• Przegląd Telekomunikacyjny

    Obejmuje zagadnienia naukowo-techniczne i techniczne dotyczące: elektroniki, teletransmisji, komutacji, radiokomunikacji, radiofonii i telewizji, technik multimedialnych, miernictwa.

2018-12

zeszyt-5714-przeglad-telekomunikacyjny-2018-12.html

 
W numerze m.in.:
Komunikacja ze stacjami elektroenergetycznymi w świetle normy IEC 61850 DOI:10.15199/59.2018.12.1

W powszechnej świadomości istnieje pogląd, że norma komunikacyjna IEC 61850 (PN-EN 61850) [1], [2] dotyczy wewnętrznych rozwiązań teleinformatycznych w stacjach elektroenergetycznych, a także na obszarze innych obiektów energetyki, jakim są na przykład elektrownie wodne [3] czy rozproszone źródła energii [4]. Ta ugruntowana już przez blisko dwadzieścia lat norma sukcesywnie się rozwija. W efekcie doprowadziło to do tego, że zalecane w niej rozwiązania komunikacyjne przekroczyły granice wymienionych obiektów energetyki, w szczególności granice stacji elektroenergetycznych. Stało się to możliwe dzięki wydanym w latach 2010-2016 raportom technicznym (Technical Reports - TR) obejmującym: - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi (IEC TR 61850-90-1 [5]); - zasady komunikacji pomiędzy stacjami elektroenergetycznymi a systemami nadrzędnymi, takimi jak systemy dyspozytorskie czy systemy nadzoru (IEC TR 61850-90-2 [6]); - wytyczne do budowy rozległych sieci teleinformatycznych na potrzeby systemów elektroenergetycznych (IEC TR 61850- 90-12 [7]). Wymienione dokumenty stanowią uzupełnienie raportu IEC TR 61850-90-4 [8], zawierającego wytyczne do budowy lokalnych sieci teleinformatycznych w obiektach energetyki, w szczególności w stacjach elektroenergetycznych. Artykuł zawiera wprowadzenie w zagadnienia budowy sieci LAN we współczesnych stacjach elektroenergetycznych na kanwie zaleceń normy IEC 61850 i wydanego raportu technicznego IEC TR 61850-90-4 [8]. Omówiono w nim także ogólne zasady komunikacji pomiędzy urządzeniami z wykorzystaniem koncepcji ich modeli komunikacyjnych. Następnie, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850-90-2 [6], przedstawiono zasady komunikacji systemów nadrzędnych z urządzeniami automatyki stacji. Z kolei, na podstawie raportu technicznego IEC TR 61850- 90-1 [5], omówiono zasady komunikacji pomiędzy stacjami na przykładzie transmisji danych pomiędzy urządzeniami automatyki stacyjnej, ... więcej»

Wirtualizacja SD-WAN: praktyczna implementacja NFV DOI:10.15199/59.2018.12.3
(Radosław Czaja, Zbigniew Gawron, Paweł Kaczmarek)

1. INTRODUCTION The telecommunication industry is experiencing pressure to match rapidly changing customer requirements and to reduce costs at the same time. Innovative operators are moving away from legacy network hardware towards datacenter micro-services to reduce both OPEX and CAPEX, and to decrease the service delivery time by making the process fully automatic [10]. Thanks to NFV (Network Functions Virtualization) [1], it is possible to get automated network deployment and administration as well as reduce the related cost. NFV offers a different approach to network operations, allowing various types of Virtual Network Functions (VNFs) to run on standard servers. Each virtual component can be a standalone function or a part of full-scale network, depending on the virtual service design. In order to minimize the amount of manual activities during network service creation and device enabling, the Zero Touch Provisioning (ZTP) concept was introduced which provides the ability to perform service turn-up without site-specific pre-configuration or manual intervention, over any kind of access network even wireless one e.g. Long Term Evolution (LTE). This document describes the use of NFV with one of the typical VNF applications: Software-Defined Wide Area Networks (SD-WAN) [3]. The document is organized as follows. Chapter 2 presents reference architecture according to ETSI and revises a few examples of virtual network functions [5]. Next discusses sample application based on a real business NFV use case. The chapter is also partially focused on the technical implementation of automatic configuration and management of network services. Fourth chapter focuses on SD-WAN network function deployment, and analysis of various aspects of service creation and VNF automation. Chapter 5 allows reader to go through a quick discussion that highlights main aspects of the topic. Last chapter provides a set of final conclusions. 2. REFERENC... więcej»

Wydajność i funkcjonalność programowalnej ścieżki danych w platformie NFV DOI:10.15199/59.2018.12.2
(Radosław Czaja)

1. INTRODUCTION Shortly after the NFV architecture introduction there were a few technologies proposed that allowed to solve the problem of performance and scalability of software based datapaths. Standard approach of using Linux based bridge connections became insufficient as binding multiple interfaces using bridge was not stable enough to provide proper Quality of Service (QoS) [11]. Multiple vendors faced the same challenge of requirement for high performance software datapath. The first approach proposed as a remedy was software switching. The biggest disadvantage of it was lack of guaranteed performance, as software switching for multiple high speed small sized frame connections became problematic when given little hardware resource [13]. While software switching is easy to adapt and still great approach for non QoS dependent solutions, there was a niche in the area of high-performance software datapath solutions. Over the next years technologies of Data Plane Development Kit (DPDK) and Single Root I/O Virtualization (SR-IOV) were introduced, with both being software-based solutions working at the hardware level. Both ideas are based on excluding Network Interface Card (NIC) from the system (unbinding from kernel) and either do software processing of the packet before kernel (DPDK) or spliting unbinded physical interface into multiple virtual private ones (SR-IOV). Both of these technologies improved the performance significantly in terms of latency and throughput. After DPDK was released a concept of DPDK modified Open vSwitch (OVS) arrived, where OVS would work on interfaces unbound from the operating system and the packet processing on physical interfaces was handled by software instead of kernel. Throughout this paper the concept of software datapath in carrier grade enviroment will be introduced. Reader will have the opportunity to explore common datapath solutions in OVS, SR-IOV with addition of PCI Passthrough i... więcej»

2018-11

zeszyt-5686-przeglad-telekomunikacyjny-2018-11.html

 
W numerze m.in.:
Uroczysty koncert ku czci Marszałka Józefa Piłsudskiego i Jego żołnierzy (Janusz M. Kowalski)
Wprzygotowanym przez środowiska techniczne sfederowane w NOT bogatym programie obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości, dominuje przypomnienie i duma z wkładu polskich inżynierów i techników w budowę polskiej państwowości. Takie dokonania jak budowa Centralnego Okręgu Przemysłowego, portu i miasta Gdyni, magistrali węglowej, przemysłu chemicznego i lotniczego do dziś budzą podziw. Postacie wybitnych inżynierów, a zarazem działaczy państwowych, aby wymienić tylko Gabriela Narutowicza, Ignacego Mościckiego, Eugeniusza Kwiatkowskiego czy Tadeusza Wendę, zapisały się złotymi zgłoskami w najnowszej historii naszej Ojczyzny. Ale nie samym życiem zawodowym inżynierowie żyją ... więcej»

Wybrane aspekty praktyczne modelowania i prognozowania rozwoju przestępczości DOI:10.15199/59.2018.11.3
(Zbigniew M. WAWRZYNIAK, Grzegorz BOROWIK, Radosław PYTLAK, Paweł CICHOSZ)

Współcześnie rozwój wiedzy w jej obszarach aplikacyjnych, w tym także w kryminalistyce i kryminologii, zależy głównie od sposobu tworzenia i przekazywania użytecznej informacji. Wiedza tworzona na podstawie danych i przetwarzanej informacji może być wykorzystana w modelowaniu i prognozowaniu procesów, a także masowych zjawisk społecznych lub indywidualnych zachowań, w tym w odniesieniu do skomplikowanego zjawiska przestępczości [22]. Zastosowanie wielkoskalowych narzędzi do analityki danych jest również obecne w obszarach zarządzania procesami biznesowymi powiązanymi z aspektami społecznymi [26]. Stało się więc koniecznością używanie tych technik do modelowania i prognozowania zjawisk społecznych, a w tym przestępczych [22]. Przenikanie się wielu dziedzin społeczno-politycznych w domenie informacyjnej podkreśla ich wewnętrzne związki (przez tzw. zmien- ne endogeniczne) i konieczność wydobywania wiedzy w celu tworzenia modeli wyjaśniających (eksplanacyjnych) opartych na obserwacjach (danych eksperymentalnych) [38]. W organizacjach Policji i organów ścigania wielu państw funkcjonuje duża liczba zautomatyzowanych systemów zarządzania. Metody predykcyjne w technikach policyjnych są obecnie szeroko stosowane i na ich podstawie organy ścigania rutynowo podejmują decyzje operacyjne [32]. W tych procesach znajdują zastosowanie klasyczne i teoretyczne dziedziny wiedzy (matematyka, fizyka czy chemia) wspierane technologiami informacyjnymi, np. badanie semantycznego obrazu, dźwięku i tekstu [1]. Metaanalizy wykazały, że zarządzanie i oddziaływanie policyjne typu predictive policing mają istotne znaczenie dla zmniejszania przestępczości [33], [34]. Rozwój modeli predykcyjnych w zastosowaniu do prognozowania zdarzeń przestępczych, na podstawie analizy obserwowanych danych, wymaga dostarczenia rzeczywistych informacji o zdarzeniach. Pociąga to za sobą konieczność autoryzowanego (ograniczonego) prawa dostępu osób do danyc... więcej»

Komunikacja M2M i kooperacyjny inteligentny system transportowy DOI:10.15199/59.2018.11.4
(Małgorzata Gajewska, Sławomir Gajewski)

Obecnie znajdujemy się na przedprożu wdrażania systemów radiokomunikacyjnych 5G. W związku z tym otwierają się nowe możliwości, wyzwania, ale również zagrożenia. Perspektywa rozwoju sieci z komunikacją typu M2M (Machine to Machine), dzięki którym jest możliwa automatyczna wymiana informacji pomiędzy różnymi urządzeniami, często bez udziału człowieka, w połączeniu z nowymi funkcjami, które zapewni sieć 5G, może przyczynić się do zwiększenia naszego bezpieczeństwa, ale jednocześnie budzić niepokój [1, 2, 3]. Najbliższa przyszłość to czas, w którym transmisja danych będzie się odbywała w zasadniczej części nie tylko bez naszego udziału, ale niejednokrotnie również poza naszą świadomością. Urządzenia, które znajdują się w naszym najbliższym otoczeniu, będą pełniły funkcję bloków nadawczo- -odbiorczych, a my staniemy się częścią składową rozmaitych systemów. Jednocześnie otwierają się nowe możliwości, które będą chroniły nasze życie i zdrowie. Jednym z takich rozwiązań jest system kooperacyjnego inteligentnego systemu transportowego C-ITS (Cooperative Intelligent Transport Systems) [4], który będzie wdrażany na obszarze Europy. W marcu 2018 roku Parlament Europejski przyjął rezolucję [5] w tej sprawie. System ten to nic innego jak praktyczna realizacja komunikacji typu V2X (Vehicle to Everything), dzięki której będzie możliwa wymiana danych w czasie rzeczywistym pomiędzy pojazdami oraz pojazdami i różnymi elementami infrastruktury drogowej [6, 7, 8, 9]. Ma to doprowadzić do zwiększenia bezpieczeństwa w ruchu drogowym, a w szczególności zmniejszyć liczbę śmiertelnych ofiar wypadków. Opublikowanie tej rezolucji [5] to efekt wieloletnich prac komisji [4]. Przygotowywały one zalecenia dla takiego systemu, m.in. dla Parlamentu Europejskiego, na podstawie wyników różnorodnych prac badawczo-rozwojowych, co stanowi olbrzymi krok naprzód. Proponowane rozwiązania C-ITS przewidują wykorzystanie w przyszłości systemów 5G, które jeszcze efekty... więcej»

Tworzenie bazy wiedzy w formule cyklicznej inwentaryzacji zasobów DOI:10.15199/59.2018.11.5
(Wojciech MICHALSKI)

Systemy informacyjne, które powstały jako produkty projektu System Informacyjny o Infrastrukturze Szerokopasmowej i portal Polska Szerokopasmowa (SIPS) nie są szerzej znane, chociaż odegrały ważną rolę w procesie monitorowania realizacji projektów budowy sieci szerokopasmowych w Polsce w latach 2009 - 2016. Dobrze znają je przedstawiciele centralnej administracji państwowej, sprawujący kontrolę nad przebiegiem realizacji projektów współfinansowanych ze środków publicznych oraz podmioty przekazujące dane inwentaryzacyjne dotyczące inwestycji infrastrukturalnych prowadzonych w telekomunikacji (przedsiębiorcy telekomunikacyjni i jednostki samorządu terytorialnego). Chociaż były budowane w poprzedniej perspektywie finansowej jako wsparcie techniczne dla instytucji rządowych odpowiedzialnych za wydatkowanie środków publicznych w programie POIG i w regionalnych programach operacyjnych (RPO), są nadal użyteczne jako narzędzia służące do monitorowania istniejących zasobów infrastrukturalnych oraz wspierające proces decyzyjny dotyczący ich dalszego rozwoju. Projekt SIPS był realizowany w 7. osi POIG w ramach partnerstwa utworzonego przez Instytut Łączności - Państwowy Instytut Badawczy, Urząd Komunikacji Elektronicznej oraz Ministerstwo Infrastruktury i zaowocował utworzeniem infrastruktury teleinformatycznej o zasięgu ogólnokrajowym. Powstała infrastruktura tworzy zaplecze dla elektronicznych usług publicznych świadczonych dla obywateli oraz przedsiębiorców i wspiera administrację rządową w zarządzaniu projektami budowy sieci szerokopasmowych na obszarach wymagających interwencji państwa. Infrastruktura SIPS wspomaga także przedsiębiorców telekomunikacyjnych, szczególnie z sektora MŚP, w projektowaniu i budowie optymalnych rozwiązań dla sieci dostępowych, systemów transmisyjnych i w tworzeniu właściwych e-usług. Projekt SIPS dodatkowo przyczynia się do promocji usług społeczeń- stwa informacyjnego wśród obywateli na obszarach zagrożo... więcej»

