• Przegląd Telekomunikacyjny

    Obejmuje zagadnienia naukowo-techniczne i techniczne dotyczące: elektroniki, teletransmisji, komutacji, radiokomunikacji, radiofonii i telewizji, technik multimedialnych, miernictwa.

2017-10

zeszyt-5297-przeglad-telekomunikacyjny-2017-10.html

 
W numerze m.in.:
Parametry anten promieniujących impulsy DOI:10.15199/59.2017.10.2
(Anna Witenberg, Maciej Walkowiak, Katarzyna Jagodzińska)

Istnieją sytuacje, w których antena promieniuje pojedynczy krótki impuls albo też repetycję krótkich impulsów. Czasy trwania takich impulsów mogą być rzędu nanosekund lub nawet pikosekund. Ze względu na cele zastosowań, anteny takie promieniują niekiedy z olbrzymią mocą, rzędu mega- a nawet gigawatów. Do opisu zachowania się anteny w takich przypadkach mało przydatne wydają się tradycyjnie stosowane parametry anten. Trzeba przypomnieć, że tradycyjnie wszystkie elementy układów elektromagnetycznych traktuje się przede wszystkim jako związane z dziedziną częstotliwości. Pojęcia częstotliwości, pulsacji, długości fali, przesunięcia fazowego itd. są związane z dziedziną częstotliwości. Wszystkie definicje parametrów anteny, obejmujące wymienione wielkości, są odniesione do dziedziny częstotliwości i dobrze opisują antenę w tej właśnie dziedzinie. Przykładem może być określenie granicy obszaru dalekiego anteny. PRZYKŁADY ANTEN IMPULSOWYCH Klasyczne anteny pracują najczęściej wąskopasmowo i dlatego nie są odpowiednie do zastosowań impulsowych. Krótkie impulsy oznaczają bowiem szerokopasmowość albo ultraszerokopasmowość (UWB). Istnieje wiele konstrukcji anten UWB, spośród których najczęściej wykorzystywane są anteny: - reflektorowe, - częstotliwościowo niezależne, - aperturowe, - z falą bieżącą. Ostatnio duże zainteresowanie wzbudzają anteny z falą bieżącą. Warto wymienić tutaj antenę Dragonfly oraz jej modyfikacje: Libellule oraz Valentine [2]. Wszystkie te anteny zbudowano opierając się na profilu Vivaldiego. Antenę Valentine (rys.1) charakteryzuje pasmo przenoszenia od 300 MHz do 3 GHz. Na kierunku głównego listka ma ona zysk 12 dB. Może być zasilana napięciem do 10 kV. Pole elektryczne jest najpierw prowadzone pomiędzy dwoma ramionami anteny. Promieniowanie rozpoczyna się wtedy, gdy prowadzony impuls przejdzie na dalszą część ramion wygiętych ekspotencjalnie. Antena musi być dopasowana do linii zasilającej. W przeciwnym ra... więcej»

Uwarunkowania procesu rozwoju i konwergencji rynku telekomunikacji i mediów w Polsce DOI:10.15199/59.2017.10.5
(Andrzej Zieliński)

Mariaż informatyki i telekomunikacji, którego wynikiem jest Internet, a następnie cyfryzacja przekazu telewizyjnego, zaowocował narastającym procesem konwergencji, czyli wzajemnym przenikaniem się tradycyjnych usług audiowizualnych (głównie telewizji) i Internetu. Wyrazem procesu konwergencji jest pojawienie się w ostatniej dekadzie ubiegłego wieku telewizji internetowej (sieciowej, IPTV). Na procesy konwergencji telekomunikacji i mediów mają wpływ różnorodne czynniki. Wśród nich niewątpliwie najważniejszym jest postęp w dziedzinie rozwoju sieci Internetu uwarunkowany głównie działaniami inwestycyjnymi operatorów telekomunikacyjnych i postępem naukowo-technicznym w obszarze współczesnych systemów telekomunikacyjnych i mikroelektroniki. Proces konwergencji nasila się i jest nieunikniony. Przy tym, oprócz nadawców telewizji programowej, oferowanej w transmisjach tradycyjnych (telewizja naziemna, kablowa, satelitarna), pojawiło się wielu nowych nadawców internetowych. Stanowią oni niezależną od głównych nadawców tradycyjnych grupę operatorów telewizyjnych, świadczących usługi wideo własnej lub zapożyczonej produkcji programowej. W świecie, zwłaszcza w Stanach Zjednoczonych AP, powstały silne przedsiębiorstwa, takie jak - dziś już światowa - firma Netflix (działająca także w Polsce), oferujące usługi typu VOD, klasyfikowane jako OTT TV [1], [2]. Przebieg procesu konwergencji w Polsce został przedstawiony w [1] oraz w [3]. Uwzględniono tam głównie stan i perspektywy rozwojowe sieci Internetu, plany rozwoju infrastruktury szybkiego i bardzo szybkiego Internetu, a także rozwój techniki telewizyjnej w odniesieniu do perspektyw zastosowań telewizji 4K i w pewnej perspektywie 8K. Niniejszy artykuł stanowi w pewnym sensie kontynuację i uzupełnienie opisu problemów przedstawionych w [3]. Przegląd stanu rynku telekomunikacyjnego i telewizyjnego w Polsce, zawarty w [3], jest w ogólnych zarysach aktualny. Natomiast nowe, szczegółowe dane ... więcej»

Current trends in the field of steganalysis and guidelines for constructions of new steganalysis schemes DOI:10.15199/59.2017.10.3
(Bartosz Czaplewski)

1. Introduction Steganography is a field of science of concealing communications by hiding secret messages within other data, e.g. images. At the sender side, the aim of steganography scheme is to embed a secret message into innocent-looking image called cover image. An image containing hidden message is called stego image and is usually transmitted through public channel. At the receiver side, the aim of steganography scheme is to extract the hidden message from the received stego image. Thus, a steganography scheme includes two parts: the embedding algorithm and the extraction algorithm. There are three steganographic architectures [1]: steganography by cover selection, steganography by cover synthesis and steganography by cover modification. In steganography by cover selection, the sender communicates the secret message by choosing a cover image that has hidden meaning. In steganography by cover synthesis, the sender creates his own cover image which carry the secret message. In steganography by cover modification, the sender introduces modifications to a cover image in order to hide the secret message. This article concerns the steganography by cover modification. Steganalysis is a field of science of detecting secret communications carried by steganography schemes. The aim of steganalysis is to detect the presence of a hidden message in test image by distinguishing between stego and cover images. If a stego image is detected then the secret communication is revealed and the steganography scheme is broken. It is not necessary to discover the content of the secret message to break the steganography scheme, since determining the presence of the message is sufficient. Steganalysis schemes are the focus of this article.There are three steganalysis scenarios [1]: passive steganalysis, active steganalysis, and malicious steganalysis. In passive steganalysis, the communication is observed and analyzed, but not interfered, in o... więcej»

Tworzenie chmury obliczeniowej na podstawie centrum przetwarzania danych DOI:10.15199/59.2017.10.6
(Wojciech Michalski)

Chmura obliczeniowa jest nowym produktem rozwoju technologii ICT, który po upowszechnieniu powinien przynieść wymierne korzyści zarówno dla gospodarki, jak i obywateli. Oczekuje się, że nowa technologia będzie odgrywała wiodącą rolę w rozwoju gospodarczym krajów UE, przyczyni się do obniżenia kosztów wdrażania technologii informatycznych oraz wpłynie na zwiększenie wydajności, wzrostu gospodarczego i zatrudnienia w obszarze cyfrowej działalności gospodarczej. Komisja Europejska wystąpiła z inicjatywą, żeby nowe inwestycje teleinformatyczne, finansowane ze środków unijnych, były realizowane w takim właśnie modelu. W ramach przyjętej strategii tworzy ona warunki do szybszego przyjęcia modelu chmury obliczeniowej we wszystkich sektorach gospodarki i popiera inicjatywy krajów członkowskich w tym zakresie. W wydanym komunikacie Komisja określiła najistotniejsze i najpilniejsze dodatkowe działania w obszarze ICT dla rozwoju jednolitego rynku cyfrowego handlu elektronicznego i usług on-line, opierając się na analizie polityki, otoczenia regulacyjnego i technologicznego oraz na szeroko zakrojonych konsultacjach z zainteresowanymi stronami. Komisja Europejska szacuje, że wdrożenie modelu chmury obliczeniowej oznacza dodatkowe wydatki bezpośrednie w wysokości 45 mld EUR w 2020 r., ale również ogólny łączny wpływ na PKB przekładający się na kwotę 957 mld EUR oraz powstanie 3,8 mln miejsc pracy do roku 2020. Wiele firm, zwłaszcza tych o znaczącej pozycji rynkowej, oferuje gotowe rozwiązania techniczne dla chmury obliczeniowej w formule pod klucz. Niektóre firmy, oprócz tego typu rozwiązań, oferują dodatkowo produkty przeznaczone dla centrów przetwarzania danych. Na ich podstawie można tworzyć alternatywne rozwiązania chmurowe za pomocą oprogramowania wirtualizacyjnego. Dalej przedstawiono koncepcje budowy chmury obliczeniowej w konwencji centrum danych z wykorzystaniem produktów firm Cisco, EMC i Microsoft.Tworzenie chmury obliczeniowe... więcej»

Europejski satelitarny system wspomagający EGNOS i jego serwisy DOI:10.15199/59.2017.10.4
(Jacek JANUSZEWSKI)

Lata 90. XX wieku to oddanie do eksploatacji dwóch pierwszych globalnych nawigacyjnych systemów satelitarnych (NSS), amerykańskiego GPS i rosyjskiego GLONASS. Ze względu jednak na fakt, że obydwa te systemy nie spełniały wszystkich wymagań wielu użytkowników, w szczególności co do wiarygodności określanej pozycji użytkownika, tzw. integrity, już w 1994 roku rozpoczęto w USA badania nad budową nowego systemu satelitarnego, stosującego do transmisji danych satelity geostacjonarne. Mógłby on być wykorzystywany w lotnictwie podczas podchodzenia samolotów do lądowania. System ten został zaliczony do satelitarnych systemów wspomagających SBAS (Satellite Based Augmentation System). Pierwszy taki system, WAAS (Wide Area Augmentation System), uruchomiono w USA w 2003 roku, natomiast pełną zdolność operacyjną uzyskał on w 2008 roku. Jednocześnie w Europie trwały intensywne prace nad budową własnego systemu o nazwie EGNOS (European Geostationary Navigation Overlay Service). W projekcie tym uczestniczyła Europejska Agencja Kosmiczna, Komisja Europejska oraz Europejska Organizacja Bezpieczeństwa Nawigacji Powietrznej Eurocontrol. W 2009 roku udostępniono serwis otwarty systemu EGNOS, w 2011 roku serwis bezpieczeństwa życia, a rok później serwis dostępu do danych. W artykule omówiono stan tego systemu w trzecim kwartale 2017 roku, w szczególności możliwości wykorzystania jego wszystkich trzech wymienionych serwisów. W trzecim kwartale 2017 roku w pełni operacyjne były dwa globalne NSS, amerykański GPS i rosyjski GLONASS Dwa kolejne, również globalne, BeiDou w Chinach i Galileo w Europie, znajdują się w końcowym etapie budowy [10], [15], [20], [23]. Ze względu jednak na fakt, że ani GPS, ani GLONASS nie zapewniają informacji o wiarygodności danego systemu, tzw. integrity, użytkownicy wykorzystują w tym celu satelitarne systemy wspomagające, w tym również EGNOS. Stąd też rosnące zapotrzebowanie na wszystkie trzy serwisy systemu, zwłaszcza s... więcej»

2017-8-9

zeszyt-5257-przeglad-telekomunikacyjny-2017-8-9.html

 
W numerze m.in.:
IMPLEMENTATION OF HIGH-SPEED DATA TRANSMISSION TECHNOLOGICAL DEMONSTRATOR USING SOFTWARE DEFINED RADIO TECHNOLOGY DOI:10.15199/59.2017.8-9.55
(Krzysztof K. Cwalina, Paweł T. Kosz, Piotr Rajchowski, Jarosław Sadowski, Jacek Stefański)

