kategoriach: high-tech, zarządzanie, menedżer, ekologia, nauka i jakość, a także w kategorii młody inżynier. Od X edycji plebiscytu przyznawane są tytuły Honorowych Złotych Inżynierów absolwentom uczelni technicznych z dyplomem inżyniera, którzy sukces odnieśli w innych dziedzinach, takich jak kultura i sztuka, sport, działalność społeczna, charytatywna, religijna, a także gospodarcza, ale niezwiązanych z inżynierskim wykształceniem zawodowym. Organizatorem plebiscytu Złoty Inżynier jest redakcja dwutygodnika Przegląd Techniczny - gazety inżynierskiej (wydawanego od 1866 r.) oraz Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelna Organizacja Techniczna. Patronem medi... więcej»

2018-2-3

zeszyt-5448-przeglad-telekomunikacyjny-2018-2-3.html

 
W numerze m.in.:
Integracja mechanizmów transportowych dla sieci o nieciągłej i sporadycznej łączności w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.6
(Wojciech GUMIŃSKI)

Sprawdzenie możliwości zapewnienia szerokopasmowego dostępu do Internetu na obszarze Morza Bałtyckiego z wykorzystaniem samoorganizującej się sieci wieloskokowej było podstawowym celem projektu Internet na Bałtyku [1, 2, 3]. Gęstość jednostek na Morzu Bałtyckim, dostępne zasięgi transmisji i krzywizna ziemi powodują, że zasięg takiej sieci nie może pokrywać całego obszaru morza [7]. Część jednostek musi pływać na obszarach pozbawionych łączności z lądem. Dla tych obszarów w ramach projektu Internet na Bałtyku opracowano algorytmy dostarczania wiadomości w warunkach sporadycznej i przerywanej łączności [6]. Rozwiązanie to, utrzymane w konwencji sieci DTN (Delay Tolerant Networking) [4, 5], zostało dopasowane do wybranego zestawu przykładowych usług możliwych do realizacji w systemie. Jak wynika z analizy historycznych danych systemu AIS (Automatic Identification System) oraz przeprowadzonych na ich podstawie symulacji [7], przerwy w transmisji na wybranych akwenach Bałtyku mogą trwać nawet od kilku do kilkudziesięciu godzin. Takie warunki uniemożliwiają funkcjonowanie tradycyjnych protokołów transportowych, wymagających ciągłej i dwukierunkowej łączności. Aby zapewnić działanie usług w strefie braku ciągłej łączności z lądem (strefa C projektu), zaproponowano architekturę (usługową) z wykorzystaniem serwera proxy dla usług i jednokierunkowej transmisji kompletnych paczek wiadomości zawierających wszystkie niezbędne dla danej usługi dane[6]. MODUŁ TRANSPORTOWY Najważniejszym elementem architektury z wykorzystaniem serwera proxy jest moduł transportowy. Jego zadaniem jest przekazywanie paczek wiadomości niezależnie od ich treści. Moduł ten odpowiada za przekazywanie wiadomości, zabezpieczenie ich treści przed modyfikacjami oraz zapewnienie poufności transmisji - od źródła do celu (end-to-end). Realizacja tych zadań wymaga integracji modułu transportowego z pozostałymi elementami systemu netBaltic. Integracja zmechanizmami samo... więcej»

Potencjał wdrożeniowy systemu netBaltic - scenariusze wykorzystania i perspektywy dalszego rozwoju DOI:10.15199/59.2018.2-3.9
(Józef WOŹNIAK, Marcin WICHOROWSKI, Mariusz MISZEWSKI, Krzysztof NOWICKI, Mirosław DARECKI, Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI)