Filozofia sieci 5G - radioinformatyka i wirtualizacja Część 1. Radioinformatyczny system 5G DOI:10.15199/59.2018.11.2
(Sławomir Gajewski, Małgorzata Gajewska)

Ewolucyjny rozwój sieci radiokomunikacyjnych, przede wszystkim komórkowych, zmierza do tworzenia wielu rozwiązań technicznych, które zapewnią bardzo duże szybkości transmisji danych, docelowo nawet do 1 Gbit/s w przypadku wartości szczytowych i szybkość dostępną powszechnie dla każdego użytkownika nie mniejszą niż 100 Mbit/s. Jednocześnie transmisja ma charakteryzować się małymi opóźnieniami, dużą niezawodnością i doskonałą jakością. Odnosi się to zarówno do usług realizowanych przez pojedynczych użytkowników, jak również usług w masowej komunikacji maszynowej M2M (Machine-to-Machine) w ramach Internetu rzeczy IoT (Internet of Things) czy też transmisji V2X (Vehicle-to-Everything) między pojazdami a pojazdami lub infrastrukturą drogową itp. Szczególnie ta druga grupa usług całkowicie zrewolucjonizuje sposób poruszania się pojazdami na drogach i zmieni reguły ruchu drogowego, jak również wpłynie na poprawę bezpieczeństwa w ruchu drogowym. Co ważne, w sieci nowej generacji bardzo ważnym aspektem oceny jest nie tylko jakość mierzona obiektywnie [1], czyli przez pomiar parametrów jakościowych QoS (Quality of Service), ale również postrzegana subiektywnie przez użytkowników, czyli QoE (Quality of Experience). Realizacja takich celów, przy obecnym stanie wiedzy, wymaga skrócenia odległości między nadajnikami a odbiornikami. Oznacza to zmniejszenie wielkości komórek i tym samym budowę heterogenicznych sieci komórkowych o bardzo dużej gęstości ich występowania na jednostkę powierzchni, czyli tzw. sieci UDN (Ultra Dense Networks). Nie jest to jednak jedyny kierunek rozwoju przyszłych sieci. Równie ważny aspekt stanowi tutaj rozwój technik sieciowych w zakresie oprogramowania i jego wirtualizacji. Przekłada się to na przenoszenie wielu funkcji sprzętowych współczesnych sieci w dziedzinę oprogramowania i to na skalę niespotykaną dotychczas w radiokomunikacji. Jest to ogromne wyzwanie technologiczne zmieniające całą filozofię działania s... więcej»

2018-10

zeszyt-5647-przeglad-telekomunikacyjny-2018-10.html

 
W numerze m.in.:
Cyberbezpieczeństwo - problem globalny DOI:10.15199/59.2018.10.3
(Andrzej ZIELIŃSKI)

Pojęcie i obszar cyberbezpieczeństwa najogólniej zdefiniowano w Wikipedii [1]: Cyberbezpieczeństwo, bezpieczeństwo komputerowe lub bezpieczeństwo IT to ochrona systemów komputerowych przed kradzieżą i uszkodzeniem ich sprzętu, oprogramowania lub informacji, a także przed zakłóceniem lub błędnym kierowaniem świadczonych przez nie usług. Cyberbezpieczeństwo obejmuje kontrolowanie fizycznego dostępu do sprzętu, a także ochronę przed szkodami, które mogą pochodzić z dostępu do sieci, wprowadzania danych i kodu. Ze względu na globalny charakter Internetu oraz coraz większe jego znaczenie gospodarcze, społeczne i polityczne, zapewnienie bezpiecznego użytkowania sieci internetu stało się strategicznym problemem dla wszystkich współczesnych społeczeństw i jest centralnym problemem szeroko określonego, jak podano, cyberbezpieczeństwa. Niestety, zachowanie należytego bezpieczeństwa w Internecie wiąże się z koniecznością walki z nasilającą się przestępczością, która polega zasadniczo na rozpowszechnianiu się złośliwego, szkodliwego oprogramowania, tzw. malware (określenie zbudowane z połączenia słów malicious software). Przeciwdziałanie malware ma rozmaite oblicza, począwszy od walki z wieloma wirusami komputerowymi, które były pierwszym objawem naruszania bezpieczeństwa w sieci, aż po realizację współczesnych wyzwań związanych z poważnymi zagrożeniami ekonomicznymi i przestępstwami gospodarczymi. Do takich należą włamania bankowe i/lub wręcz rujnowanie gospodarek firm, a także naruszanie tajemnic państwowych (włącznie ze szpiegostwem), a ostatnio - jak się okazało - wpływanie na procesy polityczne (wybory i inne ważne decyzje) o wielkim znaczeniu państwowym, a jedną z metod w tym względzie stało się szerokie produkowanie i rozpowszechnianie tzw. fake newsów. Zjawisko fake newsów, polegające na produkowaniu i rozpowszechnianiu w Internecie nieprawdziwych lub wręcz kłamliwych i szkalujących informacji, wykracza poza ramy definicji cybe... więcej»

Porównanie wybranych funkcji standardów LTE /LTE -A i TETRA w obszarach dostępu do sieci, priorytetyzacji i wywłaszczania pod względem odporności usług na przeciążenia sieci DOI:10.15199/59.2018.10.2
(Tomasz WOJTOWICZ)

1. Introduction Wireless mission-critical communication standards have significantly evolved over the last 20 years. Rooted in legacy, analogue and conventional systems, based on years of use and experience, two dominating narrow-band mission-critical standards have emerged, Tetra and P25 (Project 25), which are trunking and digital, with most implementations being IP based. Over the time, based on end-user inputs, many mechanisms were introduced in the area of access control (including radio link access), prioritisation, quality of service and preemption, which proven to be critical in congested network scenarios. In such systems, an emergency call must always go through, no matter how loaded is the network, but on the other hand, it should also be capable to effectively serve hundreds or even thousands of first responders operating in a relatively small (few cells) geographical area. As there is a common agreement across standard organisations, user community, governments and regulators [18, 5, 4, 3], that the next generation of these networks will be LTE based, it is valuable to assess how capable is this 4G standard comparing to the narrow-band LMR ones. This paper is structured as follows. - In Section 2 we outline the most significant differences between LMR systems, which were often owned and operated by the Public Safety Agency (PSA ) and LTE based solutions that may be private, but may also be on top of the commercial carrier network, or allow a roaming into such a network. We also provide a short overview of where the congestion may occur in LTE networks. - In Section 3 we shortly describe a selection of typical incident types (scenarios), from the perspective of first responder communication needs that may often lead to network congestion. From these scenarios, we derive a set of features that would be required by PPDR users to deal with congestion. - In Section 4 network access control mechanisms are covered for ... więcej»

Techniki mobilne w telekomunikacji Stan rozwoju i perspektywy DOI:10.15199/59.2018.10.1
(Remigiusz PROKOPIAK)

W Ericsson Mobility Report z czerwca 2018 r. [2] podaje się prognozę wzrostu mobilnego ruchu danych na corocznym poziome 39%. Dla operatorów borykających się z problemem coraz większego zapotrzebowania na pojemność sieci, jedynym pocieszeniem może być przewidywana, malejąca tendencja rocznych przyrostów ruchu danych. Na przykład w latach 2015 i 2016 w Ericsson Mobility Report przywidywano coroczne wzrosty tego ruchu na poziomie 45% lub 40% odpowiednio w latach: 2015-2021 i 2016-2022. Nasuwa się pytanie, czy na poczynania operatorów telekomunikacyjnych będą wpływały tylko wymagania dotyczące wzrostu pojemności. Okazuje się, że nie tylko. Usługi telekomunikacji ruchomej powinny być także szybsze (mniejsze opóźnienia, większe gwarantowane i maksymalne przepływności), powinny obsługiwać duże liczby urządzeń przypadających na km2, zapewniać duże prędkości poruszania się urządzeń końcowych, zapewniać bezpieczeństwo oraz być niezawodne. Poza tym rozwiązania techniczne powinny być tanie. W celu wprowadzenia tak wielu, często przeciwstawnych, wymagań, ciała standaryzacyjne zarysowują obszary zastosowań (use cases) oraz rozwiązania techniczne, które powinny realizować potrzeby danego obszaru zastosowań. Artykuł poniższy jest próbą krótkiego podsumowania aktualnego status quo. W pierwszej części przedstawiono punkty widzenia różnych interesariuszy mobilnego rynku telekomunikacyjnego (operator, klient, ciało standaryzacyjne) na kierunki rozwoju technik mobilnych, w drugiej części opisano niektóre rozwiązania techniczne wspierające potrzeby wymienione w części pierwszej. Punkty widzenia interesariuszy na rozwój radiokomunikacyjnych technik mobilnych Perspektywa Klienta Rynku Telekomunikacyjnego Każdy operator telekomunikacyjny chce wiedzieć, co jest ważne dla jego klienta. Niestety, zazwyczaj taka informacja, jako kluczowa dla podejmowania decyzji biznesowych, rzadko objęta TELE-RADIO-ELEKTRONIKA -INFORMATYK A ROK ZAŁOŻENIA 1928 &#6154... więcej»

2018-8-9

zeszyt-5602-przeglad-telekomunikacyjny-2018-8-9.html

 
W numerze m.in.:
Monitoring widma z wykorzystaniem platformy sprzętowej USRP-2920 DOI:10.15199/59.2018.8-9.40
(Krystian Grzesiak)

1. WSTĘP Ograniczone zasoby widmowe są kluczowym problemem łączności bezprzewodowej. Stąd też idea tzw. radia kognitywnego, które w sposób inteligentny korzysta z medium transmisyjnego. Systemy kognitywne poszukując dostępnych zasobów widma potrafią wykrywać sygnały użytkownika pierwotnego (PU - Primary User), w zadanym paśmie częstotliwości. Niewykorzystywane w danej chwili zasoby częstotliwości przydzielane są tzw. użytkownikom wtórnym (Secondary User) i zwalniane są natychmiast, gdy stwierdzona zostanie obecność w kanale PU. Monitorowanie widma może przyjmować różne struktury organizacyjne: autonomiczną lub też kooperacyjną. Do wykrywania sygnałów zwykle wykorzystuje się detektory energii, cyklostacjonarności, w oparciu o filtry dopasowane lub wartości własne macierzy kowariancji. Zasadniczym problemem jest zaprojektowanie takiego detektora, żeby jego działanie było poprawne (mierzone prawdopodobieństwem detekcji i fałszywego alarmu) szczególnie w warunkach słabego sygnału PU i silnych zakłóceń. W artykule skupiono się na dwóch detektorach: energii i cyklostacjonarności. Zostały one zrealizowane w oparciu o platformę radia programowalnego USRP- 2920 (Universal Software Radio Peripherial) i oprogramowania LabView. Sygnałem testowym, ze względu na powszechność wykorzystania w łączności bezprzewodowej, był sygnał OFDM. Artykuł stanowi rozszerzenie dotychczasowych teoretycznych rozważań autora [1,2] i ma na celu zweryfikowanie działania detektorów w oparciu o układy programowalne i rzeczywiste sygnały. 2. Środowisko testowe 2.1. Platforma sprzętowa USRP-2920 USRP-2920, jest uniwersalną platformą oferowaną przez firmę National Instruments, która umożliwia implementację systemów radiowych pracujących w paśmie do 2.2 GHz. USRP stanowi zasadniczą część sprzętową do generacji sygnałów radiowych, zaś część programowa realizowana jest w oparciu o oprogramowanie LabView (ewentualne GNU Radio) usadowiona na komputerze klasy P... więcej»

Radiowe łącze ruchome do szybkiej transmisji danych multimedialnych dla systemu kontroli obszaru DOI:10.15199/59.2018.8-9.4
(Ryszard J. KATULSKI)