Increasing user expectations for maximizing data rates and minimizing delays forced fourth and fifth generation of mobile networks to evolve dynamically. Exchange of the multimedia data, including movies, images and sound, is the main traffic within the network, which forces operators to implement high-speed data transmission systems. Technologies that enable fast highdefinition multimedia broadcasting arouse a lot of interest among special forces, which belong, among others, Polish Maritime Regional Unit of Border Guard. Teleinformatics security systems considered for special applications necessitate the implementation of such a data transmission by dedicated radiocommunication devices, not connected to commercial mobile networks. In this article the development of the high-speed technology demonstrator in software defined radio technology for special applications is presented. The developed system has been characterized, including asymmetric uplink and downlink frame transmission, bandwidth, frequency, modulations, coding, sampling rates that were implemented in technology demonstrator. Presented research work was financed by The National Centre for Research and Development, as a project No DOB-BIO6/09/5/2014 and was carried out in Department of Radiocommunication System and Networks, Gdansk University of Technology. 2. DESCRIPTION OF SYSTEM OPERATION The architecture of the developed system is hierarchical, where mobile stations (MS) communicate and synchronize only with the base station (BS). In Fig. 1. an example implementation of high-speed data transfer system (DTS) for special applications is shown. Fig. 1. An example of system for high-speed data transmission for special services High-definition video transmission from mobile units, such as air units or vessels to the data center (DC) requires the design of a broadband asymmetric radio link in which the amount of uplink (UL) data is significantly higher than i... więcej»

CZASOWO - CZĘSTOTLIWOŚCIOWA METODA SYNCHRONIZACJI SYGNAŁÓW AKUSTYCZNYCH NA POTRZEBY TRANSMISJI STEGANOGRAFICZNEJ DOI:10.15199/59.2017.8-9.57
(Jarosław Wojtuń, Zbigniew Piotrowski)

Transmisja steganograficzna rozumiana jest jako przesłanie dodatkowych informacji, które osadzone są w sygnale oryginalnym. Głównym celem steganografii jest ukrycie faktu przesyłania informacji [1, 2, 3]. Aby transmisja steganograficzna mogła mieć miejsce, niezbędne jest posiadanie nośnika, w którym osadzana będzie skryta informacja. Pojawienie się komputerów i rozwój komunikacji cyfrowej spowodował, że współczesne rozwiązania i prace badawcze dotyczące steganografii skupiają się na ukrywaniu informacji w treściach multimedialnych: obrazy cyfrowe (ang. image steganography), pliki dźwiękowe (ang. audio steganography), pliki video, pliki tekstowe [4, 5, 6]. Znane są również metody steganograficzne wykorzystujące jako nośnik informacji sieciowe protokoły komunikacyjne [6, 7]. Jedną z pierwszych metod ukrywania informacji w sygnałach akustycznych była metoda polegająca na modyfikacji najmniej znaczących bitów próbek sygnału oryginalnego (LSB, ang. Least Significant Bits, LBC, ang. Low Bits Codnig). Jest to metoda często opisywana w literaturze i wciąż rozwijana, a swoją popularność zawdzięcza w głównej mierze łatwości w implementacji [8, 9, 10, 11, 12]. Modyfikacja wartości najmniej znaczących bitów próbek sygnału oryginalnego nie wpływa na zmianę parametrów dźwięku i zazwyczaj jest niesłyszalna dla ludzkiego ucha. Metoda ta pozwala na uzyskanie bardzo dużych szybkości skrytej transmisji danych, z drugiej strony metoda ta nie wykazuje odporności na obróbkę dźwięku i większość popularnych przekształceń sygnału bezpowrotnie niszczy osadzoną w sygnale informację. Kolejna bardzo popularna metoda ukrywania informacji w sygnałach akustycznych polega na wykorzystaniu zjawiska echa. W pracach [4, 13] wykazano, że ludzki słuch nie jest w stanie wychwycić faktu istnienia echa sygnału w sygnale oryginalnym o ile amplituda sygnału echa nie przekracza 40% amplitudy w sygnale oryginalnym oraz jeżeli sygnał echa występuje w przeciągu 2m... więcej»

OPTIMAL POWER ALLOCATION FOR COGNITIVE LTE-FEMTOCELL NETWORKS BASED ON GAME THEORY DOI:10.15199/59.2017.8-9.90
(Jerzy Martyna)

According to the research study given by ATT [1], 70 percent of data services will take place indoors in the next years. Therefore, it is becoming increasingly important to conduct research into the development of the femtocell network, to increase their capabilities, especially for the transmission of multimedia data, which is characterized by the requirements described by the QoS parameters. Moreover, the provision of high transmission capacity to each femtocell requires good, proven techniques, as evidenced by the research papers [2], [3]. Femtocells are cost-effective, small-coverage networking systems, where a femtocell access point (FAP) or femtocell base station is localised at home or in an office. They are connected to a service provider's internet network. The entire overlaid network is referred as a two-tier femtocell network [2]. To fully exploit the benefits of the two-tier architecture, the problems of resource allocation (power control, rate allocation, etc.) are a big challenge for achieving a significant performance level and minimal electricity consumption. Cognitive femtocells are a promising new technique that allows for even better use of radio resources [5]. They have been studied, among others, by [6], [7], [8]. In the first paper, presented by N. K. Gupta et al. [6] power control and subcarrier allocation for an OFDMA based underlay cognitive radio network was introduced. An admission control and channel allocation algorithm based on particle swarm optimization for cognitive cellular networks has been described by A. Martínez-Vargas et al. [7]. In the paper by S. Saadat et al. [8] a QoS guaranteed resource allocation scheme for cognitive femtocells in LTE networks has been proposed. The interference mitigation in the cognitive radio-based femtocells has been carried out by Kpojime et al. [9]. The main goal of this paper is to introduce a new optimal power allocation scheme in the femtocell network.... więcej»

EMULACJA SEGMENTÓW SIECI W MININET PRZY UŻYCIU NS-3 DOI:10.15199/59.2017.8-9.48
(Piotr Jurkiewicz)

Mininet to bazujące na kontenerach środowisko służące do emulacji sieci [1]. Powstało ono na Uniwersytecie Stanforda, pierwotnie jako narzędzie służące głównie do emulacji sieci SDN. Mininet korzysta z wbudowanych w jądro Linuxa funkcjonalności, takich jak przestrzenie nazw (namespaces) i grupy kontrolne (cgroups), do tworzenia wirtualnych sieci w obrębie systemu operacyjnego. Każdy węzeł sieci uruchamia swoje aplikacje w osobnej network namespace, która zawiera niezależną instancję stosu sieciowego (interfejsy, tablice routingu). Dostęp do zasobów systemowych (czas CPU, pamięć) dla aplikacji działających w odrębnych węzłach ograniczany jest przy użyciu cgroups [2]. Pozwala to na osiągnięcie izolacji węzłów podobnej jak w przypadku pełnej wirtualizacji (tzn. gdy każdy węzeł to osobna maszyna wirtualna) przy praktycznie zerowym narzucie obliczeniowym i pamięciowym (duplikowany jest tylko stos sieciowy, a nie cała instancja systemu operacyjnego). Dzięki temu możliwe jest budowanie w Mininet sieci złożonych z setek węzłów i stabilne osiąganie w nich przepustowości rzędu setek megabitów na sekundę. Interfejsy sieciowe odrębnych węzłów, znajdujące się w osobnych netns, są łączone ze sobą przy użyciu wirtualnych łączy Ethernetowych (veth). W ten sposób budowana jest wirtualna sieć, w której węzłach uruchamiane są w czasie rzeczywistym prawdziwe aplikacje. Domyślnie łącza veth są prostymi połączeniami typu punkt-punkt, z nieograniczoną przepustowością i bez opóźnienia. Przy użyciu Linuxowego narzędzia tc możliwe jest ograniczenie przepustowości łączy, wprowadzenie opóźnienia i strat pakietów, a także konfiguracja modelu kolejki. Na tym możliwości Mininet jednak się kończą. Nie jest możliwa na przykład emulacja łączy ze współdzielonym medium, a w szczególności łączy/sieci bezprzewodowych. W odpowiedzi na to ograniczenie, w 2013 r. w ramach programu Google Sum... więcej»

EMPIRYCZNA WERYFIKACJA HIPOTEZY O STOPNIU WEWNĘTRZNYM OSADOWYCH WIELOMIANÓW NIEPRZYWIEDLNYCH NAD GF(2) DOI:10.15199/59.2017.8-9.33
(Paweł Augustynowicz, Andrzej Paszkiewicz)

Zakres stosowania teorii dotyczącej wielomianów nieprzywiedlnych nad ciałami skończonymi jest bardzo szeroki. Znajdują zastosowanie między innymi w kryptografii, teorii kodów oraz technikach przetwarzania równoległego. W związku z powyższym efektywne techniki poszukiwania tychże wielomianów nierozkładalnych pozostają w kręgu zainteresowania matematyków i inżynierów z całego świata o czym świadczą liczne eksperymenty obliczeniowe [3][4]. Ze względu na szczególnie dobre właściwości implementacyjne zarówno w zastosowaniach sprzętowych, jak i programowych poszukuje się tylko pewnych postaci wielomianów nieprzywiedlnych, takich jak: trójmiany, wielomiany osadowe, bądź wielomiany, dla których istnieją bazy normalne. W rozpatrywanym przypadku ciał skończonych o charakterystyce 2 nie dla każdego stopnia istnieje trójmian nierozkładalny, bądź wielomian, dla którego jesteśmy w stanie przejść do bazy normalnej. Stąd też weryfikacja hipotez dotyczących sposobów efektywnego poszukiwania nieprzywiedlnych wielomianów osadowych, które istnieją dla każdego stopnia, wydaje się mieć znaczenie podstawowe. 2. PODSTAWY MATEMATYCZNE Definicja 1 Wielomianem osadowym nad ciałem binarnych GF(2) nazywamy wielomian postaci 𝑥𝑛 + 𝑔(𝑥), gdzie 𝑔(𝑥) posiada stopień bliski liczbie 𝑙𝑜𝑔2(𝑛). [2] Definicja 2 Stopniem wewnętrznym wielomianu osadowego postaci 𝑥𝑛 + 𝑔(𝑥) nazywamy stopień 𝑔(𝑥) i oznaczamy jako 𝑑𝑒𝑔(𝑔(𝑥)). Ze względu na ścisłe powiązanie stopnia wewnętrznego wielomianu osadowego zarówno z metodami jego efektywnego wyznaczania jak i złożonością tworzonych na podstawie tego wielomianu arytmetyk właściwość ta okazała się mieć znaczenie podstawowe. W szczególności już w 1996 zostały przebadane wszystkie wielomiany osadowe do stopnia 2000 i na tej podstawie została sformułowana następu... więcej»

2017-7

zeszyt-5212-przeglad-telekomunikacyjny-2017-7.html

 
W numerze m.in.:
Wybrane aspekty wdrożenia usług e-administracji w modelu chmury obliczeniowej DOI:10.15199/59.2017.7.4
(Wojciech MICHALSKI)

Administracja publiczna boryka się obecnie z problemami wynikającymi przede wszystkim z decentralizacji procesu informatyzacji państwa i ukierunkowania działań na projekty inwestycyjne zamiast na usługi. Przyczyn tych problemów należy upatrywać w działaniach, które powodowały m.in. silosowość stosowanych rozwiązań, ograniczoną interoperacyjność rejestrów i systemów zarówno w wymiarze technicznym, jak i usługowym oraz nakręcanie spirali inwestycyjnej na zakup nowego sprzętu i nieoptymalną alokację kosztów. Problemy funkcjonowania e-administracji powiększa także mała liczba e-usług i ich fragmentaryczność, niska dostępność usług w niektórych urzędach oraz utrudniony dostęp do informacji publicznej. Chmura obliczeniowa ma ogromny potencjał, który może i powinien być wykorzystany przez administrację publiczną do rozwiązania wymienionych problemów. Objawia się on przede wszystkim w przejściu z modelu zarządzania zasobami do zarządzania usługami, który daje wielorakie korzyści. Z punktu widzenia technicznego umożliwia lepsze (bardziej optymalne) wykorzystanie zasobów informatycznych, ujednolicenie rozwiązań technicznych (szczególnie w modelu SaaS), koncentrację na parametrach usług i ich dostępności oraz możliwość elastycznego reagowania na zwiększone zapotrzebowanie dotyczące zasobów i nowych funkcjonalności. Z punktu widzenia prowadzenia inwestycji umożliwia centralizację procesów, zmniejszenie łącznych wydatków (nakładów i kosztów) oraz ich optymalizację dzięki elastycznemu wydatkowaniu środków wyłącznie na rzeczywiste wykorzystanie usługi. Przetwarzanie w modelu chmury obliczeniowej umożliwia zwiększenie zakresu dostępnych usług za pomocą stosunkowo tanich aplikacji udostępnianych np. w sklepie z usługami. Ponadto sprzyja standaryzacji i przyczynia się do upowszechnienia rozwiązań - wykorzystywania ich przez mniejsze jednostki, których nie byłoby stać na poniesienie stosunkowo dużych nakładów inwestycyjnych na technologie IT. ... więcej»