Stan bieżący, potrzeby i oczekiwania dotyczące e-nawigacjii systemów łączności Oczekuje się, że morskie systemy łączności, wspierając w pierwszej kolejności usługi e-nawigacji, umożliwią także transmisję głosu/wideo oraz wymianę różnorodnych informacji (przekaz e-maili, przeglądanie stron internetowych, dostęp do materiałów dydaktycznych i wiele innych) za pośrednictwem globalnej infrastruktury informacyjnej [1]. Jak wskazano w [2], około 80% światowego handlu jest transportowane przez jednostki morskie, co podkreśla znaczenie komunikacji morskiej dla rozwoju gospodarczego. Ponadto wiele innych działań morskich, w tym np. rybołówstwo, eksploatacja morza, liczne badania stanu i zasobów morskich czy turystyka, zwiększają znaczenie systemów łączności morskiej i konieczność oferowania komunikacji szerokopasmowej. Analiza wymaganych przez IMO (International Maritime Organization) systemów i usług pokazuje jednak, że obecne podejście do systemów łączności na morzu koncentruje się (prawie wyłącznie) na dostarczaniu zestawu usług krytycznych związanych z bezpieczeństwem, zaprojektowanych i znormalizowanych tak, by były niezawodnie realizowane z użyciem kanałów danych o niskiej czy wręcz bardzo niskiej przepustowości [3]. Usługi dodatkowe, takie jak pobieranie cyfrowych map nawigacyjnych, częsta aktualizacja map pogodowych [4], automatyczna optymalizacja trasy lub różne zdalne usługi monitorowania i utrzymania, nie wspominając już o dostępie do Internetu w celu poprawy komfortu pracy załogi i podróży pasażerów, wymagają znacznie bardziej wydajnych systemów komunikacyjnych. Analiza stanu aktualnego wskazuje na brak w tym zakresie kompleksowych i niezawodnych rozwiązań umożliwiających realizację nowych zadań. W 2005 roku IMO opublikowała koncepcję znaną jako e-nawigacja [1,5]. Koncepcja ta harmonizuje gromadzenie, integrację, wymianę, prezentację i analizę informacji morskich na pokładzie i na lądzie drogą elektroniczną w celu poprawy ... więcej»

Mechanizmy obsługi mobilności węzłów systemu netBaltic wykorzystujące heterogeniczne systemy transmisji bezprzewodowej DOI:10.15199/59.2018.2-3.3
(Michał HOEFT, Józef WOŹNIAK)

Pojawiające się nowe usługi przeznaczone do zastosowań morskich pociągają za sobą potrzebę zapewnienia efektywnej transmisji danych pomiędzy statkami oraz infrastrukturą znajdującą się na lądzie [1]. Zadanie zaprojektowania szerokopasmowej sieci, zapewniającej łączność na potrzeby usług e-nawigacji oraz weryfikacji jego funkcjonowania w środowisku testowym, podjęto w projekcie netBaltic [2,3], w którym to mechanizmy obsługujące łączność ląd- -statek zostały wykorzystane w strefie A systemu [4]. Prezentowane w artykule prace stanowią element projektu i pokazują praktyczny sposób wykorzystania mechanizmów zarządzania mobilnością, realizowanych w warstwie sieciowej do zapewnienia integracji szerokiego zasobu heterogenicznych systemów łączności, przy minimalnych wymaganiach narzuconych na wykorzystywane systemy. Wybierając pojedynczą technikę transmisji bezprzewodowej, staje się przed trudnym zadaniem, zmuszającym do kompromisów pomiędzy spodziewaną pojemnością systemu, maksymalnym zasięgiem komunikacji czy szacowaną przepustowością łączy - zatem różnymi parametrami i funkcjonalnościami zapewnianymi przez rozważane systemy. Wybór nie jest prosty, a wymienione ograniczenia z czasem pojawiają się nawet w systemach radiowych projektowanych od podstaw. Ciekawym sposobem rozwiązania przedstawionego dylematu wyboru jest próba, udanie podjęta w projekcie Internet na Bałtyku (netBaltic), wykorzystania i powiązania różnorodnych, heterogenicznych systemów transmisji bezprzewodowej w jeden system integrujący te techniki transmisji w ramach pojedynczej sieci teleinformatycznej, tj. systemu netBaltic. Warto podkreślić, że tak zdefiniowana heterogeniczność jest pojęciem zdecydowanie szerszym niż pojęcie niejednorodności odnoszące się jedynie do rozmiaru czy pojemności stacji bazowych, często występujące w niektórych pracach dotyczących heterogenicznych systemów sieci komórkowych [5]. Tym samym w przedstawionym rozwiązaniu problem obsługi mobil... więcej»