Bezprzewodowa technika radiowa jest coraz intensywniej stosowana dla wsparcia telekomunikacyjnego w obszarze obronności i bezpieczeństwa publicznego, zwłaszcza dla potrzeb zdalnego monitorowania wszelkiego rodzaju zagrożeń. Z tego względu na całym świecie w wielu ośrodkach naukowych podejmowane są prace badawcze zmierzające do uzyskania wyników wychodzących naprzeciw wzrastającemu zapotrzebowaniu na rozwiązania użytkowe w tej dziedzinie. Zadania te wymagają rozwiązania wielu zawansowanych problemów badawczych, związanych z kierunkami rozwojowymi w dziedzinie współczesnej radiokomunikacji, osadzonych w różnych jej obszarach. Problemy te polegają m.in. na przetwarzaniu sygnałów w czasie rzeczywistym, co przekłada się na opracowywanie złożonych algorytmów, będących punktem wyjścia do realizacji wydajnych aplikacji obliczeniowych. Mając to na uwadze, od wielu już lat w Katedrze Systemów i Sieci Radiokomunikacyjnych Politechniki Gdańskiej podejmuje się prace badawczo-rozwojowe inspirowane potrzebami m.in. Marynarki Wojennej RP oraz Morskiego Oddziału Straży Granicznej. Projekty takie były i są współfinansowane na drodze konkursowej przez Narodowe Centrum Badań i Rozwoju, przy współpracy z Akademią Marynarki Wojennej i zewnętrznymi podmiotami gospodarczymi, głównie z Ośrodkiem Badawczo-Rozwojowym Centrum Techniki Morskiej SA w Gdyni i gdańską firmą DGT, specjalizującą się w rozwiązaniach systemowych w dziedzinie telekomunikacji i teleinformatyki. Okolicznością sprzyjającą podejmowaniu takich prac jest uruchomione w Katedrze w 2010 roku Środowiskowe laboratorium systemów łączności bezprzewodowej do zastosowań specjalnych, dofinansowane przez Fundusz Nauki i Technologii Polskiej. Laboratorium to dysponuje szerokim zestawem urządzeń badawczo-pomiarowych najwyższej klasy. Na jego wyposażeniu znajdują się m.in. programowalne urządzenia nadawczo-odbiorcze, analizatory widma sygnałów i protokołów radiokomunikacyjnych oraz testery praktyc... więcej»

RESOURCE ALLOCATION IN LTE-UNLICENSED FEMTOCELL NETWORKS (Jerzy Martyna)
As it has been noted, the global traff c is more than doubling each year and the mobile industry needs to prepare for 1000 times as much traff c by 2000 [1]. To meet such big demands, both industry and academia are looking for enormous network capacities that have met such huge f ow increases. Among others, it was proposed carrier aggregation (CA) technology [2], which is standarized in Long Term Evolution (LTE) Release 10-12, aggregates multiple small band segments into maximum 100 MHz virtual bandwidth to achieve a higher data rate. For cellular networks carrier aggregation can be used to combine the huge amount of WiFi spectrum with cellular LTE band, so that it signif cantly increases the bitrate of users [3]. This concept, called LTE-U, allows to improve the throughput of cellular users by providing them higher bandwidth, but it deteriorates the performance of existing WiFi users. This is due, among other things, the fact that CSMA/CA mechanism delays the transmission of WiFi users resulted from the increased competition for channel access from cellular users. In the paper by W. J. Hillery et al. [4] a network performance study of LTE in unlicensed spectrum has been studied. The authors of the paper [5] have shown that the performance of WiFi is more vulnerable to LTE interference while the performance of LTE users is degraded. Listen-Before-Talk (LBT) protocol as an essential mechanism that allows WiFi and LTE systems to share the unlicensed band while maintaining the performance of each individual system has been proposed by Chung K. Kim et al. [6]. Recently, a Q-reinforcement learning method was presented by C. Dhahri et al. [7] for a non-stationary femtocell network. The same method was presented for licensed-assisted access of LTE in the unlicensed spectrum to achieve satisfactionary throughput in both LTE and WiFi was proposed by N. Rupasinghe [8]. In turn, the performance of various network architectures suc... więcej»

DYNAMICZNY WYBÓR WAG ŁĄCZY SŁUŻĄCY DO STEROWANIA RUCHEM W SIECHACH SDN Z WYKORZYSTANIEM TRANSMISJI WIELOŚCIEŻKOWEJ I AGREGACJI PRZEPŁYWÓW DOI:10.15199/59.2018.8-9.44
(Grzegorz Rzym, Zbigniew Duliński, Piotr Chołda)

1. WSTĘP W tradycyjnych sieciach komputerowych protokół rutingu wybiera zawsze jedną, najlepszą trasę między węzłami źródłowym a docelowym. Trasa ta obliczana jest na podstawie wag łączy. Gdy w sieci dojdzie do przeciążenia na danej ścieżce, waga przeciążonego łącza (bądź kilku łączy) powinna zostać zmieniona (podwyższona) tak, aby po przeliczeniu trasa z danego źródła do danego celu omijała to przeciążenie. W tradycyjnej sieci, po przeliczeniu ścieżek, wszystkie pakiety zostaną przekierowane na nowo obliczone trasy. Efektem tego będzie zmiana tras przepływów, co może skutkować nowymi przeciążeniami w innych miejscach sieci. Modyfikacja chociażby jednej z wag w sieci może spowodować wiele problemów: (a) przeliczenie i aktualizacja tablic rutingu przez wszystkie rutery zajmuje stosunkowo dużo czasu, (b) bardzo prawdopodobne jest wprowadzenie chwilowych pętli w rutingu powodujących straty pakietów, przeciążanie łączy do tej pory nieznacznie obciążonych, napływanie pakietów w złej kolejności itp. [1]. Oczywiste jest, że im więcej takich zmian nastąpi, tym większy chaos jest wprowadzany do sieci. Z drugiej strony, w prawie każdej sieci istnieje co najmniej jedna inna (konkurencyjna) ścieżka łącząca te same węzły źródłowe i docelowe. Wykorzystanie jej pozwala na ominięcie przeciążenia i zrealizowanie transmisji rozumianej przez nas jako transmisja wielościeżkowa. Pakiety należące do istniejących uprzednio przepływów przemieszczają się dotychczasowymi ścieżkami, zaś nowe przepływy — nowo wyznaczonymi ścieżkami. Do tej pory wiele metod transmisji wielościeżkowych zostało zaproponowanych dla różnych warstw. Ich przegląd można znaleźć m.in. w [2], [3]. Obecnie najczęściej stosowanym protokołem pozwalającym na przełamywanie domyślnego rutingu oraz inżynierię ruchu jest MPLS. Jednakże ścieżki zestawione za pomocą tego protokołu nie pozwalają na podążanie za dużą dynamiką zmian ruchu w sieciach (szczególnie w centrach danych)... więcej»

Symulacja i prototyp anteny Kosheleva DOI:10.15199/59.2018.8-9.8
(Dominik DZIERŻANOWSKI, Katarzyna KARDACZ, Anna WITENBERG)

Od kilkunastu lat powstają anteny o konstrukcji specjalnie przeznaczonej do promieniowania krótkich impulsów pola o ekstremalnie wielkich natężeniach. W tej publikacji nie będą opisywane przeznaczenia takich anten; zainteresowany czytelnik łatwo znajdzie wyjaśnienie w literaturze. Mówiąc o krótkich impulsach pola elektromagnetycznego, ma się na myśli impulsy trwające nawet kilka pikosekund, choć zwykle są takie impulsy o kilka rzędów dłuższe. Z podstawowych zasad rządzących teorią sygnałów wiadomo, że wraz ze skracaniem czasu trwania impulsu rośnie szerokość widma w dziedzinie częstotliwości. Wynika stąd, że anteny projektowane do promieniowania krótkich impulsów muszą być jedno cześnie antenami szerokopasmowymi. Anteny szerokopasmowe zaś są szczególnie pożądane w wielu systemach transmisyjnych, na przykład w systemach ultraszerokopasmowych (UWB). Przy tym należy zauważyć, że wiele anten przeznaczonych do pracy z pojedynczymi impulsami ma niezbadane właściwości szerokopasmowe. W artykule są opisane właściwości szerokopasmowe jednej z anten - anteny Kosheleva - która od kilku lat jest z powodzeniem stosowana w układach promieniujących pojedyncze impulsy oraz repetycje takich impulsów. O ile parametry impulsowe anteny Kosheleva [1] są dość dokładnie opisane w literaturze, to parametry szerokopasmowe tej anteny są nieznane. W celu zbadania zachowania się anteny Kosheleva przy pobudzeniu szerokopasmowym, zaprojektowano taką antenę, przeprowadzono symulację jej zachowania w środowisku numerycznym, a następnie zbudowano jej prototyp i wykonano odpowiednie pomiary. zaproponowaniu narzędzia symulacyjnego, umożliwiającego modelowanie kanału radiowego w sieciach WBAN typu body-to- -body z zadowalającą dokładnością. Przedstawione w artykule badania prowadzone są w ramach COST Action CA15104 Inclusive Radio Communication Networks for 5G and beyond (IRACON), a także w ramach porozumienia o współpracy pomiędzy Wydziałem Elektroniki, Tel... więcej»

2018-7

zeszyt-5584-przeglad-telekomunikacyjny-2018-7.html

 
W numerze m.in.:
Media lokalne: społeczne, narodowe, obywatelskie? DOI:10.15199/59.2018.7.5
(Witold GRABOŚ)

Oligopol Na polskim rynku telewizyjnym od lat panuje oligopol. Telewizja publiczna, grupa Polsat i grupa TVN zdominowały rynek, co stwierdza KRRiT niezależnie od jej kadencji i składu osobowego. Polskie prawo medialne nie zabrania łączenia działalności nadawczej z brokerską. Największe komercyjne grupy telewizyjne mają własne domy mediowe. Dysponują także sieciami nadawczymi. To stwarza sytuację, w której mali nadawcy albo godzą się na uzależniającą współpracę, albo zmuszeni są do sprzedania programu. W polskim prawie medialnym nie ma przepisów kontrolujących kumulację kapitału medialnego, a przepisy dotyczące pozycji znaczącej nadawcy są nieefektywne. Jednym ze skutków afery Rywina była liberalizacja obrotu rynkowego koncesjonowanymi programami. Koncesja - dobro niezbywalne może zmienić właściciela za zgodą KRRiT. Krajowa Rada nie ma żadnych kompetencji kontrolno-regulacyjnych, jeśli polską stację kupuje podmiot unijny. Nawet wtedy, gdy jego właścicielem jest kapitał spoza Unii. Pomimo politycznych haseł repolonizacji mediów, obcy kapitał medialny raczej umacnia swą pozycję. Za sumę 14,6 milliarda dolarów USA Discovery Communications przejął od Scripps Networks Interactive grupę TVN. Podmiot ten kupił też od Agory większość udziałów kanału tematycznego na multipleksie ósmym. Tendencje kumulacyjne potwierdza także sprzedaż przez grupę ZPR pakietu telewizyjnych kanałów cyfrowych Polsatowi. Na rynku radiowym dominują cztery grupy: RMF, Eurozet, Time i Agora. Proces tzw. sieciowania, a de facto przejmowania małych stacji i uniformizacji programowej już się dokonał. Do rzadkości należą nadawcy, którzy ocalili własną niezależność właścicielską i programową. Zubożony obraz Mało spolaryzowany rynek medialny kreuje uproszczony i zubożony obraz rzeczywistości, wpływa na świadomość społeczną i jakość demokracji. Media korporacyjne z natury wspierają zachowawczą polityk... więcej»

Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) DOI:10.15199/59.2018.7.1
(Stanisław PIĄTEK)

Charakterystyka usług o podwyższonej opłacie Przedsiębiorcy telekomunikacyjni - poza usługami o charakterze transmisyjnym - dostarczają również takie usługi, których podstawowym składnikiem jest dodatkowe świadczenie znacznie podnoszące ich cenę. Dostawcą dodatkowego świadczenia (np. informacyjnego, rozrywkowego, rozliczeniowego) jest z reguły odrębny podmiot współpracujący z przedsiębiorcą telekomunikacyjnym. Usługi te są określane w praktyce i w literaturze zagranicznej jako Premium Rate Services (PRS), Special Rate Services (SRS) [1], natomiast w polskim prawie jako usługi o podwyższonej opłacie lub usługi telekomunikacyjne z dodatkowym świadczeniem. Wzbudzają one zainteresowanie regulatora i ustawodawcy głównie z powodu powtarzających się naruszeń praw i interesów abonentów, korzystających z tych usług. Mimo tego, że rzeczywista skala naruszeń jest niewielka w porównaniu z wartością całego rynku wymienionych usług, to medialny oddźwięk spraw tego rodzaju wywołuje co pewien czas gwałtowną reakcję władz państwowych. Polega ona na modyfikowaniu warunków prawnych świadczenia usług. Usługi o podwyższonej opłacie są fragmentarycznie regulowane przepisami prawa Unii Europejskiej [2]. Wymagania dotyczące tych usług są głównie inicjatywą krajowego ustawodawcy. W dniu 12 grudnia 2018 r. wejdzie w życie kolejna nowelizacja ustawy Prawo telekomunikacyjne [3]. Wprowadza ona bardzo rygorystyczne warunki świadczenia omawianych usług. Dotychczasowe warunki zostały określone ustawą nowelizującą Prawo telekomunikacyjne z 16 września 2011 r. [4]. Część z nich weszła w życie w grudniu 2011 r., natomiast powinności TELE-RADIO-ELEKTRONIKA-INFORMATYKA ROK ZAŁOŻENIA 1928  ROCZNIK XCI  ISSN 1230-3496 7/2018 * Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego, e-mail: spiatek@wz.uw.edu.pl Stanisław PIĄTEK* Nowe warunki świadczenia usług telekomunikacyjnych o podwyższonej opłacie (Premium Rate) New conditions concerning the provi... więcej»