Wskaźnik cyfryzacji gospodarki i społeczeństwa w 2016 r. DOI:10.15199/59.2017.7.5
(Roman NIEREBIŃSKI)

Cyfryzacja zmienia nie tylko gospodarkę, ale także znacznie wpływa na nasze codzienne życie już od ponad 20 lat. Jest ona obecnie technologią ogólnego przeznaczenia, która ma wpływ na wszystkie sektory gospodarki i społeczeństwa. Zagadnienia te stanowią wyzwanie dla władz publicznych poszczególnych państw, co wymaga skoordynowanego działania całej Unii Europejskiej. Właśnie dlatego Komisja Europejska wdrożyła w 2010 roku Europejską Agendę Cyfrową. Określiła ona 13 głównych wskaźników wydajności, mających wskazywać, w jakim stopniu Europa czyni postępy w tym zakresie. W lutym 2015 r. Komisja Europejska zaproponowała nowe narzędzie [1], które mierzy postępy państw europejskich w kierunku gospodarki cyfrowej i społeczeństwa, a mianowicie wskaźnik cyfryzacji gospodarki i społeczeństwa DESI (The Digital Economy and Society Index)1). Wskaźnik cyfryzacji umożliwia: - ocenę wydajności ogólnej: uzyskanie ogólnej charakterystyki wydajności poszczególnych państw członkowskich na podstawie obserwacji wyniku indeksu całkowitego i wyników wymiarów głównych indeksu, - uszczegółowienie oceny: wskazanie obszarów, w których można poprawić wydajność państw członkowskich, analizując wyniki indeksów pośrednich i poszczególnych wskaźników indywidualnych, - ocenę, czy następuje postęp dotyczący wartości analizowanych wskaźników w czasie, - analizę porównawczą państw członkowskich zgodnie z wynikami ich indeksów przez porównanie krajów będących w podobnym stadium rozwoju cyfrowego, ze zwróceniem uwagi na potrzebę poprawy w odpowiednich obszarach polityki każdego z tych krajów. W artykule [2] omówiono raport przedstawiający wartości wskaźnika całkowitego DESI 2015 i wskaźników głównych dla Unii Europejskiej i poszczególnych państw członkowskich, w tym Polski. W niniejszym artykule zaprezentowano aktualne wartości wskaźnika cyfryzacji gospodarki i społeczeństwa, a mianowicie DESI 2016.Wskaźnik cyfryzacji Wskaźnik cyfryzacji opracowano zgodnie z w... więcej»

Europejskie regulacje odnoszące się do urządzeń wykorzystujących technikę ultraszerokopasmową UWB DOI:10.15199/59.2017.7.1
(Maciej J. GRZYBKOWSKI)

Regulacje odnoszące się do urządzeń UWB mogą mieć charakter techniczny oraz prawny. Mają one na celu maksymalizację korzyści z wykorzystywania urządzeń UWB, a w szczególności maksymalizację efektywności wykorzystania widma częstotliwości radiowych przy zapewnieniu kompatybilności elektromagnetycznej z innymi urządzeniami oraz zapewnienie efektu korzyści skali wprowadzenia tych urządzeń. W tym celu w Europie opracowano odpowiednie decyzje Komisji Europejskiej (KE) oraz decyzje i sprawozdania Europejskiej Konferencji Administracji Poczt i Telekomunikacji (CEPT), a także normy techniczne na te urządzenia opracowane w Europejskim Instytucie Norm Telekomunikacyjnych (ETSI). Informacje zawarte w artykule odnoszą się do regulacji o charakterze technicznym. Potrzeba regulacji dotyczących urządzeń UWB jest bardzo mocno artykułowana przez Komisję Europejską. W jej dokumencie 2007/131/WE [1] stwierdzono m.in., że: Technika ultraszerokopasmowa (ultra-wideband, dalej "UWB"), charakteryzująca się zwykle bardzo niskim poziomem mocy promieniowanej w bardzo szerokim paśmie częstotliwości radiowych, może zapewnić wiele zastosowań w łączności, pomiarach, lokalizacji, medycynie, nadzorze i obrazowaniu, z korzyścią dla licznych obszarów wspólnotowej polityki, w tym dla polityki w zakresie społeczeństwa informacyjnego i rynku wewnętrznego. W związku z tym ważne jest określenie warunków regulacyjnych, które będą sprzyjać rozwojowi ekonomicznie opłacalnych rynków zastosowań techniki UWB w miarę pojawiania się możliwości rynkowych. Definicja urządzeń UWB podana jest w sprawozdaniu [2], gdzie stwierdza się, że są to takie urządzenia, które zajmują albo względne pasmo równe 20% i więcej w stosunku do częstotliwości środkowej albo bezwzględne pasmo o szerokości 500 MHz i więcej. Urządzenia te generują relatywnie małą moc średnią z możliwie dużym stosunkiem mocy szczytowej do średniej (z tego względu istotne są moce szczytowa i średnia). Regulacje stos... więcej»

Implementacja usług CPDLC (Controller Pilot Data Link Communications) w polskiej przestrzeni powietrznej DOI:10.15199/59.2017.7.3
(Bartłomiej Kocot)

Obecnie komunikacja w relacji pilot-kontroler na potrzeby zarządzania ogólnym ruchem lotniczym w polskiej przestrzeni powietrznej odbywa się z wykorzystaniem tylko analogowej transmisji sygnałów mowy (rys. 1). Transmisja zarówno w łączu "w górę" (uplink), jak i w łączu "w dół" (downlink) realizowana jest w każdym sektorze na jednej przeznaczonej dla tego sektora częstotliwości z pasma 118-137 MHz, w kanale o szerokości 25 kHz lub 8,33 kHz z wykorzystaniem dwuwstęgowej modulacji amplitudy (emisja A3E). Szczegółową architekturę systemu komunikacyjnego przedstawiono w [1]. Wzrost natężenia ruchu lotniczego powoduje wzrost liczby połączeń przypadających na daną częstotliwość w sektorze. Zwiększa to prawdopodobieństwo wystąpienia nieporozumień w komunikacji pilot-kontroler powodując konieczność powtórzeń, a w konsekwencji wydłużając czas obsługi przez kontrolera pojedynczego statku powietrznego. Jednym z rozwiązań umożliwiających utrzymanie wysokiego poziomu bezpieczeństwa w zarządzaniu ruchem lotniczym, przy wzroście liczby obsługiwanych statków powietrznych, jest utworzenie dodatkowego kanału transmisyjnego, w którym komunikacja pilot-kontroler będzie się odbywała z wykorzystaniem usług łącza danych CPDLC (Controller Pilot Data Link Communications), rys. 2. PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY  ROCZNIK XC  WIADOMOŚCI TELEKOMUNIKACYJNE  ROCZNIK LXXxVI  nr 7/2017 621 Z symulacji przeprowadzonych przez EUROCONTROL1) wynika, że wdrożenie usług CPDLC może prowadzić do zwiększenia pojemności sektorów o około 11%, przy założeniu, że 75% statków powietrznych w sektorze będzie wyposażonych w urządzenia umożliwiające korzystanie z tych usług. Ponadto przy takim poziomie wyposażenia statków w sektorze powinna nastąpić redukcja całkowitego nakładu pracy kontrolera o 21%. USŁUGI ŁĄCZA DANYCH IMPLEMENTOWANE W POLSKIEJ PRZESTRZENI POWIETRZNEJ Zgodnie z rozporządzeniami (WE) nr 29/2009 (wraz z późniejszymi zmianami) o... więcej»

On the impact of big data and cloud computing on a scalable multimedia archiving system DOI:10.15199/59.2017.7.2
(Sylwester Kaczmarek, Mariusz Miszewski, Arkadiusz Szuryn)

The increasing amount of data systems and people have to deal with, make decisions based on the understanding the contents and context is staggering. More data is coming from growing number of sources which requires bigger and faster resources. Up till recently the improvements of tasks in technological domain had been restricted (if not prohibited) by several factors: a sheer complexity of the possible reliable solutions, inherent very high initial investments and maintenance costs. Systems suffered from the inefficiency to crunch vast amounts of information in order to get relevant responses to given tasks. Two ideas come in hand to tame the avalanche of data: Big Data and its use of Cloud Computing [1,2]. Big Data is a name given to large data sets for which traditional systems like relational databases or disk array storage systems start to be unacceptable in terms of reasonable costs or growing complexity. There are various ways to tackle the problem of data size and growth speed, the struggle to process queries and tasks on data and still give accurate answers within expected time. Cloud Computing is one of the answers to Big Data big hunger for processing power, storage space and shortest waiting times. Our solution is based on the idea of a separate, independently running pool of services able to utilise resources exposed by fairly simple infrastructure while having benefits of being distributed, highly available and resilient. Proposed approach is based on the architecture that allows to bring demanded performance, sustain expected rate of traffic and introduce simplicity in a modern way while keeping the costs at bay. Thanks to the ability to bring the up to date information, the users can consciously plan ahead and select the right actions on time, when required2. MOTIVATION FOR MULTIMEDIA ARCHIVER Multimedia Archiver (or MA) has been created as a result of fulfilling the STRADAR project goals [3,4,5]. STRADAR intr... więcej»

2017-6

zeszyt-5107-przeglad-telekomunikacyjny-2017-6.html

 
W numerze m.in.:
PROJEKTOWANIE TRÓJWYMIAROWEJ KONSTELACJI DLA TECHNIKI OFDM WYKORZYSTUJĄCEJ DWUWYMIAROWĄ, ODWROTNĄ˛TRANSFORMACJʲ FOURIERA DOI:10.15199/59.2017.6.37
(Tomasz G. Markiewicz)

Konstelacje trójwymiarowe stanowia˛ alternatywe˛ dla powszechnie stosowanych konstelacji QAM (ang. Quadrature Amplitude Modulation). Wykorzystanie konstelacji zbudowanej z punktów lez˙a˛cych w trójwymiarowej przestrzeni ma swoje korzenie w technikach ´swiatłowodowych a dokładniej w modulacji POLSK (ang. Polarisation Shift Keying) [1], [3]. Do konstelacji trójwymiarowych bardzo łatwo zaadoptowa´c technik˛e OFDM (ang. Orthogonal Frequency Division Multiplexing) wykorzystuja˛ca˛ dwuwymiarowa˛ odwrotna˛ transformacje˛ Fouriera, której rozmiar dodatkowego, tj. drugiego wymiaru jest równy wymiarowo´sci konstelacji [2]. Poniewa˙z w tym wypadku wynosi on 3, to aby uwypukli´c ten fakt, b˛edziemy t˛e technik ˛e w niniejszej pracy nazywa´c 3D-OFDM. Wi˛ecej informacji o tej technice mo˙zna znale´z´c w [5]. Intuicyjnie mo˙zna sobie wyobrazi´c, i˙z w przestrzeni trójwymiarowej jest wi˛ecej miejsca ni˙z na płaszczy´znie zespolonej, na której zazwyczaj projektowane sa˛ konstelacje. Dlatego te˙z korzystanie z konstelacji o wy˙zszej wymiarowo ´sci powinno przeło˙zy´c si˛e na lepsze własno´sci 1Praca została z sfinansowana w ramach ´srodków z działalno´sci statutowej na projekty badawcze, 08/81/8121/DSPB. transmisyjne sygnałów. W artykule porównano aktualnie znane konstelacje trójwymiarowe z zaproponowana˛w nim konstelacja˛ zbudowana˛ z wykorzystaniem algorytmu RD (ang. Root Distribution). Pozostała cz˛e´s´c pracy jest zorganizowana w nast˛epuja ˛cy sposób. W cze˛s´ci 2 opisano trzy rodzaje konstelacji trójwymiarowych. Pierwsze dwie, tj. konstelacja CIC (ang. Cube In Cube) oraz konstelacja CJ-SD (ang. Chen- Jiang Scheme-D), sa˛ konstelacjami rozwaz˙anymi w literaturze przedmiotu. Trzecia konstelacja jest natomiast zaproponowana w niniejszej pracy i została ona zbudowana za pomoca˛ algorytmu RD. W cze˛s´ci tej opisano równiez˙ wspomniany algorytm. W cz˛e´sci 3 przedstawiono model systemu oraz opisano sposób działania 3D-OFDM. Wyniki symulac... więcej»

ANALIZA MOŻLIWOŚCI WSPÓŁDZIELENIA CZĘSTOTLIWOŚCI W PASMIE F - STUDIUM PRZYPADKU DOI:10.15199/59.2017.6.53
(Adrian Kliks, Paweł Kryszkiewicz, Karol Kowalik, Michał Kołodziejski)