Optymalizacja trasy żeglugi na potrzeby e-nawigacji w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.7
(Wojciech TYCHOLIZ, Jaromir JAKACKI, Mirosław DARECKI)

Jednym z najistotniejszych niezależnych czynników wpływających na bezpieczeństwo i efektywność żeglugi są warunki hydrometeorologiczne na trasie przejścia. Kapitanowie i nawigatorzy na statkach, polegając na swoim doświadczeniu oraz analizując dostępne prognozy, dokonują wyboru optymalnej - ich zdaniem - trasy przejścia. W niektórych przypadkach załoga korzysta z usług zewnętrznych, wyspecjalizowanych podmiotów, których przedmiotem działalności jest tzw. ruting pogodowy, czyli wyszukiwanie i proponowanie optymalnej - przy zadanych parametrach - trasy żeglugi. W innych przypadkach kapitan lub oficer korzysta także z dedykowanych narzędzi informatycznych, które - przy wykorzystaniu specjalistycznych algorytmów - generują optymalną trasę przejścia dla danej jednostki. Pierwsze autorskie algorytmy optymalizacji trasy żeglugi zstały zaproponowane pod koniec lat pięćdziesiątych poprzedniego stulecia. Jednokryteriowa metoda izochromatyczna została wprowadzona do dyskursu w 1957 roku przez Jamesa [6]. Kolejne rozwinięcia tej relatywnie prostej i jednocześnie popularnej oraz łatwej w implementacji metody zaproponowane zostały m.in. przez Spaansa [13], Hagiwarę [2] oraz Wiśniewskiego [16]. Inne podejście do problemu optymalizacji trasy zostało podane przez Mannariego [10], który w procesie optymalizacji wykorzystał algorytmy Dijkstra. Z kolei Chen [1] zaproponował stosowanie trójwymiarowej metody (3D) dynamicznej optymalizacji. Wszystkie wspomniane metody są zaliczane do grupy metod jednokryteriowych, co oznacza, że optymalizacji może podlegać jednocześnie tylko jeden parametr (np. czas przejścia). Wśród metod wielokryterialnych (tj. metod wyznaczających trasę optymalną na podstawie wielu kryteriów jednocześnie), zaproponowanych dotychczas przez badaczy zajmujących się tą tematyką, należy wymienić metody podane przez Hinnenthala [5], Marie and Courteille [11] oraz Szłapczyńską [14]. Wspólną cechą metod wielokryteriowych jest wykorzysta... więcej»

Mechanizmy bezpieczeństwa w strefie C systemu netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.5
(Tomasz GIERSZEWSKI)

W celu zapewnienia bezpieczeństwa systemu zaproponowano i zaimplementowano dwa rozłączne dla stref A, B (samoorganizująca się wieloskokowa sieć kratowa [10], [11], [16]) oraz C (sieć niewrażliwa na opóźnienia [7], [8]) zbiory funkcjonalności, mające zabezpieczyć dane. Całość architektury zabezpieczeń przedstawiono w artykule [5]. Z punktu widzenia bezpieczeństwa w strefach A i B położono nacisk na funkcjonalności związane z uwierzytelnianiem węzłów, które mogą wchodzić w interakcję prowadzącą do wymiany danych, a także z poufnością transmitowanych informacji [6]. W strefie C wymaganie, dotyczące wzajemnego uwierzytelnienia węzłów przesyłających między sobą tzw. wiadomości, zostało uzupełnione o poufność nie tylko podczas transmisji - co byłoby możliwe do zrealizowania już mechanizmami zaproponowanymi dla stref A i B - ale także poufność danych przechowywanych w węzłach. Transmisja w strefie C jako wieloskokowa z nieciągłą łącznością zapewnia funkcjonalność store-and-forward. Ponieważ węzły systemu czasowo przechowują transmitowane wiadomości, należało zapewnić ich poufność oraz integralność, zabezpieczającą przed ujawnieniem informacji, możliwościami podszycia się czy manipulacji jej zawartością wewnątrz samych węzłów. Podobnie do zabezpieczeń komunikacji w strefach A i B, znalazła tutaj zastosowanie infrastruktura klucza publicznego (PKI). Zabezpieczeniewiadomo ści Strefa C, jako realizacja sieci niewrażliwej na opóźnienia (DelayTolerant Network - DTN [3], [15]), wyróżnia się transmisją relatywnie dużych, w odniesieniu do wielkości datagramów czy pakietów, wiadomości. Każda wiadomość stanowi realizację pojedynczego aktu komunikacji pomiędzy parą węzłów, np. żądania pewnej zawartości lub odpowiedzi na zgłoszone żądanie. Każda wiadomość zabezpieczana jest z użyciem certyfikatów X.509, tych samych, które wykorzystywane są na potrzeby zabezpieczania stref A i B. Dostarczane są dwie funkcje bezpieczeństwa - integralność i poufno... więcej»