Neutralność sieci - szanse i bariery dla urzeczywistnienia idei wolnego Internetu DOI:10.15199/59.2018.7.6

Termin neutralność sieci wiąże się ściśle z Internetem i funkcjonuje od początku jego istnienia. W literaturze można znaleźć wiele definicji opisujących to pojęcie z różnych punktów widzenia. Istota neutralności sieci nie została bowiem dotychczas jednoznacznie zdefiniowana. Ministerstwo Cyfryzacji wskazuje, że przez neutralność sieci, utożsamianą z neutralnością Internetu, należy rozumieć jednakowe traktowanie ruchu internetowego, niezależnie od źródła jego pochodzenia, wykorzystywanej aplikacji, miejsca docelowego, stosowanego protokołu lub treści komunikacji [1]. W Raporcie [2] Organu Europejskich Regulatorów Łączności Elektronicznej BEREC (Body of European Regulators of Electronic Communications)) neutralność sieci jest definiowana jako zasada jednakowego traktowania wszystkich komunikatów przesyłanych w sieci Internet niezależnie od treści, wykorzystanej aplikacji lub usługi, urządzenia oraz adresu nadawcy i odbiorcy. Inaczej mówiąc, neutralność sieci (network neutrality) to zasada, zgodnie z którą dostawcy usług internetowych ISP (Internet Service Provider) i instytucje rządowe nie nakładają żadnych ograniczeń na dostęp do sieci dla użytkowników korzystających z Internetu. Zgodnie z tą definicją neutralność sieci oznacza, że wszyscy użytkownicy Internetu mogą uzyskać dostęp do jej zasobów na równych prawach. Przez użytkowników Internetu rozumie się użytkowników końcowych, będących konsumentami usług oraz dostawców treści i aplikacji CAP (Content and Application Provider), którzy wykorzystują tę sieć do prowadzenia działalności biznesowej, niepolegającej na świadczeniu usług telekomunikacyjnych. Chodzi o podmioty prowadzące działalność gospodarczą w Internecie, polegającą na udostępnianiu treści, usług i aplikacji za pośrednictwem swoich stron internetowych. Dzięki zasadzie neutralności każdy podmiot, bez względu na rolę, wielkość i obszar działalności, ma w Internecie równe prawa w zakresie świadczenia i korzystania z usł... więcej»

Uziemianie obiektów telekomunikacyjnych DOI:10.15199/59.2018.7.4
(Karol ANISEROWICZ)

Spełnienie zasad kompatybilności elektromagnetycznej w obiektach telekomunikacyjnych jest istotne z powodu funkcji przez nie pełnionych. Jednym z ważnych aspektów kompatybilności elektromagnetycznej jest ochrona odgromowa, szczególnie wówczas, gdy obiekty zawierają konstrukcje o dużej wysokości (maszty antenowe, wieże) lub są podłączone do rozległych sieci przewodzących. Ochrona przed oddziaływaniem piorunowych impulsów elektromagnetycznych dotyczy zarówno aparatury elektronicznej, jak i bezpieczeństwa ludzi. Jednym z podstawowych środków ochrony odgromowej jest uziemianie. Mimo dość dużej liczby publikacji na ten temat, ogólny stan wiedzy o uziomach jest mały, a przeciętny elektronik często wręcz lekceważy to zagadnienie. Może to być związane m.in. z brakiem tych zagadnień w programach studiów dla inżynierów elektroników. Ponadto poziom artykułów publikowanych w pismach branżowych, prac prezentowanych na konferencjach, a szczególnie w Internecie, jest nierówny. Nierzadkie są publikacje, których autorzy opierają się bardziej na swoich wyobrażeniach niż na lekturze norm lub książek [1-12]. Niestety, jakość tłumaczenia norm pozostawia wiele do życzenia. Panuje przy tym spore zamieszanie pojęciowe, związane z kilkoma funkcjami pełnionymi przez uziomy oraz z myleniem uziemień z połączeniami wyrównawczymi (ekwipotencjalizacją). Stąd wynikła potrzeba napisania niniejszego artykułu. Uziemienia pełnią następujące główne funkcje: - ochronną, - odgromową, - roboczą. Funkcja ochronna uziemienia - jako jednego ze środków ochrony przeciwporażeniowej - polega na zapewnieniu, że różnica potencjałów pomiędzy dowolnym przewodzącym przedmiotem a powierzchnią ziemi nie przekracza wartości uznawanej za bezpieczną przy dotknięciu (napięcie dotykowe). Dotyczy ona również zapewnienia bezpiecznej wartości różnicy potencjałów między stopami (napięcie krokowe). Analogiczną funkcję pełnią połączenia wyrównawcze, jednak powierzchnią odniesienia dla ... więcej»

Zastosowanie filtrów cyfrowych w procesie "wybielania" szumu kolorowego DOI:10.15199/59.2018.7.3
(Andrzej JAKUBIAK)

Sygnały użyteczne, wygenerowane w urządzeniu nadawczym systemu telekomunikacyjnego, zanim dotrą do odbiornika, przebywają pewną drogę w przestrzeni nazywanej kanałem transmisyjnym lub obszarem propagacji. W tej przestrzeni pojawiają się dodatkowe sygnały, które mogą utrudnić lub nawet uniemożliwić prawidłowy odbiór informacji. Sygnały te, nazywane ogólnie zakłóceniami, mogą być pochodzenia naturalnego (szum termiczny, odbicia od powierzchni ziemi, odbicia od zjawisk atmosferycznych itp.) lub wytwarzane celowo (man-made), a dodatkowym źródłem zakłóceń mogą być same urządzenia nadawcze i odbiorcze. Zakłócenia, ze względu na mechanizm ich powstawania, mają charakter wektorów losowych modelowanych procesem stochastycznym o odpowiednich właściwościach probabilistycznych. Jednym z ważniejszych modeli probabilistycznych zakłóceń jest tzw. szum biały. Jeżeli dodatkowo wektor takiego zakłócenia zawiera znaczną liczbę elementów składowych, to na mocy centralnego twierdzenia granicznego wartości chwilowe jego amplitudy mają gaussowski rozkład prawdopodobieństwa i mamy wówczas do czynienia z szumem białym gaussowskim. Jest to model umożliwiający projektowanie optymalnych (odpornych na zakłócenia) systemów telekomunikacyjnych zarówno metodami analitycznymi, jak i symulacyjnymi, ale w większości przypadków odbiegający od rzeczywistości. Realne zakłócenia na ogół nie mają cech szumu białego (najczęściej jest to tzw. szum kolorowy), co znacznie komplikuje, a nawet uniemożliwia prowadzenie obliczeń projektowych. W takim przypadku efektywną metodą jest zastosowanie procedur "wybielających", czyli takiego przetworzenia szumu kolorowego, żeby jego właściwości były bliskie właściwościom szumu białego. Wybrane metody wybielania szumu kolorowego stanowią zasadniczy temat niniejszego artykułu. SZUM B IAŁY I SZUM KOLOROWY Szum biały jest szczególnym procesem stochastycznym, którego widmo gęstości mocy SN(w) ma pewną stałą wartość N0 w całym zakres... więcej»

2018-6

zeszyt-5532-przeglad-telekomunikacyjny-2018-6.html

 
W numerze m.in.:
OGRANICZENIA PLANOWANIA ROZLEGŁYCH SIECI JEDNOCZĘSTOTLIWOŚCIOWYCH DVB-T2 DOI:10.15199/59.2018.6.40
(Dariusz Więcek, Daniel Niewiadomski, Marcin Mora, Krzysztof Rzeźniczak, Janusz Sobolewski)

1. WSTĘP W Polsce aktualnie emisja w naziemnej telewizji cyfrowej realizowana jest w systemie DVB-T [1] w wariancie kodowania wizji H.264/MPEG-4/AVC [2]. W związku z Decyzją Parlamentu i Rady Unii Europejskiej [3, 4] w najbliższych latach nastąpi zmiana przeznaczenia pasma 700 MHz (694-790 MHz) w krajach Unii i odbędzie się przekazanie tego zakresu częstotliwości (tzw. "drugą dywidendę cyfrową") w całości na potrzeby innych systemów, głównie systemów telefonii komórkowej 4G/5G w celu rozbudowy zasięgu (w związku z fizycznymi właściwościami tego pasma - tzw. "pasmo "pokryciowe") oraz częściowo także wzrostu przepływności dostępnej w sieciach operatorów komórkowych. Oznacza to wymóg przeplanowania istniejących sieci DVB-T/T2 wynikający ze zmiany przeznaczenia pasma 700 MHz. W wielu krajach europejskich analizuje i rozważa się możliwość zmiany przeznaczenia pasma 700 MHz połączonego równocześnie ze zmianą techniki nadawczej (z DVBT/ MPEG-2/MPEG-4 na DVB-T2/HEVC [5, 6]), modyfikację infrastruktury oraz zakładanej wymianie odbiorników przez społeczeństwo. Niektóre z nich (np. Niemcy) podjęły już taką decyzję i obecnie są w fazie migracji od emisji w DVB-T/MPEG-2 do DVB-T2/HEVC. Decyzje te wynikają z jednej strony z większej efektywności wykorzystania cennego widma radiowego możliwe do uzyskania w systemie DVB-T2 w stosunku do DVB-T (w sytuacji uszczuplania dostępnych dla telewizji naziemnej zasobów widma UHF), a z drugiej z możliwości uatrakcyjnienia i rozszerzenia oferty telewizji naziemnej. Można np. uruchomić dodatkowe programy telewizyjne, programy wysokiej rozdzielczości (HD) czy nawet w niektórych przypadkach programy ultra wysokiej rozdzielczości (UHD 4k) wymagające zastosowania najnowszych technik kompresji stosowanych obecnie w telewizji (tj. HEVC/H.265 [6]) oraz dużej pojemności multipleksu DVB-T2. Korzystne wartości parametrów symboli OFDM w przypadku DVB-T2 (znacznie większe wartości odstępów ochronnych - "guard... więcej»

BEZSTRANA KOMPRESJA DANYCH AKUSTYCZNYCH Z WYKORZYSTANIEM ADAPTACYJNEGO KODU GOLOMBA DOI:10.15199/59.2018.6.50
(Cezary Wernik, Grzegorz Ulacha)

1. WPROWADZENIE DO BEZSTRATNEJ KOMPRESJI DANYCH AKUSTYCZNYCH Minimalizacja kosztów przechowywania i transmisji danych jest jednym z ważnych zagadnień teleinformatycznych. Narzędziem ułatwiającym zmniejszenie tych kosztów jest kompresja danych. Istnieje wiele metod kompresji, a najskuteczniejsze są te, które są dostosowane do konkretnego typu danych. Kompresję można podzielić na stratną i bezstratną, przy czym w tej pracy skupiono się na tym drugim typie, ograniczając się do kodowania danych akustycznych. Do istotnych zastosowań bezstratnej kompresji dźwięku należy zaliczyć archiwizację nagrań, możliwość zapisu dźwięku wysokiej jakości na komercyjnych nośnikach (np. płytach DVD, Blu-Ray), a także sprzedaż utworów w internetowych sklepach muzycznych dla bardziej wymagających klientów, których nie zadowoli jakość formatu mp3 [6]. Ponadto często tryb bezstratny wymagany jest na etapie studyjnej obróbki muzyki, materiałów reklamowych oraz przy produkcji audycji radiowych i telewizyjnych, filmów (post-produkcja [1]) itp. W takiej sytuacji nie stosuje się kodowania stratnego, które przy każdej iteracji edycji dźwięku mogłoby wprowadzać dodatkowe, kumulujące się zniekształcenia. W pierwszych latach XXI wieku opracowano wiele efektywnych propozycji standardu MPEG-4 Lossless Audio Coding [5], ale nie można też pominąć faktu, iż w sposób niezależny rozwija się też gałąź niejako amatorskich rozwiązań, których algorytmy nie są w pełni prezentowane w publikacjach naukowych. Przykładowo OptimFrog [15] oraz Monkey’s Audio [16] należą do czołówki najwydajniejszych programów służących do bezstratnej kompresji danych akustycznych. W nowoczesnych metodach kompresji wykorzystuje się zwykle dwa etapy: dekompozycję danych, a następnie kompresję jedną z wydajnych metod entropijnych, wśród których najefektywniejsze to kodowanie arytmetyczne, kodowanie Huffmana [12] i jego odmiany takie jak kod Golomba [4] i Rice’a [9]. W przypadku ... więcej»

EFEKTYWNOŚĆ WIDMOWA PA-BICM-ID W KANALE Z SELEKTYWNYMI ZANIKAMI RAYLEIGHA DOI:10.15199/59.2018.6.48
(Maciej Krasicki)