Zagadnienie efektywnego wykorzystania zasobów częstotliwościowych stanowi jeden z fundamentów rozwoju szeroko rozumianej telekomunikacji bezprzewodowej. Nieustannie zwiększające się wymagania klientów względem jakości dostarczanych przez operatorów usług istotnie stymulują proces powstawania nowych rozwiązań, pozwalających na lepsze użycie dostępnych pasm częstotliwościowych [5]. Jednym z możliwych rozwiązań pozwalających na zwiększenie efektowności wykorzystania pasma radiowego jest wprowadzenie zaawansowanych algorytmów z zakresu przetwarzania sygnałów. Jednak obecnie problem nieefektywnego wykorzystania zasobów częstotliwościowych w kontekście wprowadzania przyszłych systemów bezprzewodowych (tzw. piątej generacji i późniejszych) jest często łączony z technologią radia kognitywnego [1]. Zakłada się w niej, że fragmenty pasma częstotliwościowego oryginalnie przypisane do konkretnego typu usługi, a jednak wolne w danym czasie i w danej lokalizacji, mogą być dynamicznie wykorzystane w celu równoczesnego świadczenia usług innym użytkownikom (tzw. nielicencjonowanym). Jest to możliwe tylko w sytuacji, gdy nowe usługi nie będą powodowały pogorszenia jakości usług oferowanych tzw. użytkownikom pierwotnym lub inaczej licencjonowanym. Takie jednak założenie pociąga za sobą konieczność dokładnej analizy środowiska radiowego i natychmiastowego reagowania na zachodzące w nim zmiany. W literaturze można odnaleźć wiele rozważań i analiz prowadzonych w odniesieniu do poszczególnych elementów systemów bezprzewodowych opartych na koncepcji radia kognitywnego. Dotyczą one m.in. poszczególnych faz cyklu kognitywnego [3], np. uczenia się systemu. Z dotychczasowych wyników można wysnuć wniosek, że technologia ta wymaga jeszcze wielu gruntownych badań zarówno teoretycznych jak i (może w szczególności) eksperymentalnych. Jednym z przypadków zastosowania radia kognitywnego jest sytuacja, kiedy pasmo jednego operatora jest wykorzystywane w ... więcej»

NOWE EFEKTYWNE ROZWIĄZANIA W ZINTEGROWANYCH SIECIACH FRONTHAUL I BACKHAUL W DOMENIE MOBILNEGO DOSTĘPU SYSTEMÓW KOMÓRKOWYCH 5G DOI:10.15199/59.2017.6.7
(Zbigniew Zakrzewski)

Sieci komórkowe następnych generacji na pewno będą cechowały się odmiennymi architekturami. Wiąże się to z faktem, że jest coraz większe zapotrzebowanie na mobilny dostęp do zasobów radiowych zapewniających bardzo dużą przepływność, przy jednoczesnym dużym przyroście stacji ruchomych pracujących w coraz wyższej klasie. Terminale mobilne UE (User Equipment) wysokiej klasy mogą mieć dostęp do bardzo dużych przepływności tylko w przypadku, gdy będzie to dostęp przestrzenny, tzn. gdy będzie możliwa równoległa komunikacja z kilkoma macierzami antenowymi jednocześnie. Zapewnienie takich rozwiązań jest możliwe dzięki wprowadzeniu systemu rozproszonych stacji bazowych sterowanych centralnie C-RAN (Centralized/ Cloud Radio Access Network) [1] lub rozłożonych systemów antenowych LSASs (Large-Scale Antenna Systems). Obecnie obserwuje się wzrost zainteresowania konstruowaniem sieci fronthaul w konfiguracjach scentralizowanych, niejednokrotnie z dynamicznym przenoszeniem centrum sterowania podsiecią lub punktów przetwarzania sygnałów w chmurze. Tego rodzaju podejście zapewnia możliwość jednoczesnego sterowania kilkoma stacjami bazowymi eNodeB lub kilkoma wyniesionymi modułami radiowymi RRH (Remote Radio Head), przy jednoczesnym ograniczaniu niezależności modułów RRH - rys. 1. eNodeB eNodeB eNodeB RRH RRH RRH S-GW MME Distributed RAN Centralized/Cloud RAN S1-c S1-c S1-c S1-c S1-u S1-u S1-u S1-u X2-c,u X2-c,u X2-c,u BBUs UE U-u U-u UE U-u U-u S11 X2-c,u Backhaul Backhaul BBUs S1-c S1-u Fronthaul U-u Rys. 1 Domena dostępu radiowego systemu komórkowego 4G w wersjach zdecentralizowanej oraz scentralizowanej (z możliwością wykorzystania chmury centrów przetwarzania sygnałów - ewolucja w kierunku 5G). W sieciach komórkowych 4G realizacje sieci backhaul oraz fronthaul są zwykle jednorodne i nie przenikają się nawzajem. Jest to powodowane tym, że dosyłowe łącza backhaul bazują na klasycznych sieciach pakieto... więcej»

WYRAZISTOŚĆ LOGATOMOWA JAKO MIARA JAKOŚCI MOWY KODOWANEJ W FORMACIE MP3 DOI:10.15199/59.2017.6.41
(Stefan Brachmański)

Standard MP3 (MPEG-1 Audio Layer 3) jest to jeden z najpopularniejszych formatów plików dźwiękowych. Został on opracowany w Instytucie Fraunhofera przy współpracy z firmą Thomson w 1991 roku i zaaprobowany przez ISO jako międzynarodowy standard ((ISO 11172-3) [10]. W standardzie MP3, opisanym w licznej literaturze [8], [9], [10], [13], [14], [16], [20], kodowanie polega na ograniczeniu wielkości strumienia fonicznego przez usunięcie z niego składowych, które są nieistotne z punktu widzenia słuchacza. Wykorzystuje się w tym celu pewne niedoskonałości ludzkiego ucha, a w szczególności tzw. efekt maskowania w dziedzinie częstotliwości i czasu. Format MP3 jest przede wszystkim stosowany do kompresji plików muzycznych, ale nie tylko. Jest on bowiem używany również w niektórych komunikatorach głosowych, a także wykorzystywany do archiwizacji nagrań słownych. W zależności od ustalonych parametrów (szybkości bitowej) kompresji MP3 plik może mieć większy lub mniejszy rozmiar. Prezentowana praca jest kontynuacją wcześniejszych badań nad określeniem związku między jakością kodowanej mowy, a różnymi czynnikami wpływającymi na tą jakość [3], [6]. Jednym z takich czynników jest szybkość bitowa przy różnych technikach kodowania sygnału mowy. W pracy zbadano wpływ szybkości bitowej na jej jakość sygnału mowy kodowanego w standardzie MP3. Ocenę jakości mowy można wykonać subiektywnymi i obiektywnymi metodami [1], [2], [4], [5], [7], [11], [12], [15], przy czym najbardziej wiarygodne są metody subiektywne. Zaletą ich jest fakt, że oceny dokonuje człowiek, natomiast wadą ich duża czasochłonność, a co za tym idzie duża kosztowność. Subiektywna ocena jakości kodowania mowy może być wykonana według kryterium wskaźnika ocen (MOS) [11] bądź według kryterium zrozumiałości (wyrazistość logatomowa) [17], [18]. W literaturze wyniki oceny jakości sygnału mowy poddanego różnym technikom kodowania, prezentowane są jako wskaźniki MOS otrzymane na p... więcej»

BEZPIECZEŃSTWO W SFEDERALIZOWANYCH SIECIACH INTERNETU RZECZY NA PRZYKŁADZIE PROJEKTU H2020 symbIoTe DOI:10.15199/59.2017.6.102
(Michał Pilc, Gerard Frankowski, Mikołaj Dobski, Norbert Meyer)

Bezpieczeństwo danych i sieci stanowiło wyzwanie od samego początku powstania sieci sensorowych i wywodzących się z nich sieci Internetu Rzeczy (ang. Internet of Things, IoT). Duża liczba urządzeń o małej mocy, zróżnicowanie protokołów komunikacyjnych i technologii, a także brak dbałości o łatanie luk na poziomie sprzętu i systemu operacyjnego powodują, że Internet Rzeczy jest dziś jednym z najczęstszych źródeł włamań do sieci. Sensory i urządzenia sterujące (np. ilością ciepła, napięciem elektrycznym) przejmowane są przez intruzów, którzy wykorzystują je do przeprowadzania ataków typu DDoS (ang. Distributed Denial-of-Service), polegających na wysyłaniu przez intruzów tak dużej liczby pakietów do sieci teleinformatycznej, że sieć nie nadąża z obsługą żądań. Uniemożliwia to jej użytkownikom korzystanie z zasobów i usług tej sieci. W ostatnich latach powstaje potrzeba zacieśnienia współpracy między platformami Internetu Rzeczy mającymi różne pochodzenie i zastosowania, a tym samym - opartymi na innych technologiach. Dla przykładu, sieci telemetryczne służące do zdalnego przesyłania danych pomiarowych (np. temperatura, ciśnienie atmosferyczne) oparte są przeważnie na protokole MQTT (ang. Message Queuing Telemetry Transport), jednakże sieci zdalnego sterowania oświetleniem i przesyłem prądu (ang. smart grid) wykorzystują często dedykowane protokoły z rodziny OSGP (ang. Open Smart Grid Protocols) [1], [2]. Jednocześnie cała gama niewspółpracujących ze sobą protokołów komunikacyjnych jak CoAP (ang. Constrained Application Protocol), XMPP (ang. Extensible Messaging and Presence Protocol), LWM2M (ang. Lightweight Machine-to-Machine) używana jest do zdalnego przesyłania komunikatów w sieciach IoT takich jak Inteligentny Dom, Inteligentny Szpital itp. do zdalnego sterowania urządzeniami i odczytywania danych. Wyzwania cywilizacyjne XXI wieku w obszarze ochrony zdrowia i zapewnienia bezpieczeństwa publicznego, oszczędności czasu i... więcej»

2017-5

zeszyt-5071-przeglad-telekomunikacyjny-2017-5.html

 
W numerze m.in.:
Aktualne kierunki rozwoju rynku usług telewizyjnych w Polsce DOI:10.15199/59.2017.5.3
(Andrzej ZIELIŃSKI)

Przedstawiono aktualny stan rynku telekomunikacyjnego i telewizyjnego w Polsce, jako podstawy dalszego rozwoju sektora komunikacji elektronicznej (telekomunikacji i mediów). Przedstawiono ocenę wzrostu telewizji sieciowej w świetle postępującego rozwoju infrastruktury szybkiego mobilnego Internetu (LTE) oraz przyspieszenia budowy światłowodowych sieci dostępowych, z uwzględnieniem wyników WRC-15. W konkluzji stwierdzono, że osiągnięcie celów EAC w Polsce w terminie do 2020 roku w dużym stopniu jest możliwe. Słowa kluczowe: telewizja sieciowa (internetowa, IPTV), telewizja naziemna, telewizja satelitarna, telewizja kablowa, telekomunikacja stacjonarna, telekomunikacja mobilna, telefonia komórkowa, Internet stacjonarny, Internet mobilny, infrastruktura telekomunikacyjna, sieć internetowa, telewizja HD, telewizja UHD- 4K , telewizja SHD-8K, Europejska Agenda Cyfrowa (EAC), Światowa Konferencja Radiokomunikacyjna WRC-15.We współczesnej dobie dominacji systemów cyfrowych w komunikacji elektronicznej i szybkiego rozwoju mobilnej (komórkowej) radiokomunikacji coraz większego znaczenia nabiera proces przenikania się tradycyjnej telewizji (dziś dominującej w świecie) i Internetu, nazywany konwergencją mediów elektronicznych i telekomunikacji [1]. Proces konwergencji, który wyraża się przyspieszonym rozwojem telewizji internetowej (IPTV), zwanej też sieciową, jest głównie uwarunkowany stanem i rozwojem infrastruktury telekomunikacji stacjonarnej i mobilnej. Umożliwia ona osiąganie coraz większych szybkości transmisji potoków cyfrowych, co oznacza zdolność przekazu obrazów nie tylko HD, ale również Ultra HD (UHD - 4K) TV i w przyszłości Super HD (SHD - 8K) TV. W Japonii, gdzie rozwój badań nad standardem 8K prawdopodobnie osiągnął stopień nawyższego zaawansowania, jest on znany pod nazwą Super Hi-Vision TV. Rozwój coraz doskonalszej technicznie infrastruktury mobilnej i stacjonarnej telekomunikacji jest natomiast uwarunkowany osiągnięci... więcej»