2018-1

zeszyt-5395-przeglad-telekomunikacyjny-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Ewolucja technik dostarczania sygnału telewizyjnego na przykładzie Winogradzkiej Telewizji Kablowej DOI:10.15199/59.2018.1.2
(Borys Owczarzak, Piotr Zwierzykowski)

W sieciach telewizji kablowej od wielu lat sukcesywnie wprowadzana jest oferta usługi dostępu do Internetu. Zauważyli to również nadawcy sygnału telewizyjnego, którzy obecnie udostępniają sygnały telewizyjne także za pośrednictwem sieci teleinformatycznych. Wykorzystanie tego typu sieci do dystrybucji sygnału telewizyjnego wiąże się jednak z koniecznością zapewnienia komunikacji z nadawcami różnych programów telewizyjnych. Rozwiązanie to jest bardziej złożone od tradycyjnego podejścia, które opiera się na standardach DVB-S/S22) oraz DVB-T (Digital Video Broadcasting - Terrestrial). 2) DVB-S (Digital Video Broadcasting-Satellite) - standard cyfrowego przesyłu telewizji satelitarnej [2] 1) WTvK jest operatorem od wielu lat działającym w Poznaniu. Sieć operatora obejmuje 22 tys. mieszkańców jednej z największych dzielnic Poznania. Obecnie firma ma w swojej ofercie ponad 200 kanałów cyfrowych (zarówno SD, jak i HD). PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 9 nowymi kanałami telewizyjnymi towarzyszy dynamiczny rozwój technologii sieci teleinformatycznych. Efektem tego jest coraz większa przepływność sieci, której towarzyszy obniżenie kosztów budowy i eksploatacji sieci teleinformatycznych. Dostrzegli to i wykorzystali operatorzy i dostawcy treści dla sieci telewizji kablowych, zapewniając odbiór strumieni telewizyjnych o wiele lepszej jakości. Na rys. 1 przedstawiono komponenty sygnału telewizyjnego kanału TVP 1 HD nadawanego przez: satelitę HotBird z transpondera numer 13, naziemny nadajnik w Śremie oraz przez IP z punktu wymiany ruchu PWR PLIX4) w Warszawie. Do oceny jakości kanału telewizyjnego najczęściej wykorzystuje się przepływność sygnału wizyjnego (komponent AVC/H.2645) Video). Komponent ten w przypadku kanału TVP 1 HD (tabela 1) dostępny po IP wynosi 9,8 Mbit/s i jest ponad trzy razy większy od sygnału przesyłanego naziemnie (3,0 Mbit/s) i prawie dwa razy większy od sygnału przesyłanego sateli... więcej»