1. WSTĘP Modulacja BICM [3] znalazła zastosowanie w wielu systemach radiokomunikacyjnych; jako przykład można wymienić choćby sieci WLAN czy HSPA. W ostatnich latach atrakcyjnym kierunkiem badań nad zwiększeniem efektywności energetycznej i widmowej BICM jest iteracyjny odbiornik, w którym demodulator i miękkodecyzyjny dekoder pełnią rolę podobną do dekoderów składowych turbodekodera [2]. Jest to cecha charakterystyczna modulacji BICM-ID. Warunkiem koniecznym poprawy wiarygodności estymat danych w kolejnych iteracjach jest zastosowanie specyficznej reguły odwzorowania bloków binarnych (fragmentów ciągu kodowego) w sygnały elementarne, zwanej regułą optymalną, dalej w artykule oznaczanej przez (HR) dla uczczenia twórców BICM-ID: Huanga i Ritceya [8]. Sygnały powstałe w wyniku odwzorowania (HR) nie mogą być poprawnie zdekodowane przez odbiornik BICM, gdyż w systemach BICM stosuje się odwzorowanie Graya (dalej (G)). Wobec tego, zależnie od odbiornika, rodzaj odwzorowania bloków binarnych powinien być przedmiotem negocjacji parametrów transmisji typu punkt-punkt, podobnie jak wybór modulacji czy sprawności kodu protekcyjnego. Jednak w przypadku transmisji rozgłoszeniowej lub typu punkt-wielopunkt, obecność w sieci choćby jednego odbiornika BICM wymuszałaby zastosowanie odwzorowania (G)). Modulacja PA-BICM-ID [4], omówiona szerzej w kolejnym punkcie, została stworzona, aby umożliwić dekodowanie iteracyjne kompatybilnym odbiornikom, koegzystującym w systemie radiokomunikacyjnym ze starszymi urządzeniami, zgodnymi ze specyfikacją BICM. Do tej pory zbadano własności PA-BICM-ID w przypadku transmisji w wyidealizowanym kanale z quasi-stacjonarnymi zanikami Rayleigha [4] i porównano PA-BICM-ID z metodą domieszkowania modulacji [5]. Z kolei w pracach [6] i [7] zastosowano kanał z selektywnymi zanikami Rayleigha i w takich warunkach transmisji porównano efektywność widmową PABICM- ID i BICM, założywszy wykorzystanie OFDM do p... więcej»

PODSYSTEM REJESTRACJI I PREZENTACJI DANYCH DIAGNOSTYCZNYCH Z ULTRASZEROKOPASMOWEGO SYSTEMU LOKALIZACYJNEGO DOI:10.15199/59.2018.6.7
(Łukasz Klimowicz, Jerzy Kołakowski)

Informacja o lokalizacji osób i przedmiotów coraz częściej jest wykorzystywana do realizacji usług, których celem jest wsparcie osób starszych. Przykładem rozwiązania, którego celem jest wsparcie osób z demencją jest system lokalizacyjny realizowany w ramach projektu IONIS [1]. System ten, instalowany w domu osoby z demencją, pozwala na wsparcie codziennych czynności poprzez ułatwienie lokalizacji przedmiotów, a także gromadzi informacje o lokalizacji abonenta i trasach jego przemieszczania się. Dane te pozwalają na określenie aktywności ruchowej osoby monitorowanej oraz na wykrycie "błądzenia"- typowego objawu demencji polegającego na cyklicznym przemieszczaniu się tą samą trasą [2]. Zapewnienie ciągłości i poprawności działania systemu lokalizacyjnego wymaga implementacji rozwiązania pozwalającego na monitorowanie stanu poszczególnych jego elementów. Informacja o stanie poszczególnych urządzeń, stopniu naładowania akumulatorów, napięciach baterii urządzeń noszonych czy też dane statystyczne opisujące liczbę wykonywanych pomiarów i aktywność poszczególnych etykiet pozwalają na ocenę działania systemu. Tematyka akwizycji i przetwarzania danych diagnostycznych dotyczących systemów lokalizacyjnych jest poruszana w literaturze niezwykle rzadko. Typowo funkcje diagnostyczne są integrowane z oprogramowaniem odpowiedzialnym za wyznaczanie i prezentację wyników lokalizacji [3]. W systemie IONIS [4] zdecydowano się na odseparowanie przetwarzania danych diagnostycznych i lokalizacyjnych. System IONIS został zaprojektowany zgodnie z zasadami VSD (Value Sensitive Design) [5,6] zakładającymi pełną kontrolę użytkownika nad miejscem i sposobem wykorzystania informacji lokalizacyjnych, a także sposobami ich zabezpieczenia. Z tego powodu przetwarzanie tych danych ma miejsce w komputerze zlokalizowanym w mieszkaniu osoby monitorowanej. Efektywne monitorowanie stanu urządzeń systemowych wymaga ciągłego dostępu do informacji diagnostycz... więcej»

BADANIE WŁAŚCIWOŚCI ALGORYTMU KOMPRESJI ZMNIEJSZAJĄCEGO STOSUNEK MOCY SZCZYTOWEJ DO ŚREDNIEJ SYGNAŁU WIELOTONOWEGO DOI:10.15199/59.2018.6.69
(Krzysztof Wesołowski)

1. PRZEGLĄD METOD REDUKCJI PAPR Wysoka wartość mocy szczytowej do średniej sygnału (PAPR) wielotonowego OFDM jest jedną z jego istotnych wad. W ogólności można ją określić wzorem:   = 10 () ()   gdzie x(k) jest ciągiem próbek sygnału OFDM, zaś E[.] oznacza wartość oczekiwaną. Opracowano wiele algorytmów zmniejszających wartość PAPR. Sygnał OFDM jako suma wielu niezależnie zmodulowanych podnośnych jest sygnałem o dużej dynamice, więc z pewnym prawdopodobieństwem występują bardzo wysokie wartości amplitud, co stanowi problem dla wzmacniacza o ograniczonej liniowości charakterystyk oraz określonym poziomie nasycenia. Literatura na temat minimalizacji PAPR jest bogata. Artykuł [1] zawiera szeroki przegląd rozwiązań minimalizujących PAPR dla sygnałów OFDM. Najprostszą metodą minimalizacji PARR jest obcinanie szczytowych wartości sygnału w dziedzinie czasu (tzw. amplitude clipping) [2], jednak jest to równoznaczne z dodatkowymi zakłóceniami i skutkuje poszerzeniem widma sygnału OFDM. Pewnym remedium na wady tej metody jest zastosowanie filtracji po obcinaniu szczytowych wartości sygnału OFDM [3]. Obie procedury mogą być kilkakrotnie powtarzane [4]. Inna grupa metod redukcji PAPR jest powiązana z kodowaniem [5], [6]. Zamiast przesyłania czystych symboli danych na podnośnych OFDM, transmitowane są wybrane słowa kodowe, które skutkują niską wartością PAPR. W celu minimalizacji PAPR można zastosować tzw. komplementarne kody Golay’a, ale jest to ograniczone jedynie do modulacji PSK na podnośnych [1]. Z kolei w technice PTS (Partial Transmit Sequence) [7] blok danych OFDM jest podzielony na pewną liczbę rozłącznych podbloków, które uzupełnione o zera na nieużywanych pozycjach bloku są następnie przedmiotem operacji IFFT. Ostateczną sekwencją wygenerowanych próbek sygnału OFDM jest kombinacja liniowa próbek w dziedzinie czasu użytych podbloków z zastosowaniem współczynników wagowych o posta... więcej»

2018-5

zeszyt-5503-przeglad-telekomunikacyjny-2018-5.html

 
W numerze m.in.:
Głębokie sieci neuronowe i ich zastosowania w eksploracji danych DOI:10.15199/59.2018.5.2
(Stanisław OSOWSKI)

W ostatnich latach ogromny postęp w eksploracji danych dokonał się za pośrednictwem tak zwanego głębokiego uczenia. Głębokie uczenie dotyczy wielowarstwowych sieci neuronowych, które pełnią jednocześnie funkcję generatora cech diagnostycznych dla analizowanego procesu oraz finalną funkcję klasyfikatora bądź układu regresyjnego. Uzyskuje się w ten sposób doskonałe narzędzie zastępujące człowieka przede wszystkim w trudnej dziedzinie opisu procesu za pomocą specjalizowanych deskryptorów, których stworzenie wymaga dużych zdolności eksperckich. Okazuje się przy tym, że takie podejście do bezinterwencyjnej metody generacji cech jest o wiele skuteczniejsze od stosowanych tradycyjnie metod generacji deskryptorów. Umożliwia przy tym poprawę dokładności działania systemu. Z tego powodu technologia sieci głębokich stała się ostatnio bardzo szybko jednym z najbardziej popularnych obszarów w dziedzinie nauk komputerowych. Za protoplastę tych sieci można uznać zdefiniowany na początku lat dziewięćdziesiątych wielowarstwowy neocognitron Fukushimy [1]. Prawdziwy rozwój tych sieci zawdzięcza się jednak profesorowi LeCun [2], który zdefiniował podstawową strukturę i algorytm uczący specjalizowanej sieci wielowarstwowej, zwanej Convolutional Neural Network (CNN). Obecnie CNN stanowi podstawową strukturę stosowaną na szeroką skalę w przetwarzaniu obrazów. Tymczasem powstało wiele odmian sieci, będących modyfikacją struktury podstawowej CNN (np. UNN), jak również sieci różniących się zasadniczo od CNN. Przykładem mogą być autoenkoder (AE), jako wielowarstwowe, nieliniowe uogólnienie liniowej sieci PCA [3], sieci rekurencyjne typu LSTM (Long Short- -Term Memory) [4], stanowiące skuteczne rozwiązanie problemu propagacji wstecznej w czasie lub ograniczona (wielowarstwowa) maszyna Boltzmanna RBM (Restricted Boltzmann Machine) używana w sieciach głębokiej wiarygodności DBN (Deep Belief Network) [5]. Cechą wspólną tych rozwiązań, zwłaszcza w przypadk... więcej»

Nowe wyzwania dla zwiększenia efektywności budowy szybkich sieci łączności elektronicznej DOI:10.15199/59.2018.5.4
(Wojciech Michalski)

W Narodowym Planie Szerokopasmowym (NPS), przyjętym przez Rząd w styczniu 2014 roku, została określona strategia rozwoju dostępu do szerokopasmowego Internetu. Zgodnie z nią do końca 2020 r. każde gospodarstwo domowe w Polsce powinno mieć zapewnioną możliwość korzystania z dostępu do Internetu o przepływności co najmniej 30 Mbit/s, a przynajmniej połowa polskich gospodarstw domowych powinna korzystać z łączy o przepływności powyżej 100 Mbit/s. Osiągnięcie tych celów w ciągu najbliższych pięciu lat to absolutne minimum, bo w związku z cyfrową transformacją w dłuższej perspektywie to zdecydowanie za mało. Wyniki przeprowadzonych przez Komisję Europejską (KE) konsultacji społecznych, dotyczących potrzeb w zakresie prędkości i jakości połączeń internetowych po 2020 r. oraz środków służących do zaspakajania tych potrzeb po 2025 r., wskazują że internauci oczekują wyraźnej poprawy jakości usług łączności stacjonarnej do tego terminu. Przyszłościowe potrzeby użytkowników znalazły odzwierciedlenie w komunikacie: Łączność dla konkurencyjnego jednolitego rynku cyfrowego: w kierunku europejskiego społeczeństwa gigabitowego. KE proponuje w nim nowe cele strategiczne dotyczące rozwoju szerokopasmowego dostępu do Internetu do 2025 r. Cel pierwszy to zapewnienie gigabitowego dostępu do Internetu dla wszystkich miejsc stanowiących główną siłę napędową rozwoju społeczno- -gospodarczego, takich jak szkoły, węzły transportowe i główne miejsca świadczenia usług publicznych, a także dla przedsiębiorstw prowadzących intensywną działalność w Internecie. Cel drugi to zapewnienie niezakłóconego dostępu do sieci 5G na wszystkich obszarach miejskich i na wszystkich głównych szlakach komunikacyjnych. Cel trzeci to zapewnienie wszystkim gospodarstwom domowym w Europie, zarówno na obszarach miejskich, jak i wiejskich, dostępu do Internetu o prędkości dla łącza "w dół" co najmniej 100 Mbit/s, z możliwością zwiększenia prędkości do wartości mierzonej w gig... więcej»

Synteza generatorów indeksów metodami dekompozycji liniowej i funkcjonalnej DOI:10.15199/59.2018.5.3
(Tadeusz ŁUBA, Tomasz MAZURKIEWICZ)