Słowo prezesa SEP dr. inż. Piotra Szymczaka na XVIII kos 2017
W dniu 17 maja obchodzony jest od lat Światowy Dzień Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego (ŚDTiSI). Termin ten nawiązuje do kolejnej rocznicy powstania w Paryżu w 1865 r. niezwykłej międzynarodowej organizacji technicznej, znanej dziś pod nazwą International Telecommunication Union (ITU). ITU stanowi od lat agendę ONZ, specjalizującą się w zagadnieniach szeroko rozumianej telekomunikacji i jej rozlicznych aplikacji w obszarze ICT oraz w problematyce powstawania za ich sprawą nowej formacji społecznej zwanej społeczeństwem informacyjnym. W Polsce ITU znana jest od lat jako Międzynarodowy Związek Telekomunikacyjny, a resortem reprezentującym Polskę ze strony Rządu RP jest resort właściwy dla działu telekomunikacja - obecnie Ministerstwo Cyfryzacji. Niezwykłość ITU wynika zarówno z jej powszechnego, globalnego charakteru, jak i z tego, że reprezentowana przez tę organizację dziedzina techniki i technologii nie tylko stale się rozwija, ale jest głównym czynnikiem oddziałującym na kształt współczesnej cywilizacji. ICT jest bowiem tą dziedziną techniki i technologii, która tworzy niezbędną cyfrową... więcej»

Big Data for Big Impact - aktualnym wyzwaniem stojącym przed Polską DOI:10.15199/59.2017.5.1
(Andrzej M. Wilk)

Big Data for Big Impact to główne hasło Światowego Dnia Telekomunikacji i Społeczeństwa Informacyjnego, a jednocześnie szczegółowe hasło tegorocznej Konferencji Okrągłego Stołu Polska w drodze do Społeczeństwa Informacyjnego. Hasło bardzo syntetyczne, trudne do skrótowego przetłumaczenia, a jednocześnie niezwykle bogate w różnorodne treści i zmuszające do przyjrzenia się na nowo kierunkom rozwoju cywilizacji cyfrowej i powstającym formom społeczeństwa informacyjnego. Na potrzeby KOS chciałbym podjąć próbę wstępnego zdefiniowania zakresu tematycznego, który wynika z tego hasła. Big Data to w istocie rozproszone masywy różnorodnych, cyfrowych informacji dziedzinowych, w tym również osobowych, obejmujące coraz szersze obszary naszego życia i pracy. Krok za krokiem, w miarę rozwoju - na podstawie aplikacji cyfrowych - społeczeństwa informacyjnego, poszczególne wyspowe lub specjalistyczne aplikacje zaczynają przenikać się wzajemnie. W rezultacie życie i praca, niezależnie od naszej woli, stają się coraz bardziej zanurzone w cyfrowej rzeczywistości. Wraz z rozwojem nowych narzędzi i aplikacji, takich jak przetwarzanie w chmurze czy Internet rzeczy, oraz w miarę doskonalenia metod i narzędzi analizy zbiorów rozmytych i sztucznej inteligencji, system powiązań i wzajemnych uzależnień między przestrzenią fizyczną i jej elementami a przestrzenią cyfrową (wirtualną) staje się coraz bardziej złożony i wielowymiarowy. Stąd Big Impact, czyli wielki wpływ albo silne oddziaływanie pokazuje, jak synergia różnorodnych informacji i umiejętność ich ekstrakcji oraz syntezy, w celu uzyskania wartościowej informacji, a nawet użytecznych do różnych celów danych, staje się stopniowo narzędziem do kontroli i sterowania nie tylko systemów produkcyjnych czy systemów masowej obsługi, ale również całych społeczeństw. Może stanowić poważne wyzwanie dla szeroko pojętej wolności człowieka jako osoby i ujawniać iluzoryczność, w dzisiejszym świecie, prawa do i... więcej»

Postępy w rozwoju standardu IEEE 802.11 i jego zastosowań Część II: Nowe obszary zastosowań i nowe koncepcje pracy sieci WiFi DOI:10.15199/59.2017.5.2
(Michał HOEFT, Krzysztof GIERŁOWSKI, Józef WOŹNIAK)

Artykuł stanowi kontynuację rozważań, podjętych w zeszycie nr 11 z 2016 r. PTiWT [1], na temat rozwoju standardu IEEE 802.11, ukierunkowanego na zwiększanie szybkości przekazu i przekraczanie gigabitowej granicy przepływności łącza. Wskazano tam na modyfikacje i nowe mechanizmy implementowane w warstwie fizycznej i podwarstwie MAC standardów IEEE 802.11n, IEEE 802.11ac oraz IEEE 802.11ad, mające istotny wpływ zarówno na wzrost szybkości transmisji, jak i na poprawę efektywności pracy sieci WLAN. W niniejszym artykule skoncentrowano się na prezentacji najnowszych rozszerzeń standardu IEEE 802.11, podstawy bardzo popularnej techniki WiFi, zorientowanych na nowe obszary zastosowań. Przedmiotem zainteresowania są tym razem rozwiązania IEEE 802.11af (transmisja z użyciem niewykorzystywanych przedziałów licencjonowanych pasm częstotliwości), IEEE 802.11ah (systemy automatyki oraz komunikacja M2M) oraz IEEE 802.11p (komunikacja międzypojazdowa). Słowa kluczowe: WiFi, radio kognitywne, M2M, sieci samochodowe, IEEE 802.11ah, IEEE 802.11af, IEEE 802.11p Przed komunikacją bezprzewodową otwierają się nowe obszary zastosowań. Uniwersalność rozwiązań standardowych i ich atrakcyjne cechy, związane z elastycznością pracy, łatwością instalacji, wsparciem dla urządzeń mobilnych, rekompensują w znacznym stopniu kilka istotnych mankamentów, takich jak wyższy poziom zakłóceń czy ograniczona szybkość transmisji. W ostatnim dziesięcioleciu zainicjowano prace nad dalszym uatrakcyjnieniem standardu IEEE 802.11, ukierunkowane na specyficzne obszary zastosowań (w tym sieci sensorowe, komunikację M2M czy też sieci do komunikacji pojazdów) z jednoczesną poprawą wybranych parametrów rozwiązań klasycznych. Dotyczy to między innymi wzrostu zasięgu sieci 802.11, a także wzrostu liczby obsługiwanych urządzeń czy też elastycznego wykorzystania pasm udostępnianych do transmisji. Jeden z najbardziej interesujących obszarów wykorzystania sieci bezprzewodowych wiąż... więcej»

2017-4

zeszyt-5041-przeglad-telekomunikacyjny-2017-4.html

 
W numerze m.in.:
Patriotyzm gospodarczy w społeczeństwie informacyjnym DOI:10.15199/59.2017.4.5
(Piotr GRAJKOWSKI)

Zwrócono uwagę na konwergencję procesów kreowania patriotyzmu ekonomicznego oraz budowy społeczeństwa informacyjnego (SI) oraz rolę, jaką powinny w nich odegrać instytucje państwa, zwłaszcza w dziedzinie finansów publicznych. Jako przykład wdrażania usług SI w administracji centralnej, sprzyjających tworzeniu państwa przyjaznego i zorientowanego na patriotyzm gospodarczy, autor przedstawia koncepcję fiskalnej chmury obliczeniowej wraz z systemem e-VAT. To rozwiązanie z jednej strony radykalnie uprości rozliczanie przedsiębiorców z fiskusem, a z drugiej uszczelni system podatkowy. Ideę usług księgowo-podatkowych w chmurze państwowej zaprezentowano w kontekście Programu Zintegrowanej Informatyzacji Państwa (PZIP), który - zdaniem autora - można zrealizować drogą wytypowania i wdrożenia autorskiego projektu pilotażowego, wokół którego powinny być integrowane poszczególne systemy teleinformatyczne administracji centralnej. Słowa kluczowe: społeczeństwo informacyjne, patriotyzm gospodarczy, e-państwo, fiskalna chmura obliczeniowa, e-VAT ROZWÓJ E-USŁUG PAŃSTWA w ŚWIETLE STRATEGII "EUROPA 2020" Rozwój SI jest jednym z pięciu celów "Europy 2020", unijnej strategii wzrostu na bieżące dziesięciolecie. Sukces tego wizjonerskiego projektu w odniesieniu do poszczególnych państw członkowskich, w tym Polski, zależy nie tylko od regulacji branżowych czy stanu rozwoju szeroko rozumianej infrastruktury - lecz także od zaangażowania państwa we wdrażanie nowoczesnych technologii w swoich instytucjach. O ile wąskim gardłem rozwoju społeczeństwa była jeszcze do końca 2015 roku infrastruktura - która w ramach unijnych projektów szerokopasmowych została rozbudowana o niemal 10 tys. km sieci światłowodowej - o tyle obecnie najistotniejszym czynnikiem ograniczającym dostęp do e-usług jest zacofanie technologiczne instytucji państwowych, które w niedostatecznym stopniu świadczą usługi SI. SPOŁECZEŃSTWO INFORMACYJNE Społeczeństwo Informacyjne (SI) to ... więcej»

Podstawy ekonomiczne rosyjsko-prusko-austriackiej konwencji telekomunikacyjnej z roku 1860 DOI:10.15199/59.2017.4.6
(Marek Rutkowski )

Trójstronna rosyjsko-prusko-austriacka umowa dotycząca telegrafu elektromagnetycznego z roku 1860 ujawnia ogromną troskę prawodawców o przerzucenie na barki społeczeństwa możliwej do akceptacji części kosztów funkcjonowania całego systemu nadawczego. Temu celowi służyć miało nie tylko wprowadzenie wysokich stawek taryfowych, ale przede wszystkim szczegółowe rozpisanie możliwości pobierania dodatkowych funduszy od osób nadająch depesze. Słowa kluczowe: konwencja telegraficzna, XIX wiek, opłaty przesyłowe Podpisana 23 i 30 stycznia oraz 9 lutego 1860 roku, a wchodząca w życie dnia 1 kwietnia tegoż roku, trójstronna rosyjsko- -prusko-austriacka konwencja telegraficzna w przeważającej części swoich zapisów była poświęcona kwestiom związanym ze sprawami finansowymi [7]. Jak wynikało z art. 32 ustawy, zasadniczych rozliczeń kosztów korespondencji telegraficznej pomiędzy Austrią i Rosją oraz Prusami dokonywano do końca każdego miesiąca; rozliczanie bilansu następowało natomiast co trzy miesiące. Bilanse z takiego trzymiesięcznego rozliczenia wyrównywano w walucie tego państwa zaborczego, które otrzymywało dłużne kwoty (art. 33). Rozliczenia rosyjsko-pruskich władz telekomunikacyjnych odbywały się w talarach i srebrnych groszach, co preferowało oczywiście Prusy. Bilans rosyjsko- austriacki natomiast wyrównywano w guldenach i nowych krajcarach, co z kolei preferowało Austrię. Kurs wymiany monet został w konwencji z roku 1860 opisany następująco: 93 kopiejki srebrem równały się jednemu talarowi oraz jednemu guldenowi 50 nowym krajcarom. Co do mniej znaczących monet ustalono następujące przeliczenie: jeden srebrny grosz był wart pięć nowych krajcarów oraz trzy i 1/10 kopiejki srebrem. Naliczenia ułamków zastosowano pierwotnie w omawianej konwencji telegraficznej w odniesieniu do pruskiego systemu monetarnego. I tak kwoty mniejsze niż 1/2 grosza srebrem uznano za niezaliczane do rachunków, a sumy większe niż 1/2 pruskiego grosza srebrn... więcej»

Metoda klasyfikacji danych na podstawie modelu sekwencyjnej dyskretyzacji DOI:10.15199/59.2017.4.2
(Cezary Jankowski)