Od telefonizacji do cyfryzacji
W dniu 14 grudnia 2017 roku Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nadała Dariuszowi Cierpińskiemu tytuł rzeczoznawcy budowlanego w telekomunikacji przewodowej, w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi (patrz strona następna). Dariusz Cierpiński jest trzecią osobą, której nadano tak prestiżowy tytuł w budownictwie telekomunikacyjnym w okresie ostatnich trzech lat. Obecnie grono rzeczoznawców budowlanych w telekomunikacji na terenie Polski liczy jedynie 43 osoby. Rzeczoznawca budowlany jest ekspertem w zakresie prawa budowlanego oraz budownictwa. Jego rolą jest sporządzanie opinii oraz ekspertyz z zakresu budownictwa. Może sprawować funkcję biegłego sądowego, a jego opinie traktowane są jako dowody w sprawach. Na podstawie ustawy o samorzą... więcej»

O złożoności problemu wyznaczania podstawy logarytmu dyskretnego w schemacie Diffi'ego-Hellmana DOI:10.15199/59.2018.1.3
(Andrzej Paszkiewicz)

W schemacie podziału sekretu Diffi'ego-Hellmana w grupie multiplikatywnej reszt modulo liczba pierwsza zasadniczym i najbardziej pracochłonnym problemem jest wybór generatora tej grupy. W pracy [4] szczegółowo rozpatrzono ten problem, wykonując serię rozległych eksperymentów z wykorzystaniem lokalnych sieci komputerowych oraz otwartego środowiska Internet. W krytycznej fazie eksperymentu uczestniczyło ponad 400 stacji roboczych, głównie komputerów IBM PC, będących w użytkowaniu studentów. Z przeprowadzonych badań, które zakończyły się w kwietniu 2007 roku, wynika, że generatory grup multiplikatywnych modulo liczba pierwsza (zwane też pierwiastkami pierwotnymi modulo liczba pierwsza) wyrażają się małymi liczbami naturalnymi. Na przykład liczby 2, 3 lub 5 są najmniejszymi pierwiastkami pierwotnymi w ok. 74% przypadków. Jeżeli dołączy się do tego zbioru liczbę 6, wówczas obejmie on prawie 80% wszystkich liczb pierwszych. Nie jest to jednak reguła, ponieważ zdarzają się przypadki, w których nawet dla małych liczb pierwszych (liczb, które dają się zapisać na 64 bitach) ich najmniejszy pierwiastek wydaje się znacznie odbiegać od ich statystycznego zachowania. Ponadto z badań wynika, że gęstości liczb pierwszych, dla których najmniejszy generator (najmniejszy pierwiastek pierwotny) jest równy danej liczbie naturalnej, dążą do pewnych ustalonych wartości, które można efektywnie policzyć przy założeniu prawdziwości hipotezy Riemanna o funkcji dzeta nad pewnymi ciałami Kummera. Zgodność wyników uzyskanych doświadczalnie z wynikami uzyskanymi na drodze teoretycznej jest zdumiewająca. Z badań wynika, że wielkość najmniejszego pierwiastka pierwotnego modulo liczba pierwsza jest funkcją wielomianowo zależną od logarytmu tej liczby. Warunkowe wyniki teoretyczne szacują tę złożoność jako funkcję zależną od kwadratu logarytmu naturalnego liczby pierwszej [4]. Badania numeryczne pokazują, że może to być funkcja wolniej rosnąca, niż kwad... więcej»

Katedra Telekomunikacji Morskiej na Wydziale Elektrycznym Akademii Morskiej w Gdyni DOI:10.15199/59.2018.1.1
(Beata Pałczyńska, Andrzej Łuksza, Andrzej Borys)