Metody projektowania funkcji generowania indeksów, ze względu na ważne zastosowania (dystrybucja adresów IP, skanowanie wirusów, wykrywanie niepożądanych danych), są ostatnio przedmiotem intensywnych badań naukowych. Celem tych badań jest metodyka syntezy logicznej układów cyfrowych, umożliwiających wyodrębnianie właściwych danych z ogromnej masy danych niepotrzebnych. Dane te są wprowadzane do układu w postaci binarnych wektorów reprezentujących silnie nieokreślone funkcje boolowskie o dużej liczbie argumentów. Synteza takich funkcji jest wyzwaniem dla twórców algorytmów redukcji i kompresji argumentów, któremu nie potrafią sprostać nawet najlepsze zespoły na świecie. Na przykład cytowana w [8] funkcja boolowska (10 wektorów, 40 argumentów), obliczona przez Sasao [18], jest redukowana do 5 zmiennych. Program Lightning, opracowany przez dyplomanta Ośrodka Kształcenia na Odległość Politechniki Warszawskiej, oblicza dla tej funkcji 2261 reduktów 4-argumentowych. Warto podkreślić, że wspomniany program może wygenerować tablicę prawdy tej funkcji dla każdego reduktu. Badania omawiane w artykule dotyczą zarówno standardowych metod syntezy logicznej, jak też metod heurystycznych, wykorzystujących zaawansowane miary złożoności obliczeniowej. W pierwszym przypadku rozwijane są przede wszystkim modele zależności funkcjonalnych funkcji boolowskich, takie jak redukcja argumentów oraz dekompozycja funkcjonalna, a w drugim poszukiwane są metody z zakresu teorii ciał skończonych, a w szczególności metody dekonwolucji [1]. W związku z różnorodnością tych metod, przy jednoczesnym coraz powszechniejszym i ważniejszym ich zastosowaniu, głównym celem artykułu jest przegląd tych metod, umożliwiający czytelnikowi odpowiedni wybór. Z tych powodów omawiane są zarówno metody i algorytmy dekompozycji liniowej, jak też dekompozycji funkcjonalnej, stwarzającej szanse opracowania uniwersalnych metod syntezy generatorów indeksów. Pełne wykorzystanie t... więcej»

Wykorzystywanie sztucznej inteligencji dla pożytku społecznego (Piotr Szymczak, Andrzej M. Wilk)
Pod koniec lutego 1865 roku, na zaproszenie cesarza Napoleona III, przybyli do Paryża reprezentanci dwudziestu państw, aby wziąć udział w pierwszej międzynarodowej konferencji telegraficznej, która rozpoczęła się 1 marca tegoż roku. Konferencja ta musiała być bardzo dobrze przygotowana, skoro już 17 maja 1865 r., w Salonie Zegarowym, jednej z najwspanialszych sal Quai d'Orsay, doszło do uroczystego podpisania międzynarodowego porozumienia o utworzeniu pierwszej na świecie, nowoczesnej organizacji międzynarodowej, która przyjęła nazwę Międzynarodowego Związku Telegraficznego. Po upływie 153 lat jego następca - Międzyn... więcej»

Głowica o napędzie pneumatycznym do zaciągania dodatkowego kabla światłowodowego - wdrożenie DOI:10.15199/59.2018.5.5
(Dariusz CIERPIŃSKI)

Pojęcie Polska Cyfrowa staje się rzeczywistością dzięki dużym inwestycjom w zakresie szerokopasmowej infrastruktury dostępowej wspieranym przez rządowy program POPC - Program Operacyjny Polska Cyfrowa. Ma on ostatecznie wymazać z mapy Polski obszary pozbawione dostępu do usług szerokopasmowych. Usługi te stają się motorem napędowym gospodarki, rozwijając ją o 1,3 procenta przypadającego na każde przyłączone kolejne 10 procent gospodarstw domowych [1]. Dostęp do usług szerokopasmowych to szansa na rozwój telepracy dla ludzi z obszarów wiejskich lub ludzi niepełnosprawnych, co pozytywnie wpływa na wyrównywanie szans społecznych. Poza rozwojem sieci dostępowych FTTH (Fiber to the Home - światłowód do domu) do bram cywilizacji zbliża się technologia 5G, która zapewni użytkownikom dostęp do usług szerokopasmowych w sposób mobilny z przepływnościami, przekraczającymi obecnie nasze możliwości wykorzystania. Zwiększenie przepływności łączy dostępowych wraz z ich wzrostem liczbowym pogłębi presję na stały dynamiczny wzrost wymagań transmisyjnych w obrębie sieci szkieletowej, która będzie musiała zapewnić klientom szerokopasmowym dostęp do źródeł danych w centrach rozsianych po całej Polsce i na całym świecie. Rozwiązanie to może pochodzić z dwóch kierunków: od inwestycji sprzętowych - instalacji urządzeń o najwyższych przepływnościach 100 lub 400 Gbit/s oraz ... więcej»

2018-4

zeszyt-5485-przeglad-telekomunikacyjny-2018-4.html

 
W numerze m.in.:
Modelowanie i implementacja układu sekwencera sygnałów ładunkowych z detektora GEM dla szybkiego systemu diagnostyki gorącej plazmy tokamakowej DOI:10.15199/59.2018.4.2
(Piotr KOLASIŃSKI, Krzysztof POŹNIAK, TOMASZ CZARSKI, Maryna CHERNYSHOVA, Michał GĄSKA, Paweł LINCZUK, Grzegorz KASPROWICZ, Rafał KRAWCZYK, Andrzej WOJEŃSKI, Wojciech ZABOŁOTNY)

Rolą współczesnych systemów diagnostycznych gorącej plazmy tokamakowej jest nie tylko zapewnienie szybkiego, wydajnego monitoringu zjawisk zachodzących w plazmie (m.in. prędkości rotacji, temperatury jonowej, koncentracji domieszek itp.), ale także niskolatencyjnego procesu sterowania uwięzieniem plazmy w polu magnetycznym (tj. pracy systemu w trybie sprzężenia zwrotnego). Zadania te wymagają zastosowania szybkich detektorów, umożliwiających wykrycie promieniowania plazmy z bardzo dużą częstością oraz użycia wielokanałowych, wydajnych obliczeniowo i niskolatencyjnych elektronicznych systemów pomiarowych pracujących w trybie czasu rzeczywistego. Wymagania te wynikają z potrzeby długotrwałego oraz powtarzalnego utrzymania procesu kontrolowanej syntezy termojądrowej następującej w gorącej plazmie tokamakowej w celu pozyskania nowego, bezpiecznego i bardzo wydajnego źródła energii. Dotychczasowe rozwiązania obrazowania zanieczyszczeń w plazmie zapewniały akwizycję danych pomiarowych w trakcie procesu wytwarzania i utrzymania plazmy, natomiast udostępnienie i analiza danych odbywały się w tzw. trybie off-line, tzn. już po zakończeniu eksperymentu. W artykule, tytułem wprowadzenia, omówiono zasadę działania systemu diagnostyki zanieczyszczeń pierwszej generacji zrealizowanego dla tokamaka JET. Wykorzystanie układów FPGA (Field-Programmable Gate Array) umożliwiło implementację szybkich procesów numerycznego przetwarzania sygnałów oraz procesu histogramowania wykonywanego równolegle dla wszystkich 256 kanałów pomiarowych detektora GEM (Gas Electron Multiplier), pracujących w zakresie miękkiego promieniowania X. Dzięki temu osiągnięto rozdzielczość czasową 10 ms dla serii kilku tysięcy kolejno wykonywanych rozkładów widmowych [1]. Konieczność dalszego zwiększenia rozdzielczości czasowej obrazowania do 1 ms (lub mniejszej), wraz z realizacją analizy spektralnej w czasie rzeczywistym (w tzw. trybie on-line), leży u podstaw budowy syst... więcej»

Synteza wysokiego poziomu dla układów FPGA z wykorzystaniem metody partycjonowania grafów DOI:10.15199/59.2018.4.1
(Radosław CIESZEWSKI, Krzysztof POŹNIAK, Ryszard Romaniuk)

Synteza wysokiego poziomu HLS (High-Level Synthesis) jest nazywana także syntezą algorytmiczną lub syntezą behawioralną. To zautomatyzowany proces projektowania, interpretujący opis algorytmiczny przedstawiony w postaci języka wysokiego poziomu. Zadaniem procesu HLS jest implementacja algorytmu w zadanym sprzęcie - najczęściej w układzie FPGA (Field-Programmable Gate ArrayI) lub ASIC (Application-Specific Integrated Circuit). Synteza wysokiego poziomu stanowi przedmiot intensywnych badań od późnych lat siedemdziesiątych [1]. Pierwsze narzędzia HLS były tworzone dla wielu różnych języków umożliwiających opis algorytmiczny, jak np. Occam. Najnowsze, otwarte i komercyjne narzędzia zbudowane są na bazie języków wysokiego poziomu (High Level Description Language), takich jak ANSI C / C ++ / SystemC / System Verilog/ Java / Python [2,11-23]. Większość narzędzi analizuje kod wejściowy i konwertuje go do języka opisu sprzętu HDL (Hardware Description Language) na poziomie abstrakcji RTL (Register Transfer Level). Powszechnie używanymi językami opisu sprzętu są VHDL, Verilog i SystemVerilog. Kod wyjściowy jest następnie syntetyzowany do poziomu bramek za pomocą narzędzia do syntezy logicznej. Celem syntezy wysokiego poziomu jest umożliwienie projektantowi sprawnego zaprojektowania złożonego układu. Projektant tworzy algorytm na wysokim poziomie abstrakcji, podaje parametry wejściowe, a następnie narzędzie HLS automatycznie dokonuje implementacji. Kontrolę nad optymalizacją architektury sprzętowej zapewniają wewnętrzne algorytmy narzędzia HLS. architektura układów FPGA, która umożliwia realizację równoległych operacji logicznych i arytmetycznych, dla określonego rodzaju algorytmów umożliwia osiąganie lepszych wydajności niż w przypadku standardowych mikroprocesorów, gdzie co najwyżej kilka bloków logiczno-arytmetycznych wykonuje swoje zadania sekwencyjnie. Dlatego układy FPGA stanowią optymalne rozwiązanie dla algorytmów równoległych ... więcej»

Metryki oceny jakości klasyfikacji DOI:10.15199/59.2018.4.3
(Cezary Jankowski )

Od powstania pierwszej strony WWW [18] w grudniu 1990 roku nie upłynęło jeszcze nawet 30 lat, a Internet od tamtego czasu zmienił się diametralnie. Przestał być domeną wybranych naukowców i wojskowych. Stał się powszechny i wszechobecny. Obecnie można obserwować rozwój dostępu mobilnego, związanego z rosnącą wciąż popularnością smartfonów. Ich sprzętowe możliwości obliczeniowe są porównywalne z komputerami sprzed kilku lat. Wiele rodzjów aktywności przenosi się do Internetu. Ogłoszenia drobne opuszczają zajmowane przez lata łamy gazet. Serwisy społecznościowe mają coraz większe znaczenie w relacjach międzyludzkich. Sklepy internetowe oferują atrakcyjne ceny, oszczędzając na braku stacjonarnych punktów sprzedaży. Również reklamodawcy przechodzą z tradycyjnych mediów do sieci. Zachęca ich między innymi wizja profilowania użytkowników, a zatem przedstawiania im spersonalizowanych treści. Rezultatem tych zmian jest ciągle rosnąca ilość danych, gromadzonych przez organizacje oraz firmy. Gromadzenie tych danych nie jest jednak celem samym w sobie. Znaczenie ma dopiero informacja. Istotna jest możliwość uogólnienia, znalezienia pewnych wzorców oraz reguł. Istnieje potrzeba odkrywania wiedzy z baz danych (Knowledge Discovery in Databases) [16]. Pewne zagadnienia implikują istnienie wyróżnionego atrybutu - decyzji. Przykładem może być zagadnienie budowy filtru antyspamowego. Klasą decyzyjną będzie w tym przypadku etykieta spam lub poprawna wiadomość. Inne zagadnienie może dotyczyć prognozowania odsetka rozwiązanych umów z operatorem telekomunikacyjnym [7, 14]. Problemy, mające wyróżnioną zmienną, są określane mianem nauczania nadzorowanego (supervised learning). W zależności od zbioru wartości atrybutu decyzyjnego można wyróżnić klasyfikację - dyskretny, skończony zbiór wartości (jak w przypadku wspomnianego filtru antyspamowego) oraz regresję - ciągły zbiór wartości (jak w przypadku prognozy odsetka rozwiązanych umów). Istnieje tak... więcej»

XXIV PLEBISCYT O TYTUŁ ZŁOTEGO INŻYNIERA
Dnia 28 lutego 2018 r. w Warszawskim Domu Technika NOT na uroczystej Gali ogłoszono wyniki XXIV Plebiscytu Złoty Inżynier. Diamentowym Inżynierem tegorocznej edycji plebiscytu został Antoni Greń, członek Zarządu FCA Poland, dyrektor Zakładu w Tychach. Złoty Inżynier to nagroda przyznawana wybitnym inżynierom, twórcom techniki, wynalazcom i organizatorom życia gospodarczego kraju, która popularyzuje ich osiągnięcia. Nagroda promuje dokonania polskich inżynierów i zwraca uwagę na ich rolę w budowaniu innowacyjnej i konkurencyjnej gospodarki. Tytuły przyznawane są w kategoriach: high-tech, zarządzanie, menedżer, ekologia, nauka i jakość, a także w kategorii młody inżynier. Od X edycji plebiscytu przyznawane są tytuły Honorowych Złotych Inżynierów absolwentom uczelni technicznych z dyplomem inżyniera, którzy sukces odnieśli w innych dziedzinach, takich jak kultura i sztuka, sport, działalność społeczna, charytatywna, religijna, a także gospodarcza, ale niezwiązanych z inżynierskim wykształceniem zawodowym. Organizatorem plebiscytu Złoty Inżynier jest redakcja dwutygodnika Przegląd Techniczny - gazety inżynierskiej (wydawanego od 1866 r.) oraz Federacja Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych Naczelna Organizacja Techniczna. Patronem medi... więcej»