Klasyczny schemat eksploracji danych z nadzorem zawiera etap klasyfikacji, poprzedzony wstępnym przetwarzaniem danych. Dyskretyzacja danych numerycznych stanowi ważny element przetwarzania wstępnego. Klasyczne podejście nie zapewnia wykorzystania wiedzy zdobytej podczas dyskretyzacji danych w etapie klasyfikacji. Prowadzi to do zwiększenia zasobów potrzebnych do obliczeń. W artykule przedstawiono nowatorską metodę klasyfikacji danych na podstawie modelu sekwencyjnej dyskretyzacji. Opisano założenia i kroki algorytmu, przedstawiono przykłady, ilustrujące działanie metody w zależności od wybranych parametrów, a także wyniki przeprowadzonych eksperymentów. Słowa kluczowe: klasyfikacja, dyskretyzacja, eksploracja danych, odkrywanie wiedzy z baz danych.Odkrywanie wiedzy z danych (Knowledge Discovery in Databases - KDD [7]) stanowi obecnie niezwykle istotną gałąź nauki i techniki. Jej rozwój jest związany z szybkim rozwojem sieci komputerowych, a zatem znacznie zwiększa się ilość zbieranych danych. Wydobywanie z nich tego, co najistotniejsze - informacji - wymaga coraz bardziej wyrafinowanych technik. Podstawowym problemem jest fakt, iż zdecydowana większość algorytmów, stosowanych w analizie danych, jest kosztowna pod względem obliczeniowym. Co więcej, odkrywanie wiedzy składa się z wielu kroków. Należy wspomnieć między innymi o selekcji, przetwarzaniu wstępnym [6, 14, 19] oraz o eksploracji danych (data mining). Każdy z tych kroków stanowi zbiór mniejszych czynności. Dla przykładu - przetwarzanie wstępne zapewnia między innymi kompletność danych (przez uzupełnianie braków - missing data imputation) lub to, że wartości atrybutów pochodzą ze skończonych zbiorów (jest to uzyskiwane przez dyskretyzację). Interesującą obserwacją jest to, iż poszczególne kroki są dla siebie nawzajem traktowane jako "czarne skrzynki". Oznacza to, że żaden z nich nie ma wglądu w szczegóły implementacyjne innego oraz w żaden sposób nie korzysta z pośredn... więcej»

Modele chmury obliczeniowej DOI:10.15199/59.2017.4.4
(Wojciech MICHALSKI)

Zdefiniowano pojęcie chmury obliczeniowej, przedstawiono cechy i właściwości chmury oraz omówiono różne jej modele, w tym model wdrożeniowy (chmura publiczna, prywatna, hybrydowa), modele usługowe (IaaS, PaaS, SaaS itp.) i modele płatności za korzystanie z usług chmurowych. Scharakteryzowano też narzędzia wykorzystywane na rzecz chmury obliczeniowej. Zwrócono uwagę na aspekty związane z bezpieczeństwem w chmurze oraz na problemy regulacyjne świadczenia usług w chmurze obliczeniowej. Słowa kluczowe: chmura obliczeniowa publiczna/prywatna/hybrydowa, infrastruktura jako usługa (IaaS), platforma jako usługa (PaaS), oprogramowanie jako usługa ( SaaS) Definicjachmuryoblic zeniowej Mianem chmury obliczeniowej CC (Cloud Computing) określa się wirtualne zasoby infrastruktury i usług dostępnych dla klienta przez Internet, które cechuje współdzielenie zasobów, elastyczne alokowanie i zwalnianie zasobów itp. Pojęcie chmury obliczeniowej może być interpretowane bardzo szeroko. W praktyce przez chmurę obliczeniową rozumie się wszystko to, co się znajduje i co jest realizowane na zewnątrz zapory sieciowej, włączając w to konwencjonalny outsourcing. Można zatem powiedzieć, że chmura obliczeniowa to całość infrastruktury informatycznej, do której użytkownik uzyskuje od usługodawcy dostęp za pośrednictwem łączy internetowych. Na architekturę chmury składa się sieć powiązanych ze sobą zasobów IT, w tym serwery, pamięci masowe, systemy operacyjne oraz oprogramowanie użytkowe i ochronne. Na bazie tej architektury dane są przetwarzane i przechowywane w postaci plików tekstowych, plików wideo, zdjęć oraz programów komputerowych (aplikacji, programów testowych). Przetwarzanie w chmur ze Przetwarzanie w chmurze to taki rodzaj przetwarzania danych, który przez dogodny dostęp sieciowy dostarcza na żądanie współdzielony zestaw konfigurowalnych zasobów centrum przetwarzania (np. sieci, serwery, przestrzeń do składowania danych, oprogramowanie i usługi... więcej»

Zastosowanie szerokopasmowego internetu dla potrzeb e-nawigacji na przykładzie usługi pogodowego planowania trasy statku DOI:10.15199/59.2017.4.3
(Joanna SZŁAPCZYŃSKA, Jacek PIETRASZKIEWICZ)

E-nawigacja oznacza integrację istniejących oraz stworzenie nowych rozwiązań elektronicznych, informatycznych, teleinformatycznych oraz usług cyfrowych mających na celu wsparcie szeroko rozumianego procesu nawigacji morskiej. Proces ten wymaga m.in. stworzenia nowych sposobów transmisji danych na morzu. Projekt Internet na Bałtyku (NetBaltic) ma na celu opracowanie koncepcji stworzenia bezprzewodowej, szerokopasmowej sieci teleinformatycznej dla akwenu Morza Bałtyckiego. W artykule przedstawiono możliwe praktyczne wykorzystanie tego typu transmisji danych na przykładzie jednej z usług e-nawigacji, tj. usługi pogodowego planowania trasy statku. Słowa kluczowe: e-nawigacja, Internet na Bałtyku, NetBaltic, pogodowe planowanie trasy statku Pojęcie e-nawigacji zostało zdefiniowane przez Międzynarodową Organizację Morską (International Maritime Organization - IMO) w 2005 r. [1] jako zharmonizowany proces zbierania, integracji, wymiany, prezentacji i analizy informacji morskich za pomocą urządzeń elektronicznych na statku i/lub lądzie w celu wsparcia procesu nawigacji oraz związanych z nim usług w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa na morzu oraz ochrony środowiska morskiego. W praktyce oznacza to integrację istniejących oraz stworzenie nowych rozwiązań elektronicznych, informatycznych, teleinformatycznych oraz usług cyfrowych, mających na celu wsparcie szeroko rozumianego procesu nawigacji morskiej. Głównym celem wdrożenia rozwiązań e-nawigacji jest zwiększenie bezpieczeństwa oraz efektywności transportu morskiego [2]. [4] Borowik G.: “Data mining approach for decision and classification systems using logicsythesis algorithm", w: Klempous R., Nikodem J., Jacak W., Chaczko Z. (eds.) Advanced Methods and Applications in Computational Intelligence, Topics in Intelligent Engineering and Informatics, vol. 6, Springer International Publishing, 2014, pp. 3-23. [5] Bouckaert R. R, E. Frank, M. Hall, R. Kirkby, P. Reutemann, A. Seewald... więcej»

2017-2-3

zeszyt-4988-przeglad-telekomunikacyjny-2017-2-3.html

 
W numerze m.in.:
Rozwój sieci wban w świetle ewolucji systemów radiokomunikacyjnych w kierunku 5g DOI:10.15199/59.2017.2-3.3

Scharakteryzowano podstawowe założenia i architekturę sieci radiokomunikacyjnych 5G. Wyjaśniono, jakie miejsce mogą zajmować sieci WBAN w sieciach komórkowych 5G. Opisano także przykłady zastosowań oraz rozwiązania architektoniczne dla sieci WBAN funkcjonujących w sieciach 5G. Słowa kluczowe: WBAN, M2M, 5G, komórki fantomowe, HetNet Jednym z głównych aspektów związanych z ewolucją systemów radiokomunikacyjnych w kierunku sieci 5G jest konwersja topologiczno-systemowa sieci komórkowych, prowadząca do powszechnej budowy tzw. sieci heterogenicznych. Podstawowe założenie dotyczące sieci heterogenicznych dotyczy wykorzystania rozbudowanej struktury komórkowej o właściwościach hierarchicznych. Taka sieć będzie zawierała komórki o różnych rozmiarach, począwszy od mikrokomórek, obejmujących swoim zasięgiem znaczne obszary, poprzez mikrokomórki, pikokomórki oraz femtokomórki. Podstawową różnicę pomiędzy sieciami homogenicznymi a heterogenicznymi stanowi postępujące zróżnicowanie funkcjonalne poszczególnych typów komórek, polegające np. na rozdzieleniu płaszczyzny sterowania od płaszczyzny transmisji danych użytkowych, oraz wprowadzanie aspektów transmisji o charakterze rozproszonym, w odróżnieniu od modeli scentralizowanych. Pierwszy krok stanowi tu zmiana architektoniczna sieci 4G w stosunku do 3G, w których zrezygnowano ze stosowania sterowników stacji bazowych na rzecz bezpośredniej komunikacji stacji bazowych eNodeB z urządzeniami sieci szkieletowej. Drugi krok to wprowadzanie w standardzie systemów 4G (LTE-Advanced) tzw. komórek fantomowych (phantom- -cells), w których transmisja danych użytkowych dotyczy w ogólności tylko obszarów małych komórek (np. pikokomórek albo femtokomórek). Przesyłanie danych sterujących oraz w ogólności również zarządzanie zasobami fizycznymi (a także ewentualna dodatkowa transmisja danych użytkowych) są natomiast realizowane przez stacje bazowe makrokomórek (albo mikrokomórek),które swoim zasięgiem o... więcej»

5G/BAN w Politechnice Gdańskiej (Ryszard J. Katulski)
Szanowni Czytelnicy To kolejne wydanie Przeglądu Telekomunikacyjnego i Wiadomości Telekomunikacyjnych poświęcone działalności naukowo-badawczej Katedry Systemów i Sieci Radiokomunikacyjnych Politechniki Gdańskiej. W zeszycie nr 2-3/2010 przedstawiono w sposób chronologiczny kilkudziesięcioletni rozwój Katedry od początku jej powstania w 1952 r., zaś w zeszycie nr 12/2014 opisano nasze osiągnięcia w dziedzinie współczesnej radiolokalizacji. Obecnie pragniemy przybliżyć Czytelnikom wyniki badań w stosunkowo nowej dziedzinie wiedzy osadzonej w sieciach 5G, tj. w sieciach BAN (Body Area Networks). Od kilku lat badania w tej dziedzinie prowadzimy we współpracy z zespołem prof. L. M. Correia z Instytuto Superior Tecnico - University of Lisbon w Portugalii. W związku z tą współpracą na szczególne podkreślenie zasługuje działalność naszego kolegi d... więcej»

Badanie i analiza kanału radiowego 868 MHz do komunikacji typu off-body w środowisku promu pasażerskiego DOI:10.15199/59.2017.2-3.6
(Krzysztof Cwalina, Sławomir J. Ambroziak, Piotr Rajchowski, Luis M. Correia)

Przedstawiono badania i analizę kanału radiowego 868 MHz do komunikacji typu off-body w sieciach BAN. Pomiary przeprowadzono w środowisku promu pasażerskiego z wykorzystaniem mobilnego stanowiska pomiarowego. Opracowano metodę pomiaru tłumienia propagacyjnego z wykorzystaniem radiowych pomiarów odległości, które umożliwiają zautomatyzowanie procesu pomiarowego i uniezależnienie go od zmiennej prędkości poruszającej się osoby. Słowa kluczowe: body area network, tłumienie propagacyjne, ISM, radiowe pomiary odległości, prom pasażerski Rosnąca liczba urządzeń nasobnych monitorujących parametry zdrowotne lub rejestrujących parametry ruchu przyczynia się do dynamicznego rozwoju radiowych sieci WBAN (Wireless Body Area Network) działających w obrębie ciała człowieka. Węzły takiej sieci są umieszczone bezpośrednio na ciele, sprawiając tym samym, iż jego wpływ na łącze radiowe nie może zostać pominięty. Zmienne ułożenie ciała znacznie wpływa na parametry kanału radiowego, w tym m.in. na tłumienie propagacyjne, zaniki mocy sygnału odbieranego czy odpowiedź impulsową kanału radiowego [1]. Organizacja IEEE (Institute of Electrical and Electronics Engineers) w ramach standardu 802.15.6 wskazała zakresy częstotliwości dla sieci WBAN w różnych regionach świata [2]. Wybrane europejskie nielicencjonowane pasmo częstotliwości 868 MHz jest przeznaczone w ogólności do zastosowania w systemach telemetrycznych. W bieżącej literaturze badania pomiarowe oraz symulacyjne są skoncentrowane m.in. na analizie kanału radiowego w sieciach WBAN, w szczególności na modelowaniu tłumienia propagacyjnego, dla różnych środowisk, wliczając w to środowiska trudne pod względem rozchodzenia się fal radiowych. Przykładem może być analizowane w artykule środowisko promu pasażerskiego, które z racji swojej metalowej konstrukcji, nie powinno być traktowane jako typowe środowisko wewnątrzbudynkowe [3, 4, 5, 6, 7, 8, 9]. Nieliczne dotychczas badania propagacyjne w tym... więcej»

Komunikacja M2M w sieciach BAN DOI:10.15199/59.2017.2-3.4
(Małgorzata Gajewska)