Rys historyczny Katedra Telekomunikacji Morskiej w Akademii Morskiej w Gdyni w obecnym kształcie powstała w 2005 roku w wyniku reorganizacji Wydziału Elektrycznego. Wówczas Katedrę Radioelektroniki Morskiej podzielono na dwie nowe: Katedrę Telekomunikacji Morskiej i Katedrę Elektroniki Morskiej. Historia Katedry sięga jednak roku 1969, kiedy w strukturze Wyższej Szkoły Morskiej (WSM) w Gdyni powstał na Wydziale Elektrycznym Zespół Elektroniki, kierowany przez doc. mgr. inż. Olgierda Teisseyre’a. W 1973 roku zamiast dotychczasowych zespołów powołano instytuty, m.in. Instytut Automatyki i Radiokomunikacji Morskiej, w którym funkcję kierownika pełnił doc. dr inż. Jerzy Wieland. Od 1980 roku zaczyna funkcjonować samodzielny Instytut Radiokomunikacji Morskiej, kierowany kolejno przez doc. dr. inż. Jerzego Czajkowskiego (1980-1982) i doc. dr. inż. Macieja Walaszka (1982-1987), przemianowany cztery lata później na Instytut Radioelektroniki Morskiej. Funkcję dyrektora tego Instytutu od roku 1987 pełnił dr hab. inż. Wiesław Sieńko. W 1993 roku zamiast istniejącego instytutu powołano Katedrę Radioelektroniki Morskiej, której kolejnymi kierownikami byli doc. dr inż. Jerzy Czajkowski (1993-1997) oraz dr hab. inż. Janusz Zarębski (1997-2005) [1]. Kompetencje kadry naukowo -dydakty cznej Pierwszym kierownikiem Katedry Telekomunikacji Morskiej (KTM) został dr hab. inż. Wiesław Sieńko, profesor nadzwyczajny Akademii Morskiej w Gdyni (AMG). Prof. W. Sieńko jest absolwentem Wydziału Elektroniki Politechniki Gdańskiej (WE PG), a w latach 1967-1987 był nauczycielem akademickim WE PG. Od roku 1987 jest pracownikiem Wydziału Elektrycznego WSM w Gdyni, gdzie w latach 1993-1999 pełnił funkcję dziekana Wydziału Elektrycznego. 4 PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 - badania nad wykorzystaniem sieci neuronowych jako narzędzi w programowaniu optymalizacyjnym oraz struktur neuroprocesorów [8, 9]. Prace naukowo-ba... więcej»

Dostarczanie rozwiązań chmurowych "szytych na miarę" DOI:10.15199/59.2018.1.4
(Wojciech Michalski)

Komisja Europejska dostrzega ogromny potencjał w rozwoju chmury obliczeniowej, który powinien być wykorzystany na rzecz pobudzenia wydajności gospodarek państw członkowskich UE. W przyjętej we wrześniu 2012 r. strategii [1] założono wykorzystanie chmury obliczeniowej przez przedsiębiorstwa i administrację publiczną właśnie w tym celu. Działania KE związane z wprowadzeniem w życie tej strategii zostały podane w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Oczekiwane korzyści wymieniono natomiast w komunikacie KE w sprawie wykorzystania potencjału chmury obliczeniowej w Europie oraz w dokumencie roboczym KE do tego komunikatu. Dla osiągnięcia celów tej strategii istotne są takie działania, jak: - uporządkowanie dużej liczby różnych norm, - opracowanie bezpiecznych i uczciwych warunków zawierania umów na usługi w chmurze, w tym umów o gwarantowanym poziomie usług, - ustanowienie modelu europejskiego partnerstwa na rzecz chmur obliczeniowych z udziałem państw członkowskich i podmiotów branżowych. Do rozwiązania kwestii wynikających z tych działań powołano grupę ekspertów. W jej skład wchodzą przedstawiciele dostawców usług przetwarzania w chmurze, konsumentów i MŚP oraz środowisk akademickich i prawniczych. Ich zadaniem jest opracowanie warunków umów, umożliwiających konsumentom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom korzystanie z większym zaufaniem z usług świadczonych w modelu chmury obliczeniowej. Producenci, którzy podjęli wyzwanie rzucone przez Komisję Europejską, stosują zróżnicowane strategie dostarczania klientom swoich rozwiązań chmurowych. Niektórzy, tacy jak Cisco, mający w swojej ofercie pakiet firmowych urządzeń sieciowych i dedykowane oprogramowanie, kierują ofertę do klientów, któ-... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 637
00-950 Warszawa
tel.: +48 22 670-08-20
faks: 22 619-86-99
e-mail: przeg.tel@sigma-not.pl, przeg.tel@interia.pl
www: http://przegladtelekomunikacyjny.pl

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

Szanowni Państwo,
poniżej udostępniamy link zawartością archiwalnej strony czasopisma
Archiwalna strona www