Porównanie algorytmów mnożenia funkcji boolowskich DOI:10.15199/59.2018.4.4
(Marcin Dawiec)

Wstęp Niech Vn będzie n-wymiarową przestrzenią wektorową nad ciałem dwuelementowym F2. Każdą funkcję boolowską n-zmiennych f: Vn  {0,1} można przedstawić w postaci: f(x) = S faxa = S f a1 , ..., an x1 a1 ... xn an (1) aÎVn a = (a1, ..., an)ÎVn gdzie fa = fa1 , ..., an Î{0,1}, zaś symbol sumy dotyczy dodawania modulo 2. Przedstawioną powyżej postać nazywa się algebraiczną postacią normalną funkcji f - ANF (Algebraic Normal Form). Z punktu widzenia struktury algebraicznej funkcje boolowskie tworzą pierścień z operacjami dodawania i mnożenia, które cechuje nierówna złożoność obliczeniowa. Dodawanie funkcji boolowskich jest operacją prostą, natomiast mnożenie w ogólnym przypadku operacją bardzo złożoną, która decyduje o efektywności algorytmów wykorzystujących działania arytmetyczne na funkcjach boolowskich. Funkcje boolowskie znajdują szerokie zastosowanie w inżynierii, m.in. obecnie stosowane cyfrowe układy elektroniczne realizują swoje funkcje na podstawie funkcji boolowskich. Arytmetyka funkcji boolowskich, a dokładnie jej złożoność obliczeniowa, ma istotne znaczenie w procesie projektowania układów cyfrowych, matematyce oraz w szczególności w kryptologii. Tam jest nadzwyczaj ważna, gdyż im szybsze metody mnożenia, tym większe możliwości badania własności funkcji kryptograficznych (np. algorytmów blokowych i strumieniowych). Jedną z gałęzi kryptologii, w której szczególne znaczenie ma złożoność arytmetyki funkcji boolowskich, jest kryptoanaliza algebraiczna. Przykładem, gdzie szybkie mnożenie funkcji boolowskich odgrywa ważną rolę, może być wyznaczanie baz Gröbnera z wykorzystaniem algorytmu Buchbergera [1, 2] oraz algorytmów F4 i F5 [3, 4], gdzie występuje mnożenie wielomianów boolowskich w postaci ANF. Istotnym zastosowaniem mnożenia funkcji boolowskich jest znajdowanie ich odporności algebraicznej, która z kolei jest ważna dla bezpieczeństwa szyfrów blokowych i strumieniowych. Zgodnie z definicją, odporno... więcej»

2018-2-3

zeszyt-5448-przeglad-telekomunikacyjny-2018-2-3.html

 
W numerze m.in.:
Heterogeniczne środowisko testowe na potrzeby weryfikacji mechanizmów systemu netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.8
(Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI)

Jednym z głównych założeń projektu netBaltic [1] było opracowanie mechanizmów umożliwiających realizację komunikacji szerokopasmowej z wykorzystaniem mechanizmów samoorganizacji sieci w środowisku heterogenicznym. Pierwsze etapy realizacji projektu, w których sprawdzano zasadność wprowadzania proponowanych rozwiązań, zakładały wykorzystanie w pełni kontrolowanych środowisk symulacyjnych, wirtualnych oraz laboratoryjnych [2]. Podnosząc poziom gotowości technologicznej, w ostatnich etapach projektu netBaltic wprowadzono weryfikację w środowisku zbliżonym do rzeczywistego. Weryfikacja obejmowała testy poprawności funkcjonowania poszczególnych komponentów, prawidłowości ich integracji oraz wzajemnego oddziaływania w systemie złożonym ze stacji bazowych różnych technik transmisji rozlokowanych na lądzie i testowych węzłów systemu umieszczonych na jednostkach pływających. Wiele przeprowadzonych testów dotyczyło obszaru Bałtyku Południowego, w szczególności Zatoki Gdańskiej i Zatoki Puckiej. W trakcie testów opracowano i zaimplementowano testowe węzły systemu netBaltic, zainstalowane następnie na jednostce badawczej Instytutu Oceanologii PAN s/y Oceania [3] wraz z łodziami RIB znajdującymi się na jej pokładzie oraz na łodzi motorowej Sonda II. Sieć nabrze żna Istotnym elementem infrastruktury testowej wykorzystywanej w procesie weryfikacji mechanizmów opracowanych w projekcie netBaltic była infrastruktura nabrzeżna, obejmująca stacje bazowe i punkty dostępowe różnych technik transmisji. W szczególności zaadaptowano następujące rozwiązania: - system D-STAR ze stacją bazową umieszczoną na dachu budynku WETI Politechniki Gdańskiej, jako przykład wąskopasmowego systemu dalekozasięgowego, pracującego w paśmie 1.2 GHz; - szerokopasmowy system WiMAX ze stacją bazową umieszczoną na dachu budynku WETI Politechniki Gdańskiej, wdrożony jako część instalacji testowej projektu Wireless City Gdańsk; - infrastrukturę LTE publicznego operatora tele... więcej»

Potencjał wdrożeniowy systemu netBaltic - scenariusze wykorzystania i perspektywy dalszego rozwoju DOI:10.15199/59.2018.2-3.9
(Józef WOŹNIAK, Marcin WICHOROWSKI, Mariusz MISZEWSKI, Krzysztof NOWICKI, Mirosław DARECKI, Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI)

Stan bieżący, potrzeby i oczekiwania dotyczące e-nawigacjii systemów łączności Oczekuje się, że morskie systemy łączności, wspierając w pierwszej kolejności usługi e-nawigacji, umożliwią także transmisję głosu/wideo oraz wymianę różnorodnych informacji (przekaz e-maili, przeglądanie stron internetowych, dostęp do materiałów dydaktycznych i wiele innych) za pośrednictwem globalnej infrastruktury informacyjnej [1]. Jak wskazano w [2], około 80% światowego handlu jest transportowane przez jednostki morskie, co podkreśla znaczenie komunikacji morskiej dla rozwoju gospodarczego. Ponadto wiele innych działań morskich, w tym np. rybołówstwo, eksploatacja morza, liczne badania stanu i zasobów morskich czy turystyka, zwiększają znaczenie systemów łączności morskiej i konieczność oferowania komunikacji szerokopasmowej. Analiza wymaganych przez IMO (International Maritime Organization) systemów i usług pokazuje jednak, że obecne podejście do systemów łączności na morzu koncentruje się (prawie wyłącznie) na dostarczaniu zestawu usług krytycznych związanych z bezpieczeństwem, zaprojektowanych i znormalizowanych tak, by były niezawodnie realizowane z użyciem kanałów danych o niskiej czy wręcz bardzo niskiej przepustowości [3]. Usługi dodatkowe, takie jak pobieranie cyfrowych map nawigacyjnych, częsta aktualizacja map pogodowych [4], automatyczna optymalizacja trasy lub różne zdalne usługi monitorowania i utrzymania, nie wspominając już o dostępie do Internetu w celu poprawy komfortu pracy załogi i podróży pasażerów, wymagają znacznie bardziej wydajnych systemów komunikacyjnych. Analiza stanu aktualnego wskazuje na brak w tym zakresie kompleksowych i niezawodnych rozwiązań umożliwiających realizację nowych zadań. W 2005 roku IMO opublikowała koncepcję znaną jako e-nawigacja [1,5]. Koncepcja ta harmonizuje gromadzenie, integrację, wymianę, prezentację i analizę informacji morskich na pokładzie i na lądzie drogą elektroniczną w celu poprawy ... więcej»

Projekt netBaltic - cele i zaproponowane rozwiązania DOI:10.15199/59.2018.2-3.1
(Józef WOŹNIAK, Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI, Krzysztof NOWICKI)

Projekt netBaltic: Internet na Bałtyku - Realizacja wielosystemowej, samoorganizującej się szerokopasmowej sieci teleinformatycznej na morzu dla zwiększenia bezpieczeństwa żeglugi poprzez rozwój usług e-nawigacji był realizowany przy istotnym 32 PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  WIADOMOŚCI TELEKOMUNIKACYJNE  ROCZNIK LXXxVII  nr 2-3/2018 w pełni zautomatyzowane i efektywne wykorzystanie dostępnych zasobów sieciowych - oferowanego pasma, optymalnego zasięgu czy też aktualnej topologii sieci. Zgodnie z opisami prezentowanymi na wcześniejszych etapach realizacji i prezentacji projektu, strefa A obejmuje wody znajdujące się w zasięgu bezpośredniej łączności z infrastrukturą nabrzeżną. Komunikacja w tej strefie przebiega w standardowy sposób, typowy dla systemów łączności bezprzewodowej. Łącze radiowe jest traktowane jako bezprzewodowe łącze dostępowe. Jak wykazały liczne testy, zasięg transmisji, obserwowany dla poszczególnych technik, silnie zależy od parametrów transmisyjnych, stanu morza oraz oprzyrządowania systemu (rodzajów anten, wysokości ich lokalizacji itp.) [5]. Każdorazowo jednak terminale, znajdujące się na obszarze strefy A, mają możliwość swobodnego dostępu do Internetu. Z uwagi na potrzebę integracji w systemie wielu technik transmisji, a jednocześnie uniezależnienie realizowanych procedur samoorganizacji i wyznaczania tras od fizycznych implementacji systemów dostępowych, wyposażenie każdego węzła systemu rozszerzono o specjalizowany interfejs logiczny (warstwa 2.5) ukrywający interfejsy fizyczne wykorzystywane w niższych warstwach stosu sieciowego [6]. Strefa B obejmuje obszary, z których bezpośrednia komunikacja z lądową infrastrukturą komunikacyjną nie jest możliwa, lecz obecność jednostek wyposażonych w terminale systemu umożliwia utworzenie tam samoorganizującej się sieci kratowej, w której dane użytkowników mogą być przekazywane wieloskokowo. Tym samym terminale, mające ... więcej»

Optymalizacja trasy żeglugi na potrzeby e-nawigacji w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.7
(Wojciech TYCHOLIZ, Jaromir JAKACKI, Mirosław DARECKI)

Jednym z najistotniejszych niezależnych czynników wpływających na bezpieczeństwo i efektywność żeglugi są warunki hydrometeorologiczne na trasie przejścia. Kapitanowie i nawigatorzy na statkach, polegając na swoim doświadczeniu oraz analizując dostępne prognozy, dokonują wyboru optymalnej - ich zdaniem - trasy przejścia. W niektórych przypadkach załoga korzysta z usług zewnętrznych, wyspecjalizowanych podmiotów, których przedmiotem działalności jest tzw. ruting pogodowy, czyli wyszukiwanie i proponowanie optymalnej - przy zadanych parametrach - trasy żeglugi. W innych przypadkach kapitan lub oficer korzysta także z dedykowanych narzędzi informatycznych, które - przy wykorzystaniu specjalistycznych algorytmów - generują optymalną trasę przejścia dla danej jednostki. Pierwsze autorskie algorytmy optymalizacji trasy żeglugi zstały zaproponowane pod koniec lat pięćdziesiątych poprzedniego stulecia. Jednokryteriowa metoda izochromatyczna została wprowadzona do dyskursu w 1957 roku przez Jamesa [6]. Kolejne rozwinięcia tej relatywnie prostej i jednocześnie popularnej oraz łatwej w implementacji metody zaproponowane zostały m.in. przez Spaansa [13], Hagiwarę [2] oraz Wiśniewskiego [16]. Inne podejście do problemu optymalizacji trasy zostało podane przez Mannariego [10], który w procesie optymalizacji wykorzystał algorytmy Dijkstra. Z kolei Chen [1] zaproponował stosowanie trójwymiarowej metody (3D) dynamicznej optymalizacji. Wszystkie wspomniane metody są zaliczane do grupy metod jednokryteriowych, co oznacza, że optymalizacji może podlegać jednocześnie tylko jeden parametr (np. czas przejścia). Wśród metod wielokryterialnych (tj. metod wyznaczających trasę optymalną na podstawie wielu kryteriów jednocześnie), zaproponowanych dotychczas przez badaczy zajmujących się tą tematyką, należy wymienić metody podane przez Hinnenthala [5], Marie and Courteille [11] oraz Szłapczyńską [14]. Wspólną cechą metod wielokryteriowych jest wykorzysta... więcej»

Metody oceny jakości łączy bezprzewodowych wykorzystywanych w systemie netBaltic DOI:10.15199/59.2018.2-3.2
(Krzysztof BRONK, Rafał NISKI, Kacper WERESZKO, Krzysztof ŻUREK)