Scharakteryzowano komunikację M2M w sieciach BAN oraz przedstawiono wiele przykładów rozwiązań. Opisano strukturę sieci z komunikacją typu M2M do zastosowania w sieciach BAN, a następnie przeanalizowano wieloaspektowo możliwości praktycznego zastosowania tego rodzaju sieci w systemach medycznych w celu ochrony życia i zdrowia. Słowa kluczowe: BAN, M2M, systemy medyczne Obecnie bardzo duży nacisk kładzie się na poszukiwanie różnorodnych rozwiązań technologicznych umożliwiających zwiększanie bezpieczeństwa i komfortu życia osób zmagających się z różnymi chorobami oraz niepełnosprawnych, a także pracowników służb bezpieczeństwa publicznego (np. ratowników medycznych, strażaków, policjantów, ratowników górskich) oraz wykonujących pracę w trudnych warunkach, np. górników, marynarzy czy żołnierzy. Wydaje się, że kamieniem milowym na tej drodze będzie globalne wdrożenie, obecnie intensywnie badanych, sieci BAN (Body Area Network) Są one przeznaczone do realizacji bezprzewodowej transmisji sygnałów z wyspecjalizowanych sensorów umieszczonych na ciele człowieka lub wszczepionych podskórnie. Sensory te umożliwiają monitorowanie różnego rodzaju parametrów życiowych człowieka [1]. Do wdrożenia tej koncepcji jest konieczne zastosowanie tzw. komunikacji M2M (Machine to Machine), dzięki której będzie możliwa realizacja automatycznej wymiany informacji pomiędzy różnymi jednostkami [2]. Będzie więc na przykład realizowana transmisja danych pomiarowych, pozyskiwanych z urządzenia zamontowanego na ciele lub w ciele człowieka, do urządzenia (wyposażonego w dedykowane oprogramowanie) znajdującego się na biurku lekarza. Zanalizuje ono na bieżąco przekazywane dane, czyli oceni aktualny stan monitorowanego i w razie potrzeby zaalarmuje lekarza o konieczności podjęcia działań w celu ochrony zdrowia i życia pacjenta. Według światowych źródeł naukowych, M2M to komunikacja przyszłości. Firma Ericsson szacuje, że w 2020 roku, na całym świecie, 50 mld ... więcej»

Modelowanie kanału radiowego w sieciach WBAN DOI:10.15199/59.2017.2-3.2
(Sławomir J. Ambroziak)

Scharakteryzowano parametry służące do opisu kanału radiowego. Zaprezentowano rodzinę modeli dla standardu IEEE 802.15.6, które można stosować dla różnego typu sieci WBAN i dla różnych pasm częstotliwości przewidzianych do wykorzystania przez te sieci. Ponadto opisano wąskopasmowy model GUT-IST, powstały w wyniku współpracy Politechniki Gdańskiej z University of Lisbon i przeznaczony dla sieci typu off-body. Słowa kluczowe: radiowe sieci BAN, kanał radiowy, model kanału radiowego, model propagacyjny.Radiowe sieci pracujące w obrębie oraz w bezpośrednim otoczeniu ciała ludzkiego (WBAN - Wireless Body Area Networks), ze względu na możliwość integrowania różnorodnych przenośnych lub nasobnych urządzeń ze stałą infrastrukturą telekomunikacyjną, będą odgrywać ważną rolę w systemach radiokomunikacyjnych nowej generacji, w tym 5G [1]. Kanał radiowy w sieciach WBAN istotnie różni się od kanału radiowego w tradycyjnych sieciach radiokomunikacyjnych ze względu na bezpośrednią bliskość ludzkiego ciała. Tkanki ludzkie tworzą bardzo złożony materiał dielektryczny o względnie dużej przenikalności elektrycznej, a właściwości tego materiału silnie zależą od częstotliwości sygnału radiowego [2]. W takim stanie rzeczy parametry sygnałów radiowych rozchodzących się w obrębie ciała ludzkiego są uzależnione od właściwości elektrycznych tego ciała, a także od dominujących mechanizmów propagacyjnych. Moc sygnału odbieranego w sieciach WBAN zależy m.in. od odległości pomiędzy nadajnikiem a odbiornikiem, umiejscowienia anten łącza radiowego na ciele, właściwości tkanek biologicznych znajdujących się na drodze propagacji sygnału radiowego, pozycji (np. stojącej, siedzącej) i kształtu ciała (np. wagi, wzrostu), charakteru jego ruchu (np. marszu, biegu, braku ruchu), a także charakteru środowiska propagacyjnego, w którym pracuje sieć WBAN (np. zamknięte, otwarte). Ponieważ węzły sieci WBAN mogą znajdować się w różnych odległościach względem ciała ludzk... więcej»

2017-1

zeszyt-4957-przeglad-telekomunikacyjny-2017-1.html

 
W numerze m.in.:
StegIbiza: metoda ukrywania informacji w muzyce klubowej1) DOI:10.15199/59.2017.1.2
(Krzysztof Szczypiorski)

Przedstawiono metodę ukrywania informacji w muzyce klubowej o nazwie StegIbiza. Polega ona na wykorzystaniu tempa muzycznego w charakterze nośnika. Tempo to jest modulowane przez umieszczanie ukrytych wiadomości za pomocą systemu kodowania, który jest adaptacją trójwartościowego kodu Morse'a dla potrzeb algorytmu StegIbiza. Ocena systemu została przeprowadzona z wykorzystaniem kilku fragmentów utworów muzycznych (z uruchomionym i wyłączonym algorytmem StegIbiza) na wybranej grupie słuchaczy, także z wykształceniem muzycznym. W najgorszym przypadku żaden ze słuchaczy nie potrafił wychwycić żadnych różnic w nagraniu z modulacją tempa w granicach 1%. Słowa kluczowe: ukrywanie informacji, steganografia audio, steganografia muzyczna, muzyka klubowa, StegIbiza.Be free with your tempo, be free, be free. Surrender your ego be free, be free to yourself. Queen - Innuendo (Żyj swoim tempem, bądź wolny, bądź wolny. Wyzbądź się ego, bądź wolny, bądź wolny dla siebie.) Steganografia wydaje się bardzo atrakcyjnym obszarem wymiany informacji za pośrednictwem Internetu, bez pozostawiania (jeśli to możliwe) jakichkolwiek śladów. Ostatnio w wielu pracach naukowych zwracano szczególną uwagę na opracowanie metod steganografii w obrazach [1] i steganografii sieciowej [3]. Mniejszą wagę przywiązywano natomiast do steganografii audio [4], zatem w niniejszym artykule podjęto badania nad tym interesującym obszarem. Głównym przedmiotem zainteresowania jest tu steganografia muzyczna, będąca częścią steganografii audio. Naturalnie dotyczy ona samego utworu muzycznego, jak i instrumentów muzycznych, przy czym głos traktowany jest jak instrument. Jednocześnie bardzo obiecujące wydaje się ukrywanie informacji w transmisji strumieniowej muzyki, gdyż źródło ruchu, w którym można ukryć dane, jest niemal niewyczerpane. W niniejszym artykule przedstawiono metodę ukrywania informacji w muzyce klubowej, o nazwie StegIbiza (Steganographic Ibiza). Ibiza jest... więcej»

PRZEGLĄD TELEKOMUNIKACYJNY (LXXXIX) WIADOMOŚCI TELEKOMUNIKACYJNE (LXXXV) MIESIĘCZNIK STOWARZYSZENIA ELEKTRYKÓW POLSKICH TREŚĆ ROCZNIKA 2016
Zestawienie alfabetyczne według nazwisk autorów Bęben Andrzej - Metody adaptacyjnego strumieniowania wideo oparte na standardzie MPEG DASH ......................... 8-9 719 Białoń Andrzej - Metoda określenia optymalnej odległości rozmieszczania warystorowych ograniczników przepięć wzdłuż sieci trakcyjnej ...................................................... 2-3 49 Bieniasz Jędrzej - Sprzętowa realizacja protokołu IPSec w strukturach programowalnych dla sieci multigigabitowych 8-9 724 Bieńkowski Paweł - Rozszerzone charakterystyki metrologiczne mierników pola elektromagnetycznego ................ 2-3 58 Blok Marek - Cache service for maps presentation in distributed information data exchange system ...................... 7 657 Blok Marek - Zmiana szybkości próbkowania z użyciem filtru ułamkowoopóźniającego o zmiennej szerokości pasma 7 662 Bogucka Hanna - Efektywność energetyczna w przyszłych sieciach radiowych 5G ..................................................... 6 190 Boryło Piotr - Optymalizacja użycia energii elektrycznej w sieciach chmury obliczeniowej. Agregacja ruchu w sieciach wielowarstwowych ................................................. 1 3 Bronk Krzysztof - Badania przydatności i zakresu stosowalności wybranych technik łączności bezprzewodowej w środowisku morskim .................................................... 12 1303 Buła Tomasz - Ocena czasu reakcji na awarie w sieci z protokołem rodziny Spanning-Tree. Część I: Protokoły STP i RSTP oraz ich warianty .................................................. 5 140 Buła Tomasz - Ocena czasu reakcji na awarie w sieci z protokołem rodziny Spanning- Tree. Część II: Protokół MST 10 1226 Cichocki Paweł - Systemy akwizycji, przetwarzania i wizualizacji danych AIS na potrzeby projektu netBaltic ............ 12 1326 Cichocki Paweł - Ocena przydatności systemu AIS w doborze tras rutingowych w sieciach bezprzewodowych o architekturze mesh na obszarze Bałtyku .............. więcej»

Experimental testbed of ason/gmpls architecture DOI:10.15199/59.2017.1.1
(Kamil Bławat, Sylwester Kaczmarek, Magdalena Młynarczuk)

W artykule przedstawiono testową architekturę sieci ASON/GMPLS zrealizowaną w Katedrze Sieci Teleinformacyjnych Politechniki Gdańskiej z wykorzystaniem urządzeń FSP 3000R7 firmy ADVA Optical Networking. Urządzenia FSP 3000R7 to odznaczające się dużą wydajnością systemy optyczne DWDM z płaszczyzną sterowania GMPLS przeznaczone dla dwukierunkowej transmisji sygnałów optycznych. Modułowa budowa systemu umożliwia elastyczne zwiększanie pojemności i funkcjonalności systemu. Podjęto próbę realizacji architektury ASON/GMPLS na optycznych systemach DWDM z płaszczyzną sterowania sieci GMPLS, wykorzystując rozwiązania urządzeń FSP 3000R7. Kierowano się aktualnymi wytycznymi i zaleceniami dla architektury sieci ASON/GMPLS. Przedstawiono architekturę sieci ASON/GMPLS zgodną z aktualnymi zaleceniami, system optyczny z płaszczyzną sterowania sieci GMPLS FSP 3000R7, jak również testową sieć laboratoryjną zbudowaną z użyciem sprzętu FSP 3000R7. Dokonano zwięzłego opisu propozycji realizacji ASON/GMPLS z zastosowaniem urządzeń FSP 3000R7, a także przedstawiono wyniki testów funkcjonalnych. Słowa kluczowe: ASON, realizacja płaszczyzny sterowania, system optyczny, GMPLS, DWDM 1. INTRODUCTION The great value of information and necessity for providing flexible upgrade of capacity and functionality according to network and requirements demand in core network dedicated network architectures. One of the proposition is ASON/GMPLS architecture which means ASON (Automatically Switched Optical Network) architecture built in control plane on GMPLS protocols. The ASON was proposed by ITU-T and described in Recommendation G.8080 [1]. In fact ASON is only a concept of architecture. It does not specify all protocol details necessary to implement the control plane solution. Optical Internetworking Forum (OIF), a group of international network service providers, made an effort to apply GMPLS protocols to ASON architecture [2, 3]. Selected functionality of ASO... więcej»

Dane telekomunikacyjne jako dowód DOI:10.15199/59.2017.1.4
(Mateusz Witański)

We współczesnym świecie telekomunikacja zajmuje szczególne miejsce. Za pomocą urządzeń telekomunikacyjnych nie wykonuje się już tylko połączeń głosowych, lecz wiele innych czynności, często niekojarzących się z telekomunikacją. Każda z nich jest rejestrowana na tych urządzeniach, każda, w której pośredniczy operator telekomunikacyjny, jest rejestrowana w jego systemach. Tak powstają dane telekomunikacyjne, które stają się powoli wiarygodnym źródłem informacji. Tym samym dane te coraz częściej stają się elementem postępowania dowodowego, nierzadko będąc jednym z głównych punktów oparcia całego postępowania. Słowa kluczowe: telekomunikacja, dane telekomunikacyjne, dane transmisyjne, dane lokalizacyjne, dowód, dowód elektroniczny Dane telekomunikacyjne coraz częściej stają się elementem procesów przeprowadzanych przez odpowiednie organy, zarówno na etapie postępowania przygotowawczego, jak i sądowego. Choć analiza danych telekomunikacyjnych, ze względu na ich specyfikę oraz cel i sposób generowania, należy do bardzo skomplikowanych, coraz częściej jest wprowadzana przez strony do procesu dowodowego. Budząc kontrowersje ze względu na sposób ich pozyskania przez organy procesowe, stają się one coraz częściej wartościowymi dowodami w postępowaniu karnym, cywilnym bądź administracyjnym, dowodami, które niosą coraz więcej informacji i mają coraz większy wpływ na uprawdopodobnienie faktu głównego. Są dowodami, które stają się coraz bardziej szczegółowe i coraz bardziej precyzyjne. Nadal jednak stanowią źródło wątpliwości co do swojej dowodowej wartości. Celem niniejszego opracowania jest wskazanie, skąd bierze się dowodowa wartość danych telekomunikacyjnych i jak wpływa na akt subsumpcji. Dane teleko munikacyjne generowane przez s ystemy teleko munikacyjne We współczesnym świecie coraz więcej naszych poczynań zależy od sieci teleinformatycznych. Praktycznie nie rozstajemy się z telefonem komórkowym, który służy nie tylko jako narzęd... więcej»

Wielomianowe generatory kongruencyjne jako źródło silnie nieliniowych funkcji boolowskich DOI:10.15199/59.2017.1.3
(Artur Janoska, Andrzej Paszkiewicz)

W artykule zebrano podstawowe informacje o najprostszych wykorzystywanych w praktyce generatorach kongruencyjnych liczb pseudolosowych i opisano ich własności. Przedstawiono mało znane warunki na okresowość generatorów wielomianowych. Wykorzystano wielomianowe generatory kongruencyjne do znajdowania nieliniowych funkcji boolowskich zwanych s-boxami. Słowa kluczowe: kongruencyjne generatory pseudolosowe, nieliniowe funkcje boolowskie, s-boxy, wielomiany permutacyjne Nieliniowe funkcje boolowskie stanowią ważny element składowy konstrukcji wielu szyfrów blokowych i strumieniowych [2], [8]. Do ich projektowania można wykorzystać przekształcenia, które same w sobie nie mają dobrych własności pod względem kryptografii. Wykorzystanie jednak ich superpozycji z innymi słabymi kryptograficznie funkcjami i wielokrotne powtarzanie tego procesu może często prowadzić do uzyskania funkcji o pożądanych własnościach. Jednym z elementów konstrukcyjnych funkcji kryptograficznych są generatory liczb pseudolosowych. Autonomicznie mogą one być wykorzystywane w procesach symulacji komputerowej, która jest dziedziną znacznie mniej wymagającą niż kryptografia. Do najczęściej stosowanych generatorów liczb pseudolosowych należą liniowe i afiniczne, uogólniony liniowy, generatory inwersyjne i potęgowe oraz generator reszt kwadratowych. Nie bez znaczenia są też generatory wielomianowe, do tej pory słabo rozpoznane i rzadko opisywane w literaturze. LINIOWE GENERATORY KONGRUENCYJNE Przy generowaniu ciągów pseudolosowych często dąży się, np. z powodów czasowych, do tego, aby proces generowania tych ciągów cechowała jak największa prostota. Do najprostszych generatorów ciągów pseudolosowych zaliczają się generatory liniowe i afiniczne. Liniowy generator kongruencyjny jest zadany przez zależność: Xn+1 = g . Xn (mod M ) (1) dla n=1,2,..., gdzie Xo, g ∈{0,1,...,M -1}. Generator (1) został zaproponowany w 1951 roku przez D.H. Lehmera. Jest on genera... więcej»

Redakcja:
ul. Ratuszowa 11, pok. 637
00-950 Warszawa
tel.: +48 22 670-08-20
faks: 22 619-86-99
e-mail: przeg.tel@sigma-not.pl, przeg.tel@interia.pl
www: http://przegladtelekomunikacyjny.pl

Czasopisma Wydawnictwa SIGMA-NOT można zaprenumerować w jednym z następujących wariantów: 

· Prenumerata roczna, półroczna i kwartalna czasopism w wersji papierowej,

· Prenumerata roczna w wersji PLUS (wersja papierowa i dostęp do Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl w ramach zaprenumerowanego tytułu),

· Prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych),

· Prenumerata ciągła w wersji PLUS – z 10% rabatem na każdy zaprenumerowany tytuł uzyskiwanym po podpisaniu umowy z Wydawnictwem SIGMA-NOT, przedłużanej automatycznie z roku na rok aż do momentu złożenia rezygnacji,

· Prenumerata zagraniczna – wysyłka czasopisma za granicę za dopłatą 100% do ceny prenumeraty krajowej.

 

Cennik prenumeraty 30 tytułów Wydawnictwa SIGMA-NOT (2015 rok)

 

Prenumeratę można zamówić bezpośrednio w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT:

telefonicznie: (22) 840 30 86 lub 840 35 89 lub faksem: (22) 891 13 74, 840 35 89, 840 59 49

mailem: prenumerata@sigma-not.pl lub na stronie: www.sigma-not.pl

listownie: Zakład Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o., ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa

oraz dokonując wpłaty na konto Wydawnictwa SIGMA-NOT Sp. z o.o.:
ul. Ratuszowa 11, 00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004,
nr konta 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

 

Ogólne warunki prenumeraty czasopism fachowych Wydawnictwa SIGMA-NOT

 

Prenumeratorzy, którzy mają wykupioną prenumeratę u innego kolportera, mogą dokupić dostęp do Portalu w cenie 90 zł (netto) na rok, po przedstawieniu dowodu wpłaty na prenumeratę. Należy go przesłać do Zakładu Kolportażu wraz z zamówieniem na dostęp do Portalu Informacji Technicznej: mailem: kolportaz@sigma-not.pl lub faksem 22 891 13 74 

 

Informacja

Jeżeli zamawiana prenumerata, obejmuje numery na przełomie roku 2015/2016, to otrzymają Państwo dwie faktury. Jedna faktura na numery z 2015 roku, natomiast druga na numery z 2016 roku wg cennika na 2015 rok.

Formularze zamówienia na prenumeratę czasopism Wydawnictwa SIGMA-NOT dostępne są  na stronach poszczególnych tytułów, a formularz zbiorczy (umożliwiający zaprenumerowanie od razu kilku tytułów) – po kliknięciu w pole poniżej. 

·  FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA WYDAWNICTWA SIGMA-NOT

 

Prenumerata ciągła

Ta oferta, wprowadzona została z myślą o Państwa wygodzie, to tak zwana Prenumerata ciągła w wersji PLUS. Państwo zamawiacie nasze czasopisma tylko raz, a prenumerata przedłużana jest przez nas automatycznie z roku na rok, aż do momentu złożenia przez Państwa rezygnacji. Korzystając z tej oferty, nie musicie Państwo pamiętać pod koniec każdego roku o odnowieniu prenumeraty na rok następny, a ponadto Wydawnictwo SIGMA-NOT udzieli Państwu 10% bonifikaty na prenumerowane tytuły oraz na dostęp do Portalu Informacji Technicznej.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA Prenumeraty Ciągłej (plik .pdf)

 

Po jego wydrukowaniu, wypełnieniu i podpisaniu prosimy o przesłanie umowy (w dwóch egzemplarzach), do Zakładu Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT, ul. Ku Wiśle 7, 00-707 Warszawa.

 

Czasopisma innych wydawców można zaprenumerować w Zakładzie Kolportażu Wydawnictwa SIGMA-NOT w wariantach

· prenumerata roczna w wersji papierowej,

· prenumerata ulgowa – z rabatem wg cennika (przysługuje osobom fizycznym, należącym do stowarzyszeń naukowo-technicznych oraz studentom i uczniom szkół zawodowych.

· FORMULARZ ZAMÓWIENIA - CZASOPISMA INNYCH WYDAWCÓW

Wydawnictwo SIGMA-NOT proponuje Państwu usługi w zakresie publikacji reklam, ogłoszeń lub artykułów sponsorowanych na łamach wszystkich wydawanych przez siebie czasopism. Nie ograniczamy jednak naszych usług do jedynie papierowej formy. Oferujemy Państwu również możliwość emisji na naszym Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl oraz stronach redakcyjnych poszczególnych tytułów. Służymy pomocą edytorską przy tworzeniu materiałów promocyjnych.

Pozostajemy do Państwa dyspozycji i chętnie odpowiemy na wszystkie pytania.

KONTAKT:

Dział Reklamy i Marketingu
ul. Ratuszowa 11
00-950 Warszawa skr. poczt. 1004
tel./faks: 22 827 43 65 
e-mail: reklama@sigma-not.pl

Pliki do pobrania:

Druk zamówienia wraz z warunkami zamieszczania reklam.

Cennik ogłoszeń i reklam kolorowych oraz czarno-białych w czasopismach Wydawnictwa

Cennik e-reklam na stronach Portalu Informacji Technicznej

Warunki techniczne umieszczania e-reklamy na stronach Portalu Informacji Technicznej

Wydawnictwo SIGMA-NOT, należące do Federacji Stowarzyszeń Naukowo-Technicznych - Naczelnej Organizacji Technicznej, to największy polski wydawca prasy fachowej o ukierunkowaniu technicznym. Jako zorganizowana oficyna działa od 1949 r., a najstarszy wydawany tytuł - „Przegląd Techniczny” - liczy sobie 150 lat.

W portfolio Wydawnictwa SIGMA-NOT znajdują się obecnie 32 unikalne tytuły prasy fachowej. Czasopisma te działają na wielu płaszczyznach i są skierowane do wszystkich zainteresowanych tematami naukowo-technicznymi zarówno zawodowo, jak i czysto hobbystycznie, poszerzając ich kulturę techniczną. Czyta je miesięcznie ponad 200 tys. osób, które mogą w nich odnaleźć interesujące ich artykuły o nowinkach technicznych, najświeższych osiągnięciach naukowych, popularnych problemach w danej dziedzinie, a także analizy rynku, komentarze do bieżących wydarzeń gospodarczych oraz relacje z imprez i konferencji naukowo-technicznych.

Ofertę Wydawnictwa poszerzają publikacje książkowe; obecnie w sprzedaży jest pozycja książkowa „22 zadania służby BHP – standardy działania” autorstwa Lesława Zielińskiego oraz "ADR, REACH, CLP Niebezpieczne Chemikalia Poradnik" Bolesława Hancyka.

Poza czasopismami i książkami, nieprzerwanie od 1952 r. SIGMA-NOT wydaje również „Terminarz Technika” – wygodny kalendarz, zawierający - poza kalendarium - podstawowe informacje techniczne, świetnie znany już trzem pokoleniom polskich inżynierów.

Wszystkie artykuły opublikowane w czasopismach SIGMA-NOT począwszy od 2004 roku dostępne są także w wersji elektronicznej na Portalu Informacji Technicznej www.sigma-not.pl, który przeglądają Państwo w tej chwili. Każdy artykuł można kupić poprzez sms, e-płatności, lub posługując się tradycyjnym przelewem, a także w ramach dostępu do „Wirtualnej Czytelni”. Prenumeratorzy czasopism w wersji PLUS mogą korzystać za pośrednictwem „Wirtualnej Czytelni” z bazy artykułów zaprenumerowanego tytułu bez ograniczeń.

Wydawnictwo SIGMA-NOT ma w swoich strukturach Drukarnię oraz Zakład Kolportażu, które świadczą także usługi klientom zewnętrznym.

Zapraszamy do lektury i współpracy!

Wydawnictwo Czasopism i Książek Technicznych SIGMA-NOT Sp. z o.o.
ul. Ratuszowa 11 tel.: 22 818 09 18, 22 818 98 32
00-950 Warszawa, skr. poczt. 1004 e-mail: sekretariat@sigma-not.pl

Kontakt w sprawie zakupów internetowych - tel. 601318457, sigmanot@gmail.com

NIP: 524-030-35-01
Numer KRS: 0000069968
REGON: 001408973
Sąd Rejonowy dla m.st. Warszawy XIII Wydział Gospodarczy
Numer konta bankowego: Bank PKO BP 86 1020 1042 0000 8102 0010 2582
Numer konta bankowego dla prenumeraty: Bank PKO BP 24 1020 1026 0000 1002 0250 0577

Szanowni Państwo,
poniżej udostępniamy link zawartością archiwalnej strony czasopisma
Archiwalna strona www