Jednym z głównych zadań w projekcie netBaltic [13] jest budowa heterogenicznej sieci teleinformatycznej na morzu, która w sposób automatyczny będzie analizowała stan dostępnych łączy bezprzewodowych oraz dokonywała wyboru tego łącza, które w danej chwili będzie najbardziej korzystne z punktu widzenia aktualnych warunków w kanale radiowym. W tym celu opracowano mechanizm oceny jakości łączy międzywęzłowych dla urządzeń znajdujących się w różnych strefach zasięgu systemu. Mechanizm ten umożliwi wybór optymalnego pod względem jakości łącza bezprzewodowego dla danej usługi. Ocena przydatności różnego rodzaju łączy bezprzewodowych będzie odbywała się na podstawie porównania wartości parametru LQI (Link Quality Indicator), wyznaczanej dla każdego z systemów dostępnych w danym miejscu i czasie. Zastosowanie tego samego kryterium do oceny jakości różnych systemów umożliwi bezpośredni sposób porównania jakości oferowanych przez nie usług bezprzewodowej transmisji danych. Opisana w artykule koncepcja mechanizmu oceny jakości łączy powstała w wyniku analizy danych zgromadzonych podczas kampanii pomiarowych realizowanych w ramach projektu na wodach Morza Bałtyckiego [7, 9] oraz badań i testów prowadzonych w środowisku laboratoryjnym [8, 10]. Przedstawiono definicję parametru LQI oraz sposób jego wyznaczania dla sieci 3G i LTE w strefie A systemu netBaltic [11, 12], w której statki komunikują się z wykorzystaniem lądowej infrastruktury operatorów komórkowych oraz dla sieci WiFi w strefach B i C, gdzie statki nie mają bezpośredniej łączności z brzegiem i jedynym mechanizmem komunikacji jest łączność statek-statek. Metoda oceny jakości łączy WiFi może być również wykorzystana do oceny jakości nadbrzeżnej (np. portowej) infrastruktury sieci dostępowych do łączności w relacji ląd-statek w strefie A. W dalszej części artykułu przedstawiono poglądową koncepcję budowy węzła systemu netBaltic z uwzględnieniem mechanizmu oceny jakości łączy. De... więcej»

2018-1

zeszyt-5395-przeglad-telekomunikacyjny-2018-1.html

 
W numerze m.in.:
Dostarczanie rozwiązań chmurowych "szytych na miarę" DOI:10.15199/59.2018.1.4
(Wojciech Michalski)

Komisja Europejska dostrzega ogromny potencjał w rozwoju chmury obliczeniowej, który powinien być wykorzystany na rzecz pobudzenia wydajności gospodarek państw członkowskich UE. W przyjętej we wrześniu 2012 r. strategii [1] założono wykorzystanie chmury obliczeniowej przez przedsiębiorstwa i administrację publiczną właśnie w tym celu. Działania KE związane z wprowadzeniem w życie tej strategii zostały podane w Europejskiej Agendzie Cyfrowej. Oczekiwane korzyści wymieniono natomiast w komunikacie KE w sprawie wykorzystania potencjału chmury obliczeniowej w Europie oraz w dokumencie roboczym KE do tego komunikatu. Dla osiągnięcia celów tej strategii istotne są takie działania, jak: - uporządkowanie dużej liczby różnych norm, - opracowanie bezpiecznych i uczciwych warunków zawierania umów na usługi w chmurze, w tym umów o gwarantowanym poziomie usług, - ustanowienie modelu europejskiego partnerstwa na rzecz chmur obliczeniowych z udziałem państw członkowskich i podmiotów branżowych. Do rozwiązania kwestii wynikających z tych działań powołano grupę ekspertów. W jej skład wchodzą przedstawiciele dostawców usług przetwarzania w chmurze, konsumentów i MŚP oraz środowisk akademickich i prawniczych. Ich zadaniem jest opracowanie warunków umów, umożliwiających konsumentom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom korzystanie z większym zaufaniem z usług świadczonych w modelu chmury obliczeniowej. Producenci, którzy podjęli wyzwanie rzucone przez Komisję Europejską, stosują zróżnicowane strategie dostarczania klientom swoich rozwiązań chmurowych. Niektórzy, tacy jak Cisco, mający w swojej ofercie pakiet firmowych urządzeń sieciowych i dedykowane oprogramowanie, kierują ofertę do klientów, któ-... więcej»

Ewolucja technik dostarczania sygnału telewizyjnego na przykładzie Winogradzkiej Telewizji Kablowej DOI:10.15199/59.2018.1.2
(Borys Owczarzak, Piotr Zwierzykowski)

W sieciach telewizji kablowej od wielu lat sukcesywnie wprowadzana jest oferta usługi dostępu do Internetu. Zauważyli to również nadawcy sygnału telewizyjnego, którzy obecnie udostępniają sygnały telewizyjne także za pośrednictwem sieci teleinformatycznych. Wykorzystanie tego typu sieci do dystrybucji sygnału telewizyjnego wiąże się jednak z koniecznością zapewnienia komunikacji z nadawcami różnych programów telewizyjnych. Rozwiązanie to jest bardziej złożone od tradycyjnego podejścia, które opiera się na standardach DVB-S/S22) oraz DVB-T (Digital Video Broadcasting - Terrestrial). 2) DVB-S (Digital Video Broadcasting-Satellite) - standard cyfrowego przesyłu telewizji satelitarnej [2] 1) WTvK jest operatorem od wielu lat działającym w Poznaniu. Sieć operatora obejmuje 22 tys. mieszkańców jednej z największych dzielnic Poznania. Obecnie firma ma w swojej ofercie ponad 200 kanałów cyfrowych (zarówno SD, jak i HD). PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 9 nowymi kanałami telewizyjnymi towarzyszy dynamiczny rozwój technologii sieci teleinformatycznych. Efektem tego jest coraz większa przepływność sieci, której towarzyszy obniżenie kosztów budowy i eksploatacji sieci teleinformatycznych. Dostrzegli to i wykorzystali operatorzy i dostawcy treści dla sieci telewizji kablowych, zapewniając odbiór strumieni telewizyjnych o wiele lepszej jakości. Na rys. 1 przedstawiono komponenty sygnału telewizyjnego kanału TVP 1 HD nadawanego przez: satelitę HotBird z transpondera numer 13, naziemny nadajnik w Śremie oraz przez IP z punktu wymiany ruchu PWR PLIX4) w Warszawie. Do oceny jakości kanału telewizyjnego najczęściej wykorzystuje się przepływność sygnału wizyjnego (komponent AVC/H.2645) Video). Komponent ten w przypadku kanału TVP 1 HD (tabela 1) dostępny po IP wynosi 9,8 Mbit/s i jest ponad trzy razy większy od sygnału przesyłanego naziemnie (3,0 Mbit/s) i prawie dwa razy większy od sygnału przesyłanego sateli... więcej»

Od telefonizacji do cyfryzacji
W dniu 14 grudnia 2017 roku Krajowa Komisja Kwalifikacyjna Polskiej Izby Inżynierów Budownictwa nadała Dariuszowi Cierpińskiemu tytuł rzeczoznawcy budowlanego w telekomunikacji przewodowej, w zakresie projektowania i kierowania robotami budowlanymi (patrz strona następna). Dariusz Cierpiński jest trzecią osobą, której nadano tak prestiżowy tytuł w budownictwie telekomunikacyjnym w okresie ostatnich trzech lat. Obecnie grono rzeczoznawców budowlanych w telekomunikacji na terenie Polski liczy jedynie 43 osoby. Rzeczoznawca budowlany jest ekspertem w zakresie prawa budowlanego oraz budownictwa. Jego rolą jest sporządzanie opinii oraz ekspertyz z zakresu budownictwa. Może sprawować funkcję biegłego sądowego, a jego opinie traktowane są jako dowody w sprawach. Na podstawie ustawy o samorzą... więcej»

Katedra Telekomunikacji Morskiej na Wydziale Elektrycznym Akademii Morskiej w Gdyni DOI:10.15199/59.2018.1.1
(Beata Pałczyńska, Andrzej Łuksza, Andrzej Borys)

Rys historyczny Katedra Telekomunikacji Morskiej w Akademii Morskiej w Gdyni w obecnym kształcie powstała w 2005 roku w wyniku reorganizacji Wydziału Elektrycznego. Wówczas Katedrę Radioelektroniki Morskiej podzielono na dwie nowe: Katedrę Telekomunikacji Morskiej i Katedrę Elektroniki Morskiej. Historia Katedry sięga jednak roku 1969, kiedy w strukturze Wyższej Szkoły Morskiej (WSM) w Gdyni powstał na Wydziale Elektrycznym Zespół Elektroniki, kierowany przez doc. mgr. inż. Olgierda Teisseyre’a. W 1973 roku zamiast dotychczasowych zespołów powołano instytuty, m.in. Instytut Automatyki i Radiokomunikacji Morskiej, w którym funkcję kierownika pełnił doc. dr inż. Jerzy Wieland. Od 1980 roku zaczyna funkcjonować samodzielny Instytut Radiokomunikacji Morskiej, kierowany kolejno przez doc. dr. inż. Jerzego Czajkowskiego (1980-1982) i doc. dr. inż. Macieja Walaszka (1982-1987), przemianowany cztery lata później na Instytut Radioelektroniki Morskiej. Funkcję dyrektora tego Instytutu od roku 1987 pełnił dr hab. inż. Wiesław Sieńko. W 1993 roku zamiast istniejącego instytutu powołano Katedrę Radioelektroniki Morskiej, której kolejnymi kierownikami byli doc. dr inż. Jerzy Czajkowski (1993-1997) oraz dr hab. inż. Janusz Zarębski (1997-2005) [1]. Kompetencje kadry naukowo -dydakty cznej Pierwszym kierownikiem Katedry Telekomunikacji Morskiej (KTM) został dr hab. inż. Wiesław Sieńko, profesor nadzwyczajny Akademii Morskiej w Gdyni (AMG). Prof. W. Sieńko jest absolwentem Wydziału Elektroniki Politechniki Gdańskiej (WE PG), a w latach 1967-1987 był nauczycielem akademickim WE PG. Od roku 1987 jest pracownikiem Wydziału Elektrycznego WSM w Gdyni, gdzie w latach 1993-1999 pełnił funkcję dziekana Wydziału Elektrycznego. 4 PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XCI  nr 1/2018 - badania nad wykorzystaniem sieci neuronowych jako narzędzi w programowaniu optymalizacyjnym oraz struktur neuroprocesorów [8, 9]. Prace naukowo-ba... więcej»

O złożoności problemu wyznaczania podstawy logarytmu dyskretnego w schemacie Diffi'ego-Hellmana DOI:10.15199/59.2018.1.3
(Andrzej Paszkiewicz)

W schemacie podziału sekretu Diffi'ego-Hellmana w grupie multiplikatywnej reszt modulo liczba pierwsza zasadniczym i najbardziej pracochłonnym problemem jest wybór generatora tej grupy. W pracy [4] szczegółowo rozpatrzono ten problem, wykonując serię rozległych eksperymentów z wykorzystaniem lokalnych sieci komputerowych oraz otwartego środowiska Internet. W krytycznej fazie eksperymentu uczestniczyło ponad 400 stacji roboczych, głównie komputerów IBM PC, będących w użytkowaniu studentów. Z przeprowadzonych badań, które zakończyły się w kwietniu 2007 roku, wynika, że generatory grup multiplikatywnych modulo liczba pierwsza (zwane też pierwiastkami pierwotnymi modulo liczba pierwsza) wyrażają się małymi liczbami naturalnymi. Na przykład liczby 2, 3 lub 5 są najmniejszymi pierwiastkami pierwotnymi w ok. 74% przypadków. Jeżeli dołączy się do tego zbioru liczbę 6, wówczas obejmie on prawie 80% wszystkich liczb pierwszych. Nie jest to jednak reguła, ponieważ zdarzają się przypadki, w których nawet dla małych liczb pierwszych (liczb, które dają się zapisać na 64 bitach) ich najmniejszy pierwiastek wydaje się znacznie odbiegać od ich statystycznego zachowania. Ponadto z badań wynika, że gęstości liczb pierwszych, dla których najmniejszy generator (najmniejszy pierwiastek pierwotny) jest równy danej liczbie naturalnej, dążą do pewnych ustalonych wartości, które można efektywnie policzyć przy założeniu prawdziwości hipotezy Riemanna o funkcji dzeta nad pewnymi ciałami Kummera. Zgodność wyników uzyskanych doświadczalnie z wynikami uzyskanymi na drodze teoretycznej jest zdumiewająca. Z badań wynika, że wielkość najmniejszego pierwiastka pierwotnego modulo liczba pierwsza jest funkcją wielomianowo zależną od logarytmu tej liczby. Warunkowe wyniki teoretyczne szacują tę złożoność jako funkcję zależną od kwadratu logarytmu naturalnego liczby pierwszej [4]. Badania numeryczne pokazują, że może to być funkcja wolniej rosnąca, niż kwad... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 637
00-950 Warszawa
tel.: +48 22 670 08 20
faks: 22 619 86 99
e-mail: przeg.tel@sigma-not.pl, przeg.tel@interia.pl
www: http://przegladtelekomunikacyjny.pl

Artykuły naukowe zamieszczane w czasopiśmie są recenzowane.

Procedura recenzowania
Formularz recenzji
Zasady etyki w publikacjach
Reviewing procedure
Review form
Ethics and publication malpractice statement

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

Szanowni Państwo,
poniżej udostępniamy link zawartością archiwalnej strony czasopisma
Archiwalna strona www